تحلیل تطبیقی سازوکار بارشهای پاییز و زمستان جنوبغرب ایران | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 50، 1401، صفحه 58-69 اصل مقاله (2.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2022.100930 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم ثقفی1؛ غلامرضا براتی* 1؛ بهلول علیجانی2؛ محمد مرادی3 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3پژوهشگاه هواشناسی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| کاهش مداوم ذخایر آب زیرزمینی در سرزمین ایران بر اهمیت بارشهای جوی میافزاید. این حساسیت در نیمه جنوبی ایران و به ویژه جنوبغربی که منطقهای انباشته از سدهای بزرگ است، بیشتر است. در این پژوهش نخست سازوکار بارشها در دو فصل پاییز و زمستان در جنوبغرب ایران بررسی و مقایسه شد. سپس شرایط همدید بادوامترین و شدیدترین بارشهای رخ داده طی بازهی آماری منتخب در سرزمینی مورد پژوهش شناسایی شد. دادههای روزانه بارندگی از 8 ایستگاه دادهسنجی در بازه 30 ساله (1987-2016) در جنوب غرب ایران گردآوری شد. تفکیک بارشها بر حسب دوام با استفاده از برنامهنویسی در محیط متلب؛ امکان انتخاب 40 نمونه بارش را فراهم کرد. طراحی الگوهای همدید شار رطوبت، ارتفاع جو و موقعیت هستههای روباد نتایج زیر را نشان داد: 1) منابع تامینکننده بارشهای بادوام و فراگیر در فصل پاییز، آبهای گرم پیرامون ایران شامل دریای سرخ، خلیج عدن، دریای عرب، خلیج فارس و دریای عمان است. 2) خاستگاه جریانات مرطوب این بارشها از مناطق مرکزی آفریقای حارهای است. 3) طی فصل زمستان این منابع عموما به دریای سرخ و خلیج عدن محدود شدهاند. 4) همچنین تحلیل الگوهای موقعیت هستههای امگای منفی در تراز 500 هکتوپاسکال گویای شرایط التهاب و گرادیان حرارتی شدید در ستون جو روی سرزمینهای جنوب غربی ایران طی فصل پاییز نسبت به زمستان است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنوبغرب ایران؛ بارشهای فراگیر؛ تغذیه رطوبت؛ دوام بارش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10,576 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,952 |
||