تبیین ابعاد حریم در روابط فضاهای داخلی مسکن ایرانیـ اسلامی با استفاده از فرایند تحلیل سلسلهمراتبی | ||
| صفه | ||
| مقاله 3، دوره 25، شماره 4 - شماره پیاپی 71، دی 1394، صفحه 51-66 اصل مقاله (317.2 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی حمزه نژاد1؛ آرزو محتشم* 2 | ||
| 1استادیار دانشکدة معمارى و شهرسازى، دانشگاه علم و صنعت | ||
| 2کارشناسى ارشد مهندسى معمارى اسلامى، دانشگاه بین المللى امام رضا(ع | ||
| چکیده | ||
| حریم مفهومی در روابط انسانی است، با نمود ارزشهای اسلامی، که این موضوع حائز اهمیت بودن و جایگاه آن را در مسکن ایرانیـ اسلامی نشان میدهد. حریم در دورۀ معاصر، با توجه به تأثیرپذیری روابط داخلی مسکن از نمونههای غربی در طراحی اولیه و همچنین به بهانۀ طرح انعطافپذیر مسکن، در ساختار طراحیهای فعلی ارزش بیشتری دارد، درواقع درک صحیح از ابعاد حریم در مسکن اجازۀ تغییرات و انعطاف در فضاهای داخلی را محدود میکند. با اعمال حریم، گزینههای انتخابی به تعداد نمونههای غربی در تغییرات پلان نخواهد بود. در این پژوهش ابعاد حریم در روابط فضاهای داخلی مسکن ایرانیـ اسلامی، به منظور درک تحلیل چگونگی همجواری فضاها از حیث هدف کاربردی تبیین گردیده و به منظور عرضۀ یک مبانی طراحی، رعایت حریم فضاها در گسترهای از نظرات کارشناسان در چهار بعد حریم دیداری، شنیداری، بویایی، و حرکتی بررسی شده است.در این پژوهش، با فرض این موضوع که در مسکن ایرانیـ اسلامی، به منظور رعایت حریم داخلی، همۀ فضاها بر هم تأثیرگذارند و هیچیک نمیتوانند به صورت مستقل اثرگذار باشند، از طریق تعیین اولویتهای همجواری فرضیۀ ثابت و میزان و اولویت اثرگذاری، با روشی تحلیلی و سلسلهمراتبی دنبال شد، چهار بعد حریم معیارها و فضاهای داخلی مسکن و گزینههای پژوهش تعیین شدند و در مرحلۀ اول با روش پیمایشی، از طریق پرسشنامه و نظرسنجی از فقها وکارشناسان علوم اسلامی، با روش تحلیل سلسلهمراتبی و تحلیل نرمافزاری Expert choice، رعایت حریم دیداری در فضای داخلی مسکن، با وزن نهایی 465/0، در رتبۀ اول تعیین شد و در مرحلۀ دوم پیمایش با نظر خبرگان معماری اسلامی و روش تحلیلی فوق، اولویت ارزشی رعایت همجواری فضاها نسبت به هم و درنهایت به صورت مجزا نسبت به همۀ ابعاد حریم مشخص شد. درواقع نگرش اصلی بر این است که، این پژوهش بتواند در درستی همجواری طراحی فضاهای داخلی مسکن مفید گردد و بایدها و نبایدهای همجواریها را، به صورت کمی، در قالب استانداردی قابلتعمیم بیان کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژگان: مسکن؛ همجواری فضایی؛ فرایند تحلیل سلسلهمراتبی؛ حریم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Determining Privacy Dimensions in Persian-Islamic Interior Architecture using Analytic Hierarchy Process | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahdi Hamzehnejad1؛ Arezoo Mohtasham2 | ||
| 1Assistant Professor, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology | ||
| 2M. Arch, Faculty of Islamic Art and Architecture, Imam Reza International University | ||
| چکیده [English] | ||
| Privacy is a key notion in Persian and Islamic culture. Nevertheless, it has been seriously challenged with the introduction of Modern Architecture and its open spatial arrangements. This paper attempts to identify spatial arrangements which maintain spatial privacy. To this end, the views of Islamic theologians were collected and analyzed using the Analytic Hierarchy Process (AHP). AHP is a multi-criteria decision-making methodology to derive ratio scales from paired comparisons. The inputs for AHP can be obtained from subjective opinion such as satisfaction, feelings and preference. Four key privacy dimensions in the survey include: visual, audial, olfactory, and kinetic. In the first iteration of AHP analysis, the visual dimension of privacy was found to be of primary importance. The second iteration revealed the value of spatial adjacency as the most important factor affecting privacy. | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 665 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 537 |
||