«بهینه‌یابی در کارکرد قاعده مسئولیت مبتنی بر تقصیر با تأکید بر مسئولیت مدنی پزشک»

منصور امینی, سید علیرضا شکوهیان

چکیده


قاعده «مسئولیت مبتنی بر تقصیر» در بیشتر کشورها به‌عنوان قاعده عمومی در حوزه پزشکی پذیرفته شده است. در این قاعده، هرگاه ثابت شود که تقصیر پزشک موجب ورود زیان به بیمار شده است، او مسئول جبران زیان‌های وارده خواهد بود. برای شناسایی تقصیر، معیارهای مختلفی ارائه شده‌اند که می‌توان به معیارهای عمومی «انسان معقول»، «پدر خوب خانواده» و «انسان معمولی» و یا معیارهای خاص حقوق پزشکی همانند «بولم» و «بولیتو» اشاره کرد. هرچند این معیارها در گذر زمان ارتقا یافته و شناسایی تقصیر را آسان‌تر کرده‌اند، اما کماکان تا حدی مبهم و غیرقطعی‌اند. از همین‌رو، پزشکان و بیماران نمی‌توانند ارزیابی دقیقی از وضعیت خود داشته باشند و بدانند که چه زمانی یک پزشک مسئول شناخته خواهد شد و یا چه زمانی از مسئولیت رها می‌شود. بنابراین، معیار دقیقی تحت عنوان «لیرند هند» ارائه شده است که سعی در رفع این ابهام دارد. بر اساس این معیار، هرگاه هزینه انجام اقدامات مراقبتی برای پزشک کمتر از زیان‌های احتمالی در آینده باشد، او باید مراقبت‌های لازم را انجام دهد و در غیر این‌صورت، مسئول شناخته خواهد شد. با استفاده از این معیار، هم اشتباهات قضایی کمتر می‌شود و هم قابلیت پیش‌بینی پزشکان و بیماران تضمین می‌گردد. علاوه بر این، برای


کارکرد بهتر قاعده مسئولیت مبتنی بر تقصیر در حقوق پزشکی، باید به الزامات مربوط به شرایط احتیاط‌های «یک‌جانبه»، «دوجانبه» و «جایگزین» توجه کرده و اقسام دیگر قواعد تقصیر، همانند «تقصیر مشارکتی» و «تقصیر نسبی» را نیز در نظر داشت.


واژگان کلیدی


مسئولیت مبتنی بر تقصیر، قاعده بولم، قاعده بولیتو، قاعده لیرند هند

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


الف) فارسی

اسکیج، دی.جی؛ حقوق، اخلاق و پزشکی، ترجمه محمود عباسی و بهرام مشایخی، تهران، انتشارات حقوقی، چ سوم، 1388.

آل شیخ مبارک، قیس؛ حقوق و مسئولیت پزشکی در آیین اسلام، ترجمه محمود عباسی، تهران، انتشارات حقوقی، چ دوم، بهار 1389.

بادینی، حسن؛ «نگرشی انتقادی به معیار «انسان معقول و متعارف» برای تشخیص تقصیر در مسئولیت مدنی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، بهار 1389، دوره چهلم، ش 1.

بینت، بلیندا؛ حقوق و پزشکی، ترجمه محمود عباسی، تهران، انتشارات حقوقی، 1377.

تقی‌زاده، ابراهیم و عباسی، محمود و علیپور، سحر؛ «مسئولیت مدنی پزشک در قبال بیماران اورژانسی (با مطالعه تطبیقی حقوق ایران و انگلیس)»، فصلنامه حقوق پزشکی، تابستان 1394، سال نهم، ش سی و سوم.

داراب پور، مهراب؛ مسئولیت‌های خارج از قرارداد، پرداخت خسارت، استرداد عین و امتیازات، تهران، انتشارات مجد، چ اول، 1387.

شاکری، عباس؛ اقتصاد خرد 2: نظریه‌ها و کاربردها، تهران، نشر نی، ج اول، 1385.

صفایی، حسین و رحیمی، حبیب الله؛ مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد)، تهران، انتشارات سمت، چ اول، زمستان 1389.

طهماسبی، علی و علی‌پور، کوروش؛ «اثر تقصیر و مسئولیت محض در ترغیب عامل زیان و زیان‌دیده به رعایت احتیاط»، مجله حقوقی دادگستری، تابستان 1390، سال هفتاد و پنجم، ش 74.

عباسی، محمود؛ مسئولیت پزشکی، تهران، انتشارات حقوقی، چ دوم، 1389.

قاسم‌زاده، مرتضی؛ «مسئولیت مدنی شخص خوددار (تقصیر از نوع فعل سلبی یا ترک فعل)»، دیدگاه‌های حقوق قضایی، زمستان 1376، ش 8.

کوتر، رابرت و یولن، تامس؛ حقوق و اقتصاد، ترجمه یدالله دادگر و حامده اخوان هزاوه، تهران، انتشارات نور علم، چ هفتم، 1391.

ب) لاتین

Abraham, Kenneth S., »Strict Liability In Negligence«, DePaul Law Review, 2012, Vol.61, No.271.

Arlen, Jennifer, Economic Analysis of Medical Malpractice Liability and Its Reform, Research Handbook on the Economics of Tort, Edward Elgar Publication, 2013.

Best, Arthur, »Impediments to Reasonable Tort Reform: Lessons from the Adoption of Comparative Negligence«, Industrial Law Review,2007, Vol.40, No.1.

Breen, Kerry J. and others, Good Medical Practice: Professionalism, Ethics and Law, New York: Cambridge University Press, 1st Edition, 2010.

Brown, John Prather, Toward an Economic Theory of Liability, Journal of Legal Studies, Jun 1973, Vol. 2, No.2.

Calabresi, Guido, »Some Thoughts on Risk Distribution and the Law of Torts«, The Yale Law Journal, March 1961, Vol.70, No.4.

Cane, Peter, Atyah's Accident, Law and Compensation, Cambridge: Cambridge University Press, 7th Edition, 2006.

Corfield, Lorraine; Granne, Ingrid; Latimer-Sayer, William and Wilkinson, Ruth, ABC of Medical Law, Uk: John wiley and sons Ltd Publication, 2009.

Dari-Matticci , Guiseppe , Garoupa, Nuno, »Least Cost-Avoidance: The Teragedy of Common Safety, Journal of Law«, Economics and Organization, available at: http://ssrn.com/abstract=560062.

Dari-Mattiacci, Giuseppe and Parisi, Francesco, »The Cost of Delegated Control: Vicarious Liability, Secondary Liability and Mandatory Insurance«, International Review of Law and Economics, December 2003, Vol.23, No.4.

Faure, Michael, Tort Law and Economics (Encyclopedia of Law and Economics), Edward Elgar Publication, Vol.1, 2nd Edition, 2009.

Hylton, Keith N., »Duty In Tort Law: An Economic Approach«, Fordham Law Review, 2006, Vol.75.

Keeton, W. Page, Dobbs, Dan B., Keeton, Robert E. and Owen, David G., Prosser and Keeton On Torts, 5th Edition, St. Paul, Minneapolis: West Publishing Co, 1984.

Landes, William M and Posner, Richard A, The Economic Structure of Tort Law, United State: Harvard University Press, 1987.

Maclean, Alasdair, Briefcase On Medical Law, 1st Edition, United Kingdom: Cavendish Publishing, 2001.

Madden, Stuart M., Exploring Tort Law, UK: Cambridge University Press, 1st Edition, 2005.

Mathis, Klaus, Economic Analysis of Law in Europe, Foundations and Applications, Springer publication, 2014,Vol.1.

Polinsky, A. Mitchell and Shavell, Steven, Handbook of Law and Economics,Vol.1, North-Holland, Elsevier, 1st Edition, 2007 .

Posner, Richard A., Economic Analysis of Law, USA: Aspen Publishers, 6th Edition, 2003.

Posner, Richard A., »A Theory of Negligence«, Journal of Legal Studies, 1972, Vol.1.

Priest, George L., »The Modern Expansion of Tort Liability: Its Sources, Its Effects and Its Reforms«, Journal of Economic Perspective, 1991,Vol.5, No.3.

Schwartz, William B. and Komesar, Neil K., Doctors, Damages and Deterrence: An Economic View of Medical Malpractice, The New England Journal of Medicine, Published By the Rand Corporation, 1978.

Shavell, Steven, Economic Analysis of Accident Law, Cambridge, Mass: Harvard University Press, 1987.

Shavell, Steven, Foundation of Economic Analysis of Law, U.S: Harvard University Press, 1st Edition, 2004.

Sudman, Michael, »Definition of Fault in Contributory and Comparative Negligence Statutes«, Journal of Legal Advocacy and Practice, 1999, Vol.1, No.206.

Veljanovsky, Cento, The Economics of Law, 2nd Edition, Great Britain, 2006.

Wright, Richard W, »Hand, Posner, and the Myth of the "Hand Formula"«, Theoretical Inquiries in Law, 2003,Vol.4.

ج) پرونده‌های حقوقی

Bolam v. Friern Hospital Management Committee [1957] WLR 582.

Bolitho v City & Hackney Health Authority [1998] AC 232.

Butterfield v. Forrester, 103 Eng. Rep.926 (Court of King's Bench 1809).

United States v. Carroll Towing Co,. 159 F.2d 169 (2d Cir. 1947).

United States v. Corn Products Co., 234 Fed. 964 (S.D.N.Y. 1916).

Wilsher v Essex AHA [1986] 3 All ER 801, CA ; [1988] 2 WLR 557, HL.




DOI: http://dx.doi.org/10.22034/rj.v0i76.16999

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.