منابع و گستره علم امام در «مشارق انوارالیقین بُرسی» | ||
| آینه معرفت | ||
| دوره 21، شماره 3 - شماره پیاپی 68، 1400، صفحه 99-126 اصل مقاله (608.87 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/jipt.2021.222884.1125 | ||
| نویسندگان | ||
| عمران پناه لو1؛ محسن احتشامی نیا* 2؛ عبدالمجید طالب تاش3 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسندة اول) | ||
| 2استادیارگروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسندة مسئول) | ||
| 3دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| در فرهنگ شیعی امام دارای فضائل، مناقب و اوصاف و صفات منحصر به فرد است و علم او فراتر از علم افراد عادی است زیرا علم او از مجاری و مبادی خاص الهی منشأ میگیرد. حافظ رجب بُرسی از علمای قرن هشتم(ق)، در کتاب «مَشارقُ اَنوارِالیقینِ فی اَسرارِ اَمیرِ الموُمِنینَ» بیش از هفتاد روایت را که ناظر به علم الهى، ائمه(ع) هستند ذکر کرده و براین باور است که روایات مذکور، مؤیّد الهی بودن علم ائمّه است ودر صدد بر آمده است تا مبانی آنهارا تبیین نماید. ازآنجا که آراء ونظرات بُرسی تا حدودی متفاوت از دیگر متفکران شیعی مذهب است، بر آن شدیم،اندیشههای وی را در قالب یک مقاله به نمایش بگذاریم. یافتههای ما گواهی میدهد که بُرسی، هم منابع علم امام معصوم ونیز ابعاد مختلف علم وآگاهی اورا از روایات اهل بیت(ع) به خوبی استخراج واستنباط کرده و براین باور است که علم امام، منحصر و محدود به دانستن معارف و احکام شرعی نیست، بلکه شامل اموری از قبیل: دانستن اسم اعظم الهی، علم جامعه، علم جَفر، علم به حوادث «ماکان» و «مایکون»علم به بلایا، وعلم تمام زبانها، حتی زبان حیوانات، علم به کتب پیامبران پیشین، علم به عالَم برزخ و قیامت و احوال بهشت و جهنم؛ نیز میشود. هرچند برای تبیین بهتر وبیشتر مسائل مطرح دراین مقاله از منابع متعدد ومختلفی بهره بردهایم، لیکن محور اصلیاین پژوهش کتاب «مَشارقُ اَنوارِالیقینِ فی اَسرارِ اَمیرِ الموُمِنینَ(ع)» بُرسی بوده است.این مقاله، نخست با روش گردآوری دادهها و سپس با روش توصیفی وتحلیلی نوشته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امام؛ علم امام؛ منابع علم امام؛ رجب بُرسی؛ مشارق انوارالیقین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Sources and Scope of Imam's Knowledge in "Mashareq Anwar al-Yaqin Bursi" | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Omran Panahlo1؛ mohsen ehteshaminiya2؛ abdolmajed talebtash3 | ||
| 1PhD Student in Quranic and Hadith Sciences, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (First Author) | ||
| 2Assistant Professor, Department of Quran and Hadith, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding Author) | ||
| 32Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In the Shiite culture, the Imam has unique virtues, attributes, and his knowledge is beyond the knowledge of ordinery people, because his knowledge has divine origins. In his book titled "Mashareq al-Anwar al-Yaghin fi Asrar al-Amir al-Mu'minin”, Hafiz Rajab Bursi, one of the scholars of the eighth century A.H., has mentioned more than seventy narrations that testifies to the divine knowledge of the Imams (A.S.). He belivies that these narrations are proof of the divine origins of Imam’s knowledge. He has tried to explain the bases of this knowledge. Since Bursi's views are somewhat different from those of other Shiite thinkers, we dicided to present his ideas in the form of an article. Our findings testify that Bursi has inferred the sources of the knowledge of the infallible Imam and the various aspects of his knowledge and awareness. His belief is that Imam’s knowledge is not limited to shariah law and incldes different types of knowledge such as: knowledge of the great names of God, knowledge of society, knowledge of Jafr, knowledge of the events of "Makan" and "Mayakon", knowledge of disasters, and knowledge of all languages, even the language of animals, knowledge of the holy scriptures of previous prophets, knowledge to the world of purgatory and resurrection and the state of heaven and hell. Although, with aim of better explaining the issues raised in this article, we have used various sources, the focus has been on "Mashareq al-Anwar al-Yaqin fi Asrar al-Amir al-Mu'minin". The mthod adopted in the pesnet study is an impirical descriptive-analytical one. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Imam, Imam’s knowledge, sources of Imam’s knowledge, Rajab Borsi, Mashareq Anwar Al-Yaqin | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابناثیر جزری، مبارک بن محمد، النهایـة فی غریب الحدیث و الأثر، تصحیح: محمود محمد طناحى، چ4،قم، مؤسسة مطبوعاتی اسماعیلیان،1367 .
ابنشهر آشوب، رشید الدین محمد بن على، متشابه القرآن و مختلفه، تحقیق: السیّد حسن المصطفوى، چ3، قم، بیدار، 1410ق.
ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، تحقیق میر دامادى، جمال الدین، چ3، بیروت، دارالفکر للطباعـة و النشر و التوزیع، 1414 ق.
انصاری، شیخ مرتضی، فرائد الاصول، بیروت، مؤسسة النعمان للطباع و النشر و التوزیع،1411ق.
امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب والسنـة و الادب، چ5، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1371.
بُرسی، رجب بن محمد الحلی، مشارق انوارالیقین فی اسرار امیرالمؤمنین، تحقیق: سید علی عاشور، چ2، بیروت، مؤسسة الاعلمیللمطبوعات، 1427 ق.
بحرانی، میثم بن علی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، چ2، قم،کتابخانه مرعشی نجفی، 1406ق.
جوادی آملی، عبداله، ادب فنای مقربان، قم، مرکزنشر اسرا، 1381.
حموی، یاقوت بن عبداله، معجم البلدان، بیروت، دارصادر، 1397ق.
سبحانی ، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه،تهران، نشر مشعر، 1393.
شیبی، کامل مصطفی، تشیع و تصوف تا آغاز سده دوازدهم هجری، مترجم: علیرضا ذکاوتی قراگزلو، چ5، تهران، امیرکبیر، 1387.
صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن بابویه القمی، کمال الدین و تمام النعمـة، تصحیح: علی اکبر غفاری، چ2، تهران، اسلامیه، 1395ق.
_______، عیون أخبارالرضا، تصحیح: مهدی لاجوردی، تهران، نشرجهان، 1378 ق.
_______، التوحید،تصحیح:هاشم حسینی، قم، جامعه مدرسین، 1398ق.
صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات فی فضائل آل محمد، تصحیح: محسن بن عباسعلی کوچه باغی، چ2، قم، مکتبـة آیـة الله مرعشی، 1404ق.
صافی گلپایگانی، لطف الله، معارف دین، قم، مؤسسة انتشارات حضرت معصومه، 1421ق.
طبرسی، امین الاسلام فضل بن حسن، مجمع البیان، تحقیق وتعلیق: سیدهاشم رسولی محلاتی و سید فضل الله یزدی طباطبائی، بیروت، دارالمعرفه،1408ق.
طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی اهل اللجاج، مترجم: بهراد جعفری، تهران، اسلامیه، 1381.
طوسى، محمد بن الحسن، الامالی، قم، دارالثقافـة، 1414 ق.
طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیرالقرآن، مترجم: سیدمحمدباقرموسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، بیتا.
عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، تصحیح: سیدهاشم رسولى محلاتى، تهران، المطبعـة العلمیـة، 1380ق.
کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح: علی اکبرغفاری، چ4، تهران، دارالکتب الاسلامیـة، 1407 ق.
مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحارالأنوار الجامعـة لدرر اخبار الائمـة الاطهار، تحقیق: جمعی از محققان، چ2، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، 1403ق.
_______، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول9، تحقیق: سیدهاشم رسولى محلاتى، چ2، تهران، دار الکتب الإسلامیـة، 1404 ق.
مفید، ابوعبدالله محمد بن محمد، أوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، تحقیق: شیخ إبراهیم انصاری، چ2، قم،کنگره جهانی شیخ مفید، 1413ق.
مظفر، محمد حسین، علم الامام کمیته و کیفیته، تحقیق: احمد بن کاظم البغدادی، قم، مکتبـة الحیدریـة، 1431ق.
نادم، مجمد حسن، "رویکردهای کلامی و تحول آفرینی آن در مدرسه حله"، نشریه علمی شیعه پژوهی، پاییز 1395دورة دوم شمارة 8 .
یوسف، الشمری، "دانشهای معمول در میان علمای شهر حلّه در قرن نهم هجری"، مترجم: مهدی کرمانی، فصل نامه فرهنگ زیارت، بهار1397شماره 34 . | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,379 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,399 |
||