بررسی ارتباط الگوی پیوند از دور دریای شمال- خزر با بارشهای ایران (مطالعه موردی: استان اردبیل) | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 50، 1401، صفحه 1-20 اصل مقاله (950.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2022.101294 | ||
| نویسندگان | ||
| برومند صلاحی* 1؛ محمود بهروزی2 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2پژوهشکده علوم دریایی، پردیس بینالمللی کیش- دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش ارتباط الگوی دریای شمال-خزر با بارشهای استان اردبیل شامل ایستگاههای اردبیل، خلخال، مشگینشهر و پارسآباد در بازه زمانی 1987 تا 2015 بررسی شد. پس از شناسایی همبستگی بین شاخص NCP و بارش استان اردبیل و بررسی همدیدی فازهای مثبت و منفی الگو، از شبکه عصبی مصنوعی برای مدلسازی این رابطه استفاده گردید. نتایج نشان داد که در مشگینشهر، همبستگی بارش و NCP در فوریه و دسامبر مثبت و معنادار بود، اما در مقیاس فصلی، ارتباطی بین آنها وجود نداشت. همبستگی بارشهای اردبیل با شاخص NCPمعنادار نبود، ولی در خلخال، بارش ماههای نوامبر و دسامبر با شاخص NCPهمبستگی مثبت داشت. بیشترین همبستگی بین بارش پاییزه پارسآباد و شاخص NCP بود که همبستگی آنها مثبت و در سطح 99 درصد معنادار بود. استقرار ناوه بر روی دریای مدیترانه و قرارگیری منطقه موردمطالعه در جلوی ناوه، وضعیت چرخندی فراهم آورده که باعث انتقال رطوبت دریای شمال، مدیترانه، دریای سیاه و اقیانوس اطلس به سمت ایران شده که این وضعیت موجب وقوع بارشهای پاییزه در دشت مغان میشود. اما در فاز منفی، با ایجاد پشتهی قوی در ایران، شرایط جوی پایدار در منطقه حاکم شده و موجب وزش هوای گرم و خشک آفریقا به سمت ایران میگردد که دوره خشکسالی منطقه میباشد. ارتباط بین بارش پاییزه پارسآباد با شاخص NCP با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی، مدلسازی شد. نتایج نشان داد که ضریب رگرسیونی مدل، 98/0 و مجموع مربع خطاهای آزمون، 16/2 بود که نشان میدهد که مدل از برازش مناسبی برخوردار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی پیوند از دور دریای شمال- خزر؛ پارس آباد؛ رگرسیون؛ شبکه عصبی؛ همبستگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10,225 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,742 |
||