پژوهشی در مکانیابی دروازۀ دوم یا ورودی حاکمنشین در مجموعۀ تاریخی ارگ بم | ||
| صفه | ||
| مقاله 7، دوره 25، شماره 4 - شماره پیاپی 71، دی 1394، صفحه 133-148 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| اسدالله جودکی عزیزی1؛ سید رسول موسوی حاجی* 2؛ افشین ابراهیمی3 | ||
| 1دانشجوى دکترى باستان شناسى دورة اسلامى دانشگاه مازندران، کارشناس پایگاه میراث جهانى بم و منظر فرهنگى آن | ||
| 2دانشیار دانشکدة هنر و معمارى، دانشگاه مازندران | ||
| 3مربى پژوهشکدة حفاظت و مرمت آثار تاریخى و فرهنگى، پژوهشگاه میراث فرهنگى و گردشگرى | ||
| چکیده | ||
| مجموعۀ ارگ بم مهمترین اثر معماری شهر بم در استان کرمان است. این ساختار شهری، بهرغم انجام پژوهشهای گوبه، نوربخش، عدل، و آذرنوش، هنوز آنچنان که شایسته است بهدقت بررسی نشده است. ویژگیهای شهرسازی مجموعه از جمله موضوعاتی است که در مورد آن سؤالات بیپاسخی مطرح است. بهرغم اشارۀ پارهای از پژوهشها به تعداد و موقعیت دروازهها، در خصوص دروازۀ دوم ناگفتههای زیادی هست که مستلزم تحقیقی جامع و منحصر به این موضوع است. با فروریختن پوستههای الحاقی در اثر زلزلۀ سال ۱۳۸۲، آثاری آشکار شد که ساختار اصیل این دروازه را با تردیدهای جدی مواجه کرد. به همین علت در پژوهش پیش رو با بررسیهای میدانی و اسنادی در رهیافتی توصیفیـ تحلیلیـ تاریخی به مطالعۀ این دروازه پرداخته شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که دروازۀ دوم ساختاری ثانویه دارد و موقعیت نخستین آن در برج بزرگی در فاصلۀ 50 متری شرق است. این دروازه در زمان شکلگیری بارو یعنی اواخر دورۀ سلوکی یا اوایل دورۀ اشکانی ایجاد شده و تا اواسط دورۀ قاجاریه حیات داشته است. تحصن دو مرتبهای «آقاخان محلاتی» (125۱-125۷ق)، تخریب گستردۀ برج و بارو و بسته شدن این دروازه را در پی داشت. به علت استقرار فرماندۀ قشون و ساخلو در بخشهای حاکمنشین، برای دسترسی آسان، ورودی حاکمنشین به این نقطه منتقل شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کرمان؛ بم؛ ارگ بم؛ دروازۀ دوم؛ حاکمنشین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Locating the Second Gate in Arg-e-Bam | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Assadolah Joodaki Azizi1؛ Seyyed Rasool Mousavi Haji2؛ Afshin Ebrahimi3 | ||
| 1PhD Candidate, Faculty of Art and Architecture, University of Mazandaran | ||
| 2Associate Professor, Faculty of Art and Architecture, University of Mazandaran | ||
| 3Lecturer, Research Institute for Conservation and Restoration of Historic and Cultural Properties | ||
| چکیده [English] | ||
| Arg-e-Bam is the most prominent property in Bam City, Kerman Province inscribed on the World Heritage List. Despite diverse studies by prominent archaeologists, our knowledge of its original urban configuration is still trivial. The second gate—entrance to the citadel—in particular requires further studies. The collapse of appended layers in the earthquake of 2003, revealed remains, which have shed doubt on the original formation of this gate. This paper examines the original formation of the second gate based on a study of historical texts, as well as findings of new excavations. It is demonstrated that original second gate was located in the tower some 50 meters from the current gate. The original gate was built at the time of construction of the wall in late Seleucid or early Parthian period and was in place until mid-Qajar period. During the uprising of Agha Khan between 1251~1257 L.A.H., Bam was under siege and the citadel fortifications were drastically damaged. After the siege, Arg-e-Bam was used as a military base with its commander residing in the citadel. To facilitate access to the forces in the stable area, the original gate was closed and the current gate was built in its place. | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 514 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465 |
||