سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

یحیوی, حمید, رحیمی, سهیلا. (1400). تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب و تأثیر آن بر تولد اسلام سیاسی. , 13(2), 11-35. doi: 10.29252/piaj.2022.223186.1113
حمید یحیوی; سهیلا رحیمی. "تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب و تأثیر آن بر تولد اسلام سیاسی". , 13, 2, 1400, 11-35. doi: 10.29252/piaj.2022.223186.1113
یحیوی, حمید, رحیمی, سهیلا. (1400). 'تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب و تأثیر آن بر تولد اسلام سیاسی', , 13(2), pp. 11-35. doi: 10.29252/piaj.2022.223186.1113
یحیوی, حمید, رحیمی, سهیلا. تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب و تأثیر آن بر تولد اسلام سیاسی. , 1400; 13(2): 11-35. doi: 10.29252/piaj.2022.223186.1113

تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب و تأثیر آن بر تولد اسلام سیاسی

رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی
دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 68، اسفند 1400، صفحه 11-35    اصل مقاله (401.39 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/piaj.2022.223186.1113
نویسندگان
حمید یحیوی* 1؛ سهیلا رحیمی2
1استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه بوعلی سینا
2دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا رشته اندیشه سیاسی اسلام
چکیده
پژوهش حاضر، کنکاشی در تاریخ تفکر سیاسی ایران معاصر از مسیر به‌کارگیری رهیافتی نوین به‌قصد گشودن دریچه‌ای جدید در جهتِ تنویر ابعادی از تحولات معنایی مفهوم‌ها و دلالت‌های سیاسی آن در ایران معاصر است. چارچوب نظری به کار گرفته ‌شده در این پژوهش، تاریخ مفاهیم راینهارت ‌کوزلک است که محصول لحاظ کردن تحول چرخش زبانی در درون علوم تاریخی است. بر این اساس، پژوهش حاضر می‌کوشد تاریخ تحول معنایی مفهوم انقلاب به‌عنوان یکی از محوری‌ترین مفاهیم موجود در تفکر سیاسی ایران معاصر را مورد بررسی قرار دهد تا بر مبنای آن به دریافتی از چگونگی تولد اسلام سیاسی در ایران معاصر نائل گردد. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه ورود و تحول معنایی مفهوم انقلاب به درون نظام مفاهیم اسلام شیعی به تحول معنایی سایر مفهوم‌های پیشین انجامید. فرضیه‌ای که مطرح می‌شود این است که در عصر جدید با شکل‌گیری میدان معنایی جدید و ورود مفهوم‌های جدیدی نظیر انقلاب به درون نظام مفاهیم شیعه، لایه‌های معنایی جدیدی به مفاهیم‌ اساسی شیعه نظیر اجتهاد، انتظار و تقیه افزوده شد. این تحول معنایی در نظام مفهوم‌ها، یک دگردیسی در درون الهیات شیعه را رقم زد که منجر به تولد «اسلام سیاسی» در ایران معاصر شد.
کلیدواژه‌ها
تاریخ مفهوم‌ها؛ انقلاب؛ دگردیسی الهیات؛ تقیه؛ اجتهاد
عنوان مقاله [English]
History of the semantic evolution of the concept of revolution and its impact on the birth of political Islam
نویسندگان [English]
Hamid Yahyavi1؛ soheila rahimi2
1Assistant Professor of Political Sciences, Bu-Ali Sina University
2university of Bu-ali sina
چکیده [English]
The present study is an attempt to set forth a new understanding of contemporary political thought in Iran with a focus on the semantic transformations of concepts and their political implications. The theoretical framework used in the present paper is Reinhart Kozelck’s conceptualization of the “history of concepts”’, which have been visible as implications of linguistic turn for historical sciences. Accordingly, the paper would examine the history of the semantic transformation of the concept of revolution as one of the most important concepts in contemporary political thought in Iran, in order to shed light on the birth of political Islam in contemporary Iran. ‘How the introduction and transformation of the meaning of revolution into the system of concepts of Islam led to the transformation of the meaning of other Shiite earlier concepts?’ This is the main question that guides the analytical narration in the research. The paper hypothesizes that due to the formation of a new semantic field and the introduction of new concepts such as revolution into the system of Shiite concepts in the contemporary era, new semantic layers were added to Shiite classic concepts such as Entezar (waiting), Taqiyya (precautionary dissimulation), Ijtihad (Interpretation). This transformation in the system of concepts formed a transformation within Shi'a theology which led to the birth of ‘political Islam’ in contemporary Iran.
کلیدواژه‌ها [English]
History of Concepts, Revolution, Transformation of theology
مراجع
 

منابع

  • آجودانی، ماشاالله (1376)، مشروطه ایرانی. تهران: اختران.
  • آخوندزاده، فتحعلی (1350)، مکتوبات کمال الدوله.، به کوشش محمد باقر مؤمنی. تهران: صدای معاصر
  • آدمیت، فریدون (1357: 257)، اندیشه­های میرزا آقاخان کرمانی. تهران: پیام.
  • اشتراوس، لئو (1396)، مقدمه­ای سیاسی بر فلسفه. ترجمه یاشار جیرانی. تهران: آگه.
  • آندرسن، نیلز (1394)، درباره تاریخ مفاهیم راینهارت کوزلک در کتاب نظریه و واقعیت، ترجمه آرش حیدری و گروهی از همکاران، تهران: تیسا.
  • بروجردی، مهرزاد (1387)، روشنفکران ایرانی و غرب: سرگذشت نافرجام بومی­گرایی. ترجمه جمشید شیرازی. تهران: نشر فرزان­روز.
  • بشیریه، حسین(1372)، انقلاب و بسیج سیاسی. تهران: دانشگاه تهران.
  • بوشر، راجر (1385)، نظریه­های جبارت از افلاطون تا آرنت. ترجمه فریدون مجلسی. تهران: نشر مروارید.
  • توکلی طرقی، محمد (1381)، تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ: تهران: نشر تاریخ ایران.
  • دباشی، حمید (1382)، ایدئولوژی اسلامی: خطرات و وعده­های یک نوواژه. در کتاب ایران پس از انقلاب ویراسته هوشنگ امیراحمدی. تهران: باز
  • حسینی زاده، سید محمدعلی (1386)، اسلام سیاسی در ایران. قم: انتشارات دانشگاه مفید.
  • سعید، بابی(1379)، هراس بنیادین: اروپا مداری و ظهور اسلام‌گرایی. ترجمه غلام­رضا جمشیدی­ها و موسی عنبری. تهران: دانشگاه تهران.
  • سیوری، راجر(1389)، ایران عصر صفوی. ترجمه کامبیز عزیزی. تهران: مرکز.
  • شایگان، داریوش(1389)، ایدئولوژیک شدن سنت. در آمیزش افق­ها به کوشش محمدمنصور هاشمی. تهران:فرزان­روز.
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 1. با مخاطبهای آشنا. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 2. خودسازی انقلابی. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 3. ابوذر غفاری. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 7. شیعه. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 9. تشیع علوی و تشیع صفوی. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 17. اسلام‌شناسی (2) درسهای ارشاد. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 19. حسین وارث آدم. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 20. چه باید کرد؟ به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 23. جهان بینی و ایدئولوژی. به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • شریعتی، علی. مجموعه آثار. جلد 26. علی (ع). به کوشش بنیاد علی شریعتی. قابل بازیابی از سایت: https://drshariati.org
  • صدرا، محمد (1398)، روحانیت و اندیشه­های چپ در ایران معاصر. تهران: امیرکبیر
  • طباطبایی، جواد (1380)، دیباچه­ای بر نظریه انحطاط ایران. تهران: ثالث
  • طباطبایی، جواد (1386)، تأملی درباره ایران، جلد دوم، مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی. تبریز: نشر ستوده.
  • طباطبایی، جواد (1398)، ملت، دولت و حکومت قانون. تهران: مینوی خرد.
  • عشقی، میرزاده (1350)، کلیات مصور عشقی. نگارش علی اکبر مشیرسلیمی. تهران: امیرکبیر.
  • قیصری، علی(1389)، روشنفکران ایران در قرن بیستم. ترجمه محمد دهقانی. تهران: هرمس
  • کدی، نیکی(1385)، ریشه­های انقلاب ایران. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: علم
  • کسرایی، محمد سالار (1389)، انقلاب تحولات مفهومی یک واژه. دانشنامه علوم اجتماعی، دوره 1، شماره 3.
  • کلارک، الیزابت (1398)، تاریخ، متن، نظریه. ترجمه هاشم آقاجری. تهران: مروارید.
  • کوزلک، راینهارد (1399)، نظریه و روش تاریخ مفاهیم. ترجمه حسین افشاری.در ماهنامه قلمیاران، شماره 26.
  • کوزلک، راینهارد (1393)، لایه­های زمانی. ترجمه ابراهیم توفیق. در ماهنامه فرهنگ امروز. شماره 1.
  • نش، کیت(1386)، جامعه­شناسی سیاسی معاصر: جهانی­شدن، سیاست و قدرت. ترجمه محمدتقی دلفروز. تهران:کویر.
  • نیکفر، محمدرضا (1387)، وقتی که حرف می‌زنیم. اصفهان: فصلنامه مهراوه. شماره هشتم و نهم.
  • نیکفر، محمدرضا (1388)، تاریخ مفهوم­ها. سایت رادیو زمانه. قابل بازیابی در http://zamaaneh.com/pictures-new/Begriffsgeschichte.pdf
  • هاشمی، محمدمنصور(1385)، دین‌اندیشان متجدد: روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان. تهران: کویر.
  • brahamian, Ervand ( ۱۹۸۹), Ali Shariati: Ideologue of the Iranian Revolution in Islam, Politics, and Social Movements. London. University of California Press.
  • Olsen, Niklas (2012), History in the plural: An Introduction to the Work of Reinhart Koselleck. New York: Berghahn Books.
  • Koselleck, Reinhart (1982), Begriffsgeschichte and social history. Economy and Society, Vol 11, No 4.
  • Koselleck, Reinhart (1989), Linguistic Change and the History of Events. The Journal of Modern History, Vol 61, No. 4
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 5,797
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,890