دانشیار آبو هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
سیاست گذاری درست در یک سرزمین می تواند از تحقیقات علمی راه بجوید و آموزه های فرهنگی سرزمین را اعتلا بخشد و یااینکه این دو را بفرساید و بسوی زوال برد. آموزه های فرهنگی نیز می تواند سیاست گذاری ها را در یک کشور بحران « اصلاح کرده، جایگاه تحقیقات علمی را ارتقا دهد. آنچه در این مقال بحث و واکاوی می شود، آسیب شناسی در بامه خشک و نیمه خشک ایران طی دهه های اخیر در آینه تحقیقاتی است که در تراز جهان و ایران انجام » کم آبی شده اند. نتایج میگوید در حوزه سیاست گذاری، الگوی توسعه قطبی به تشدید بحران کم آبی و افزایش مصرف آب در حوزه های شهری و هدر رفت آب در حوزه کشاورزی و حتی صنعت انجامیده است. شواهد نشان می دهد که در بستر توسعه قطبی، امکانات پژوهشی و حتی آموزشی صرف بررسی و کمک به اجرای سیاست های افراطی و بی فرجام مانند سدسازی های بی رویه در مناطق خشک ونیمه خشک و انتقال آب از حوزه های مرطوب و بارورسازی ابرها می شود و فنون و مهارت های بوم آوردِ جستجو و انتقال و نیز باورهای بهره برداری احترام آمیز و صرفه جویانه از آب چاه ها، چشمه ها، نهرها و رودها زوال می یابد. پس شایسته است در عصر بازپیدایی تاثیرگذاری ایران بر جهان از پسِ انقلاب اسلامی، ادامه بحران کم آبی را مسیری تاریک بدانیم که تنها با ترکیب یافته های تحقیقی و فرهنگ بومی، می توان کشور را از آن عبور داد نه با رویه های تقلیدی کنونی.
Surveying the local policies, cultural doctrines, and research findings on escalation of water shortage in Iran
نویسندگان [English]
Gholamreza Barati
Associate Prof. of Climatology, Physical Geography Dept. Earth Sciences Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran. Iran.
چکیده [English]
Right policy may utilize the findings of empirical studies. This evidence-based policy can promote the cultural doctrines. However, incorrect policy may have a negative influence on scientific investigations and culture doctrines. In a country, cultural doctrines can boost policies upgrade scientific investigations. Given this, this research, based on thematic studies conducted in the world and Iran, was aimed at surveying the challenges of water shortage over arid and semi-arid plateau of Iran. Regarding the country policy, the findings revealed that polar development- the factor of water deficit escalation- can increase water consumption over urban areas and eventually, leading to water wasting in agricultural and even industrials sectors. Empirical evidences showed that polar development has got research and even educational facilities at the service of incorrect policies such as dam construction, water transferring, and cloud siding, which is an extremely expensive design over arid and the semi-arid areas of Iran. Therefore, the revision of currently local policies can inhibit the dimensions of water crisis in Iran. In so doing, policy makers can use and synthesize research findings as the opening input for establishing cultural doctrines.
کلیدواژهها [English]
Water-shortage, policy, culture, investigations
مراجع
منابع افهمی، رضا. جوانی، اصغر و مهرنیا، سیدمحمد. شاهنامه برگ-سندی بر گفتمان « ،)8931( پژوهشکده هنر، معماری و ،» ایرانیگرایی ایلخانان 11-51 ،)51( شهرسازی نظر، 81 . بررسی تاریخی و معرفی « ،) امتعلی، عباس. ) 8919 . اثر، 91 و 91 ،» بندر لافت جزیره قشم ،) براتی، غلامرضا و موسوی، سیدشفیع. ) 8911 ،» جابجایی مکانی موجهای زمستانی گرما در ایران « 58-18 ، جغرافیا و توسعه، 5 . ،) پروین، ستار و کلانتری، عبدالحسین. ) 8938 تحلیلی بر وضعیت شاخص های توسعه پایدار شهری « ،)8( بررسی مسایل اجتماعی ایران، 1 ،» در تهران 951-999 . فرهنگ زیست « ،) جوادی آملی، عبدالله. ) 8910 ،» محیطی با ما مقام برین جانشینی آمیخته است مجموعه مقالات همایش بینالمللی محیط زیست، - دین و فرهنگ، سازمان حفاظت محیط زیست، 59 15 . حق شناس، ابراهیم. نیکمنش، نسرین و مهدوی فر، هدررفت خاک ناشی از « ،) محمدرضا. ) 8919 زمینلغزههای ایجاد شده در اثر تغییر پوشش گیاهی مجموعه مقالات بررسی راهبردهای کاهشی ،» در ایران خسارات زمین لغزه در کشور، موسسه المللی زلزله شناسی . پاک نگهداشتن محیط « ) رشیدی، جهانگیر. ) 8910 مجموعه مقالات همایش ،» زیست در آیین زرتشتی - بین المللی محیط زیست، دین و فرهنگ، تهران، 11 10 . روابط عمومیشرکت آب و فاضلاب تهران - ش. آ. ت. . 8918 (، روزنامه اطلاعات، چهارم تیر ماه: 83 ( سیاهپوش، محمدتقی. ) 8958 (، پیرامون آبوهوای فلات باستانی ایران، انتشارات ابنسینا، تهران. صادقی، سیدحمیدرضا. کاظمینیا، سمیه. خیرفام، تجارب و « ،) حسین. و حزباوی، زینب. ) 8935 تحقیقات ،» پیامدهای انتقال آب بینحوزهای در جهان 810-880 :)8( منابع آب، 88 . تحلیل پدیده « ،) صادقی، سیدحمیدرضا. ) 8918 سیلاب در مناطق کوهستانی، مجموعه مقالات سمینار استانداری گلستان، ،» کاهش اثرات و پیشگری از سیل .85-19 ،891 صداقت، محمود. ) 8913 (: منابع و مسایل آب ایران، انتشارات پیام نور، چاپ سوم، تهران. طاهری، اسفندیار. ) 8938 (، ریشه شناسی واژههایی از -888 ، گویش بختیاری، زبانها و گویشهای ایرانی، 8 891 . وزارت « ،) عباسی، جواد و حاجیآبادی، فاطمه. ) 8935 در دودمان های محلی ایراندر قرن هشتم هجری از :)8( ایران نامک ، 8 ،» زوال ایلخانان تا برآمدن تیموریان 888-811 . سرچشمههای فرهنگ « ،) عدلی، محمدرضا. ) 8931 هندی-نگاهی به تمدن پیشاآریایی و آریایی نخستین، 811-1-893 ،)81( 3 ،» ادیان . سیل و مناطق سیل خیز « ،) غیور، حسنعلی. ) 8911 880-808 ، تحقیقات جغرافیایی، 10 ،» در ایران . فیروزمندی، بهمن، طاهری، محمدحسین و رفیعی، هندواروپاییان، هندوایرانیان، خاستگاه « ،) نغمه. ) 8931 و مهاجرت با تکیه بر مطالعات باستانشناسی، مطالعات 811-811 :)98( 81 ،» ایرانی . کارآموز، محمدعلی. مجاهدی، سیدعلی و احمدی، ارزیابی اقتصادی و تعیین سیاستهای « ،) آزاده. ) 8911 تحقیقات منابع ،» بهرهبرداری انتقال آب بین حوزهای 85-8 ، آب ایران، 8 . دوفصلنامه توسعه پایدار محیط جغرافیایی چالشهای بحران کمآبی در ایران در حوزههای سیاستگذاری، فرهنگ و پژوهش 38 توسعه پایدار محیط جغرافیایی 38 کاویانی، محمدرضا. ) 8910 (: میکروکلیماتولوژی، انتشارات سمت، چاپ اول، تهران. کردوانی، پرویز. ) 8919 (، منابع و مسایل آب ایران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، تهران. تاثیر جاده ها بر محیط « ،) کهرم، اسماعیل. ) 8911 -8 ،)8( محیط زیست، 3 ،» طبیعی و حیات وحش 1 . کشاورزی « ،) لباف خانیکی، مجید. ) 8913 پستمدرن، همگرایی در مدرنیزاسیون و فنآوری 888 -808 ، تحقیقات جغرافیایی، 51 و 53 ،» بومی . ماکسیم، سرو. ) 8951 (: راههای باستانی ناحیه اصفهان و بناهای وابسته به آنها، ترجمه ی مهدی مشایخی، انتشارات سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران، چاپ اول، تهران. تحول « ،) محمودی فرجالله و ملکی، امجد. ) 8910 کارست و نقش آن در منابع آب زیرزمینی در پژوهشهای ،» ناهمواریهای بیستون – پراو 805-39 ، جغرافیایی، 10 . مصداقی، منصور. ) 8911 (، مرتع داری در ایران، انتشارات قدس، چاپ دوم، مشهد. معماریان، غلامحسین.، ) 8918 (، دفتری از معماری کویر سیر در معماری آب انبارهای یزد، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران. برنامه « ،) -نظریها، مهرداد و علینژاد، ساسان. ) 8918 ریزی جهت بهسازی و کاهش نشانزدهای منفی زیست -3 ، محیط شناسی، 90 ،» محیطی سد شهید رجایی .8 وات، کنت. ) 8911 (، مبانی محیط زیست، ترجمه عبدالحسین وهابزاده، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ چهارم، مشهد. یاوری، ا.، ) 8953 (، شناختی از کشاورزی سنتی در ایران، انتشارات بنگاه کتاب چاپ اول . Barati, G., (5002), Semi-passive Irrigation System in Central Iran, International Conference on Water Culture and Water Environment Protection-The Collection of Abstract and Paper; China; Kunming, 5: 46- 46. Black, J., (1111), Atlas of World History, London. DK Press . Daming H., Wenjuan ،Zh., Yan F., (5006), Research Progress of International Rivers in China. J. of Geographical Sciences. 16 (7), 51-56. Pope A. U., (1141), Pershian Architecture, The Asia Institue Press. Shaoping, J., (5006), Dragon Worship of the Bai People and Protection and Utilization of Water Environment, Full paper of Water Culture and Water Environment Protection, Xiong Ving and Zheng Xiao Yun; Kunming; China, 1: 911- 951. Wu B., Wang Z., Li Ch., (5016), Yellow River Basin management and current issues, J. of Geographical Sciences. Vol. 16(Z), 51- 97.
