رویکردهای بازسازی مسکن پس از سانحه؛ از تولد تا بلوغ | ||
| صفه | ||
| مقاله 10، دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 53، تیر 1390، صفحه 125-136 اصل مقاله (137.83 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا فلاحی* | ||
| دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| اگرچه سابقۀ اقدامات بازسازی مسکن پس از سوانح به سا لهای دور باز م یگردد، لیکن نگرش علمی به رویکردها و دیدگاه های آن در اواخر دهۀ ۱۹۷۰ شکل گرفت. بازسازی مسکن پس از سانحه از نقطه نظر «میزان کنترل توسط خانوار» موضوعی است که در ده ههای اخیر توجه سیاستگزاران و نهادهای درگیر در امداد و بازتوانی سوانح را به خود جلب کرده است. دیدگاه مزبور در جهت ظرفیت سازی آحاد جامعه و توانمند کردن آنها به مسئولیت پذیری و مشارکت در روند عملیات بازسازی تبیین شده است. در این میان انتخاب رویکرد یا رویکردهای بهینه، نیازمند ملحوظ داشتن شاخص هایی از قبیل هزینۀ بازسازی، ارتقای وضعیت ایمنی خانوار و جامعه، ترمیم و بهبود معیشت، شرایط سیاسی حاکم، زمینه های فرهنگی موجود، مکانیز مهای تطبیق، و چگونگی بالا بردن ظرفیت های جامعۀ آسیب دیده است. بنا بر این مشاوره با مردم و ارزیابی نیازها و ظرفیت های آنها، قبل از اتخاذ تصمیمات اجرایی امری مهم محسوب می شود. عوامل کلیدی که در روند تصمیم گیری نقش ویژه ای دارند شامل دولت مرکزی، نهاد مسئول بازسازی، سازما نهای مشارکت کننده در بازسازی، دولت محلی، و جامعۀ آسیب دیده است. چگونگی تعامل میان بازیگران مزبور، در اتخاذ رویکرد بهینۀ بازسازی اثر میگذارد.به طور کلی، پنج رویکرد در اکثر پروژه های بازسازی مسکن پس از سانحه به کار گرفته شده اند. رویکردهای مزبور در برخی اوقات به صورت ترکیبی و با توجه به مقیاس خسارت، شدت واقعه، و وضعیت اقتصادی و اجتماعی و سیاسی منطقۀ آسیب دیده، به شرح زیر اتخاذ می شوند:رویکرد پول نقد: کمک مالی بی قید و شرط از جانب دولت و نهادهای مسئول به مالک خانه بدون حمایت فنی.رویکرد بازسازی با هدایت مالک: کمک مالی مشروط و قانونمند به همراه حمایت فنی با هدف احداث خانه های مقاوم. رویکرد بازسازی توسط جامعه: رهبری توسط نهادها، با مشارکت فعال جامعه در تصمیم گیری و مشاوره.رویکرد بازسازی پیمانکارمحور درجاسازی در محل: اجرا توسط نهادها و به کارگیری شرکت های پیمانکاری، به منظور درجاسازی خانه های تخریب شده. رویکرد بازسازی توسط پیمانکار در سایت جابه جا شده: اجرا توسط نهادها و به کار گیری شرکت های پیمانکاری، به منظور احداث خانه های جدید در سایت جابه جا شده. نوشتار حاضر ضمن بررسی رویکردهای مبتنی بر میزان کنترل، توسط خانوار، به تحلیل دیدگاه های مطرح و فرایند تکاملی و معایب و مزایای هریک از دیدگاه ها می پردازد. دراین مقاله نتیجه گیری می شود که، در میان رویکردهای مطرح، «بازسازی با هدایت مالک » قابلیت توانمند کردن، ظرفیت سازی، تداوم، پایداری، و مقرون به صرفه بودن را در اکثر موقعیت های بازسازی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازسازی مسکن؛ سانحه؛ رویکردها؛ کنترل توسط خانوار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Various Approaches to Post-Disaster Housing Reconstruction: From Birth to Maturity | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Fallahi | ||
| Associate Professor, School of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University | ||
| چکیده [English] | ||
| Although post-disaster reconstruction activities have been practiced for a long-time, relatively new approaches were developed since 1970s. In recent decades, housing reconstruction after disasters has been studied mostly from the point of view of “household control”. Such approach has attracted policy makers and authorities because of its capacity in empowering community in order to participate actively in processes of recovery. There are a number of criteria which should be considered, such as: housing cost, promoting family and community security, upgrading livelihood, cultural situation and copying mechanism. Postdisaster housing reconstruction has been adopted in five categories:•Cash Approach: Unconditional financial assistance is given without technical support.•Owner-Driven Reconstruction: Conditional financial assistance is given, accompanied by regulations and technical support aimed at ensuring that houses are built back better.•Community-Driven Reconstruction: Financial and/or material assistance is channeled through community organizations that are actively involved in decision making and managing reconstruction.•Agency-Driven Reconstruction in-situ: Refers to an approach in which a governmental or non-governmental agency hires a construction company to replace damaged houses in their pre-disaster location. •Agency-Driven Reconstruction in Relocated Sites: Refers to an approach in which a governmental or non-governmental agency hires a construction company to build new houses in a new site.The advantages and disadvantages of the mentioned approaches are discussed based on their contexts and characteristics of affected populations. The paper resulted in selecting the Owner-Driven Reconstruction approach as a high potential for empowering survivors, as well as, capacity building and cost benefit appropriate housing reconstruction policy. | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 598 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 692 |
||
