بیست و پنج

DOI: http://dx.doi.org/10.22034/rj.v0i25

فهرست مطالب

مقاله

-
مارتین پی. گلدینگ, محمد راسخ
PDF
در بیست سال اخیر سازمان ملل بسیار کوشیده است تا اجرای عدالت کيفری درباره صغار، پيشگيری از جرايم اطفال و حمايت از صغار محروم از آزادی را بهبود بخشد . سخن ما در اين همايش درباره چهار سند مهم خواهد بود که هر یک تاثیر به سزایی بر سرنوشت اطفال و نوجوانان بزهکار در جهان بخشیده است این چهار سند عبارت اند از:-مجموعه قواعد حداقل سازمان ملل درباره تشکیلات و چگونگی دادرسی صغار موصوف به "قواعد بیجینگ".-اصول راهبردی سازمان ملل برای پیشگیری از جرایم اطفال موصوف به "اصول ریاض".- قواعد حداقل سازمان ملل برای حمایت از اطفال محروم از آزادی.-پیمان حقوق کودک 1989.
محمدعلی اردبیلی
PDF
غالب بن شيخ، معاون کنفرانس جهانی ادیان برای صلح، می گويد:"جنگ ذاتی رفتار انسانی اسا" بنابراين باید پذيرفت که زندگی اجتماعی بدون جنگ، جنگ در خانواده ها، جنگ در شرکتها، جنگ میان ملتها یا میان دولتها وجود ندارد.جنگ حتی می تواند مشروع هم باشد. شاخصه تاريخ بشريت جنگ، نسل کشی و تنفر و انزجار است و قرن بيستم شاهد ظهور دو جنگ بین المللی به قصد سلطه جهانی و همچنین ظهور يک اخلاق عمومی بین المللی است اما از هيتلر تا ميلوسويچ و از آن جمله عیدی امین دادا و پل پت یا صدام حسین فقط اندکی از جنايتکاران بزرگ با اتهامات رسمی و مشخص محاکمه شده اند.
ابراهيم بیگ زاده
PDF
جهان امروز ديگر جهان سابق نيست. پيشرفتهای چشم"ير علوم ، فن آوری و ارتباطات در سده نوزدهم و بخصوص در قرن بيستم، داده هاب مادی هستی ما را متحول و دگرگون نموده است. زندگی کل بشریت تغییر کرده است؛همچنین این زندگی متاسفانه، با تسليحات هسته ای، آلودگی صنعتی و غیره تهديد می شود، تعداد دولتها رو به فزونی گذاشته است، بطوری که اين تعداد از چهل دولت در ابتدای سده بيستم به حدود دويت دولت حاضر رسطده است اما جهان همچنان تحت سلطه همان هفت يا هشت دولتی است که از پایان قرن نوزدهم آن را هدايت و رهبری کرده اند، ایالات متحده آمريکا از پایان جنگ سرد،آنچنان جهان را به زير سلطه خود کشيده است که تا به حال هيچ کشوری نتوانسته چنین کاری بکند.امریکا برتری مطلقی را در پنج قلمرو و قدرت يعنی سياسی؛اقتصادی،نظامی ،فن آوری و فرهنگی اعمال می کند. تعداد اندکی از کشورهای جدید التاسيس ناشی از استعمار زدایی توانسته اندا به سطح رضايت بخشی از توسعه دست یابند. فاصله درآمدهای فيمابین کشورهای غنی و فقير افزايش يافته است. فضای هرج و مرج عمومی در حال گسترش است از جمله هرج و مرج اقتصادی که با بحران مالی 1997 در آسیا شروع و در حال حاضر سراسر جهان بخصوص برزيل را فرا گرفته است، یا هرج و مرج نظامی با حدود شصت مخاصمه مسلحانه از 1989 که منجر به مرگ صدها هزار انسان و آوارگی بيش از 17 ميليون نفر شده است.
ابراهيم بیگ زاده
PDF
يکی از پرسش های بنيادین در حوزه فلسفه حقوق به ارتباط میان حقوق و اخلاق بر می گردد تا چندی پيش اين گونه پنداشته می شد که رقابت اصلی در اين زمينه میان دو رويکرد حقوق طبیعی و "اثبات گرایی حقوقی" برقرار است لکن با ورود مباحث مکتب هر منیوتيک به دنیای نظريه پردازی حقوقی رويکرد سوم، يعنی رويکرد تفسیری نيز به جمع رقيبان پيوست. نوشته زير که بسیار فشرده اما پر معنا و دقيق می باشد توسط يکی از فيلسوفان برجسته حقوقی پروفسور رونالد دورکين برای دانشنامه آکسفورد آماده شده است. وی که در هر دو زمينه فلسفه و حقوق تحصيل ، تحقيق و تاليف داشته است از بنيان گذاران هرمنيوتيک حقوقی بوده و در حال حاضر استاد کرسی فلسفه حقوق در دانشگاه آکسفورد و نيويورک می باشد
رونالد دورکين, محمد راسخ
PDF
حقوق بین الملل اقتصادی بعنوان بخشی از حقوق برای حقوقدانان انگليسی نامانوس می باشد. در عين حال، هيچس رشد فزاينده همکاری بین المللی در زمينه اقتصادی بعد از جنگ جهانی دوم و نقش فعال انگلستان را در اين پروسه انکار نمی کند جان مينراد کينز اقتصاد دان بريتانیایی در طرح ريزی سيستم برتن وودز چهره ای کليدی داشت. اين سيستم ايجاد سه سازمان را پيش بینی می کرد:اولا صندوق بین المللی پول به منظور تامین ثبات در مبادلات پولی بین دولتها بعد از جنگ و ثانيا بانک بین المللی ترميم و توسعه به منظور فراهم نمودن کمک توسعه ای که این مکان را به همه دولتها داد تا در تجارت جهانی فعالانه شرکت کنند. بريتانيا از جمله دولتهای موسس دو سازمان مزبور بود و همچنین در برنامه های مربوط به بازسازی اروپای غربی و کمک به کشورهای از استعمار رهایی یافته افريقایی ، آسیایی و حوزه کارائيب شرکت داشت. اما سازمان سوم در سيستم برتن وودز يعنی "سازمان تجارت بین المللی ITO بويژه به خاطر "عدم تصويب کنگره ايالات متحده هرگز موجوديت پيدا نکرد خلا ناشی از عدم تاسيس سازمان تجارت بین المللی از طريق موافقتنامه عمومی تعرفه و تجارت جبران شد.
محمد جعفر قنبری جهرمی
PDF
قضيه گابچيگووو- ناگی ماروس به خصوص از جهت دستاوردی که برای حقوق بین الملل محيط زيست داشت قابل توجه است. اين قضيه امکان داد تا آثار و نتايج تکامل قواعد مربوط به حفاظت محيط زيست بشری بر حقوق رودخانه ای مورد سنجش قرار گيرد . کشورهای ذيفع ديگر نمی توانند همکاری خود را به تقسيم منابع رودخانه ها محدود کنند؛مثلا دانوب اصولا برای کشتی رانی و توليد برق مورد استفاده قرار گرفته است و کشورهای مربوطه باید با همديگر اين ثروت طیعی را با توجه به الزامات زيست محيطی اداره کنند. معاهده 16 سپتامبر 1977 منعقده ميان چکسلواکی و مجارستان ساخت و چگونگی کارکرد تعدادی پله آبی را برای بهره برداری در بخش براتيسلاوا- بوداپست پيش بینی می کرد که نهایتا باعث تشویشی خاطر مجامع علمی و نیز افکار عمومی شد. در پی توسعه سیاسی و اقتصادی در اروپای مرکزی در اواخر دهه هشتاد،جونگرانی و مخالفت حاکم شد تا بدانجا که باعث قطع عمليات مربوط به پروژه گرديد. مجارستان عمليات را متوقف کردف از جمله ساختن پله آبی ناگی موروس در پايين دست بخش رودخانه را در بالا دست اسلواکی آبها را تغيير مسیر داد تا سدی در خاک او در گابچی کووو تغذيه شود، اسلواکی با اين کار راه حلی به جای راه حل اول برای طرح اوليه پيدا کرد. به اين ترتيب التزامات زيست محيطی با پيش بینی های طرفين با هم برخورد کرد و مساله همکاری جدیدی را مطرح نمود و باعث بروز اختلافی نيز گرديد که به ديوان ارجاع شد . به طور خلاصه قضيه مذکور تلاقی یا برخورد حقوق قراردادی ناشی از معاهده 1977 و اسناد مربوطه و یا ضميمه آن با قواعد عمومی مربوط به رژیم حقوقی رودخانه ای و حمايت از محيط زيست است. قضيه همچنین باعث شد که دي<ان بعضی جوانب روابط ميان حقوق معاهدات و حقوق مسووليت و بین المللی را بررسی کند هر چند اين مساله چندی قبل نيز در رويه قضایی بین المللی مطرح شده بود اما قضيه گابچی کووو- ناگی ماروس بسیار وسيع تر به موضوع اشاره داشت و مساله مسووليت و نيز جانشينی کشورها را که ماده 73 معاهده وین 1969 پيش بینی کرده است هر دو را تحت بررسی قرار می داد
فيليپ وگل, سید علی هنجنی
PDF
حقوق بشر تاريخی شورانگيز دارد حقوق بشر ريشه در تمام مکاتب بزرگ فلسفی جهان داشته و مبناس نهضتهای آزاديخواهانه و مساوات طلبانه در تمام جهان بوده و هست.اگر چه ممکن است حقوق بشر قدمتی به تاريخ نوع انسان داشته باشد ولی شناسایی جهانی و توسعه آن بدون ترديد و در حد وسيعی مدیون تلاشها و کوششهای سازمان ملل متحد است. اعضاء سازمان ملل متحد در منشور اين سازمان اعلام می کنند که رعايت حقوق بشر و آزاديهای اساسی يکی از اهداف مهم آنها است. از 1945 تا کنون ترويج و حمايت از حقوق بشر يکی از مهمترين نگرانيها و زمينه های اصلی کار سازمان ملل متحد بوده است.
اردشير امیر ارجمند
PDF
در حقوق انگلستان صغر سن در کنار برخی از عوامل ديگر تحت عنوان دفاعيات عام مورد بحث قرار می گيرند. دليل اين که اين دفاعيات را "عام" می نامند آن است که آنها در مورد همه جرايم قابل استناد هستند و از اين جهت با دفاعيات خاص که تنها در جرايم خاصی قابل اعمال می باشند تفاوت می کنند. نمونه دفاعيات نوع دوم ، دو دفاع "تحريک" و "مسووليت تخفيف یافته" می باشند که تنها در جرم قتل عمد قابل اعمال بوده و موجب تخفيف مسووليت مرتکب از قتل عمد و به قتل عیر عمد می گردند. در دفاع "تحريک" متهم ، تحريک شدن خود در نتيجه گفتار یا رفتار مقتول یا شخص ثالث و در دفاع "مسووليت تخفيف یافته " اختلال دماغی خود (که به حد جنون نمی رسد) را به عنوان عوامل مخففه مطرح می نمايد اين دفاعيات را از اين حيث که به جای سلب کامل مسووليت تنها باعث تقليل آن می شوند، دفاعيات جزئی یا عذرهای جزئی نيز می نامند
حسین میر محمد صادقی
PDF
مطالعات و یافته های تحقيقات در قلمرو تاريخ حقوق کيفری نشان می دهد که جوامع بشری برای مقابله با جرم عمدتا از مجازات، آن هم از انواع شديد آن، استفاده می کرده اند به عنوان نمونه ، قانون "هيتی ها" یا " هی تيیت ها" و قانون"حمورابی: که مربوط به حدود چهار هزار سال پيش است و حدود يک قرن پيش کشف شده اند، رژيم کيفری نسبتا شديدی را البته با درجه های متفاوتی- برای حمايت ار ارزشهای غالب و حاکم در جوامع خود و نيز مبارزه با متجاوزان به اين ارزشها پيش بینی کرده بودند. اما به حکايت همين یافته های حقوق کيفری و مکاتب مختلف فلسفی- کيفری اين شدت و حدت نظام کيفری نتوانسته است آن طور که انتظار می رفته است، منحنی جرايم را مهار کند يا آنها را از ميان ببرد
علی حسین نجفی ابرندآبادی
PDF
زندگی پيچيده تر از گذشته، روابط انسانی دقيق تر از پيش، انتظارات و توقعات فراوان تر از هميشه و ديأگاهها متنوع تر از قبل، اگر نه همه، بلکه غالب مردم را چه در شرق و چه در غرب، از هر رنگ و نژاد و مذهب و قوم قبیله ای وادار می کند که برای غلبه بر مشکلات و تسلط بر همواريها و ناهمواريهای حیات آينده نگر باشند و برنامه ای برای خويش تنظيم کنند. اين مساله برای دولتها نيز وجود دارد من نه سياست می دانم و نه اقتصاد، اما می بینم که حکومتهای پيشرفته در عالم با آينده نگری و با اهداف مشخص و ديدگاههای معين سريعا پيش می روند، تند می رانند اما با احتساب و کتاب و تند می تازند اما با آگاهی و دقت، نه اين که در کارشان خللی نيست و یا اشتباه نمی کنند ولی می کوشند تا خللها را به خوبی بشناسند و قلمرو اشتباهات را محدود کنند. از هم اکنون قرن 21 را هدف گرفته اند و آن هم نه شروع بلکه پایان آن را که امیدوارند سرنوشت بشر را تغيير دهند، با ورود در میدان ژنتيک ژنهای معيوب را به خوبی سرکوب کنند که کسی کور و کر متولد نشود و تا پایان عمر در محروميت نماند، ماهواره ها باید بشر را به مهمانی سيارات ببرند و ارتباطات فاصله ها را آن چنان کوتاه کنند که دغدغه ای برای مسافران نباشد، برای جوانان برنامه های متعدد طراحی شده و برای پيران نيز در همه زمينه ها برنامه ريزی دقيقی پيش بینی می شود تا سخنی در خلا رانده نشود و حسابها بی محاسبه نماید
رضا نوريها
PDF
مطالعات تاريخی حقوق جزا نشان می دهد که در هيچ يک از نظام های کيفری باستانی اصل قانونی بودن جرايم و مجازاتها مستقيما و صراحتا پيش بینی نشده است. در قانونين بابل و هيتی یا هيتيت برای يک سلسله افعال و ترک افعال ، بدون بدست دادن تعريفی از آنها مجازاتهایی در نظر گرفته شده است. اما پاره ای از نويسندگان معتقدند که با توجه به احصاء جرایم در قوانین مزبور اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها به طور ضمنی در آنها پذيرفته گرديده است، و حسب ظاهر خارج از جرایم پيش بینی شده ، افراد قابل تعقيب نبوده اند حقوق روم اين اصل را در مورد جرایم جنایی پيش بینی کرده است. در دوران قرون وسطی در اروپا فرمان های سلطنتی و منشورهای رسمی و حکومتی جرايم و مجازاتها را خطاب به قضات و مردم تعیین و پيش بینی می کرده اند، ليکن بازبودن راه توسل به اصل قياس در امور کيفری به قضات امکان می داد تا اعمالی را که به موجب فرمان ها یا منشورهای حکومتی جرم تلقی نمی شد با قياس به جرایم و مجازاتهای مصرحه به دلخواه تعقيب و مجازات می کنند.
گودرز افتخار جهرمی
PDF
موضوع اقامه حدود و یا تعطيل آن در زمان غيبت معصومين (ع) از مسائل پر ماجرا در فقه اماميه است ماجرا به اندازه ای حاد است که فقها امت را در دو جناح متقابل به صف بندی واداشته و ارائه نظريات کاملا متفاوت و در قبال يکديگر پرداخته اند. و متاسفانه در برخی مواقع از تسامح و تحمل خارج و اندکی به کلماتی شبیه به تلخ گویی وارد شده اند.محقق حلی فقه نامدار قرن هفتم هجری در کتاب شرايع قاطعا می گويد:در زمان حضور امام (ع) هيچ کس جز او و یا کسی که از سوی او برای اين سمت منصوب شده مجاز نيست که اقامه حدود نمايد
سید مصطفی محقق داماد
PDF
طبق اصل 162 قانون اساسی: "صفات و شرايط قاضی، طبق موازین فقهی به وسيله قانون معین می شود" در اجرای اصل قانون شرايط انتخاب قضاوت در ارديبهشت ماه 1361 از تصويب مجلش شورای اسلامی گذشت که به موجب آن قضاوت باید دارای شرايط زیر باشند: ايمان ، عدالت ، تعهد عملی به موازين اسلامی،وفاداری به نظام جمهوری اسلامی ایران، طهارت ،مولد تابعيت ایران، عدم اعتياد به مواد مخدر و دارا بودن اجتهاد یا اجاره قضا از سوی شورای عالی قضایی. در اين قانون مرد بودن نيز از جمله شرايط لازم برای قضاوت ذکر شده و به اين صورت بیان شده است: "قضات از ميان مردان واجد شرايط مندرج زیر انتخاب می شوند "بنابراين به موجب اين قانون اگر زنی واجد همه شرايط مندرج در قانون باشد نمی تواند قاضی شود. قانونگذار شرط مرد بودن برای قضاوت را با توجه به نظر مشهور و یا شاید بتوان گفت نظر اجتماعی فقهای شيعه که زن نمی تواند عهده دار منصب قضا بشود و به حکم اصل 163 قانون اساسی فوق الذکر می بايست شرايط طبق موازين فقهی تعیین مقرر کرده است در اين نوشته مبانی فقهی و دلايل و حکمت ممنوعيت زن از اشتغال به قضاوت مورد بحث و نقادی قرار می گيرد
حسین مهرپور
PDF