سنجش و ارزیابی قابلیتهای همافزایی فضایی - اقتصادی مناطق کلان-شهری (مورد پژوهی منطقه کلانشهری تهران) | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 9، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 53، 1402، صفحه 134-154 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2023.101377 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید ضرغامی؛ جمیله توکلی نیا* | ||
| گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از استراتژیهای توسعه منطقهای توجه به سیاستهای همافزایی جهت نیل به توسعه اقتصادی، مبتنی بر استراتژیهای برد - برد متکی بر مزیتهای همکارانه است. منطقه کلانشهری تهران با وجود ظرفیتها و قابلیتهای گوناگون در زمینه منابع انسانی و استقرار بیش از دوازه هزار بنگاه تولیدی عملکرد مطلوبی با توجه به این ظرفیتها نداشته است. این امر بازنگری در سیاستگذاری را با توجه به قابلیتهای همافزایی گوشزد مینماید. منطقه کلانشهری به دلیل نقش مهم و قلب تپنده اقتصادی کشور به عنوان محدوده مورد مطالعه انتخاب گردید. روش پژوهش کمی است. جهت سنجش قابلیتهای همافزایی از شاخصهای ضریب تخصصی شدن، تمرکز، انباشت، تنوع گرایی و خوشهای شدن و برای سنجش روابط کارکردی که جنبهای دیگر از همافزایی اقتصادی است، از تحلیل شبکه و پیوندهای درون صنعتی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد ضریب تخصصی شدن فعالیتهای تولیدی در تهران کاهش اما در سایر شهرستانهای افزایش یافته است. این امر در مورد تمرکزگرایی نیز صادق است. از سوی دیگر توزیع فضایی بنگاههای گرایش به سمت توزان در منطقه کلانشهری دارد که زمینه را برای توسعه بنگاههای تولیدی به دلیل ایجاد زمینه همافزایی فراهم میکند. ضریب خوشهای شدن به عنوان یکی از برآیندهای اقتصادی نشان میدهد که عمده بنگاههای تولیدی منطقه، گرایش به سمت خوشهای شدن دارند. گرایش به شکلگیری روابط کارکردی و ایجاد مراکز ضعیف شواهدی دیگر از قابلیت منطقه کلانشهری در راستای توسعه همافزا است. در نهایت میتوان بیان داشت که مزیتهای گوناگون، انباشتگی و تنوع کارکردی از قابلیتهای مهم جهت همافزایی فضایی - اقتصادی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخصصگرایی؛ تنوع گرایی؛ خوشهای شدن؛ منطقهکلانشهری؛ همافزایی فضایی - اقتصادی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 13,755 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8,497 |
||