بررسی حقوقی قراردادهای امتیازی جهت اجرای عملیات توسط شرکتهای اکتشاف و تولید داخلی | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| مقاله 6، دوره 25، شماره 97، خرداد 1401، صفحه 143-170 اصل مقاله (262.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/jlr.2022.184757.1586 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا افشاری* 1؛ عباس کاظمی نجف آبادی* 2؛ علی امامی میبدی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 2استادیار دانشکده حقوق دانشگاه علامه طباطبایی(نویسنده مسئول). | ||
| 3استاد دانشکده حقوق، دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| چکیده | ||
| وزارت نفت ایران بهمنظور توانمندسازی شرکتهای ایرانی برای اجرای پروژههای بزرگ داخلی و نیز حضور در بازارهای منطقهای و بینالمللی و همچنین انتقال و ارتقای فناوری ملی در حوزه عملیات بالادستی نفت، در ماده چهار مصوبه هیئت وزیران، حضور یک شریک دارای صلاحیت ایرانی را در کنار شرکت بینالمللی نفتی پیشبینی کرده است. در این راستا و بر اساس شیوهنامهی، نحوه تعیین صلاحیت شرکتهای اکتشاف، توسعه و تولید از میدانهای نفتوگاز، صلاحیت هفده شرکت ایرانی بهعنوان شرکت اکتشاف-وتولید تایید گردید. هماکنون در شرایطی که شرکتهای بینالمللی نفتی بازار نفتوگاز ایران را ترک کردهاند آیا کماکان محدودیتهای قانونی در حوزه بهکارگیری سایر الگوهای قراردادی در صنعت بالادستی نفتوگاز کشور برای شرکتهای نفتی ایرانی نیز پابرجاست؟ هدف از این پژوهش امکان بهکارگیری قراردادهای امتیازی توسط یک شرکت اکتشافوتولید داخلی است. روش پژوهش توصیفی و تحلیلی است. در این بررسی از قوانین و مقررات موضوعه نفت استفاده گردید. از آنجا که دولت ایران تصمیمگیرنده نهایی پیرامون پیشبرد عملیات نفتی است نمیتوان از آن بهعنوان سلطه بر منابع نفتوگاز یاد کرد و بنابراین مغایرت جدی با اصول 43 و 153 قانون اساسی ایران ندارد. از طرف دیگر شرکتهای اکتشافوتولید مشمول اصل 81 قانون اساسی نیز نخواهند بود. در ماده 6 قانون نفت 1366 تنها محدودیت در ورود سرمایههای خارجی در صنعت بالادستی نفتوگاز کشور مشاهده شده که دوباره این منع قانونی شامل حال شرکتهای اکتشافوتولید نمیگردد. در آخر، بررسی حقوقی انجامگرفته نشان میدهد که منع قانونی جدی در بهکارگیری رویکرد امتیازی در زمانی که عامل یک شرکت اکتشافوتولید داخلی است وجود ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امتیازی؛ نفتوگاز؛ اکتشافوتولید؛ ایران؛ IPC | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Legal Investigation of Concession Contracts for Execution of Operation by the Iranian Exploration and Production Companies | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamidreza Afshari1؛ Abbas Kazemi Najafabadi2؛ Ali Emami Maybodi3 | ||
| 1Ph.D. Candidate of Management of International Oil and Gas Contracts, Allame Tabataba’i University | ||
| 2( Assistant Professor of Law, Allame Tabataba’i University | ||
| 3Professor of Economics, Allameh Tabataba’i University | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract Ministry of Petroleum of Iran predicted a competent Iranian partner for cooperating with the International Oil Company (IOC) in Article 4 of the Council of Ministers Resolution. The reasons stated as empowerment of Iranian companies for executing local mega projects, regional and international markets presence, and upgrading national technology in the petroleum upstream industry. In this regard and based on the procedure of qualification method of exploration, development and production companies of petroleum fields, seventeen Iranian companies were qualified as Exploration & Production (E&P) companies. Now that IOCs have left the Iranian petroleum market, are there still legal restrictions on the use of other contractual models for Iranian oil companies? The purpose of this study is to investigate the possibility of using Concession contracts by an E&P company. The research method is descriptive and analytical. Governing laws of Iran are reviewed in this study. Since Iran’s government makes the final decision on the conduct of oil operations, it cannot be described as the domination of oil resources, and therefore does not seriously contradict the Articles 43 and 153 of Iran’s Constitution. Furthermore, E&P companies will not be subject to Article 81 of the Constitution. In Article 6 of the Oil Law, the only restriction on the inflow of foreign capital in the upstream industry of Iran has been observed, which again does not apply to E&P companies. Finally, the results show that there are no major legal barriers to applying Concession agreement in case that the operator is an Iranian E&P company. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Concession, Exploration and Production, Iran, IPC, Oil and Gas | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
منابع
ابراهیمی، سیدنصرالله و شیریجیان، محمد (1393). قراردادهای بالادستی نفتوگاز نظام جمهوری اسلامی ایران و تبیین دلالتهای قانونی و الزامات قراردادهای جدید، فصلنامه اقتصاد انرژی ایران، سال سوم، شمارهی 10، بهار، ص 1 تا 39.
ابراهیمی، سیدنصرالله؛ تقیزاده، ابراهیم؛ سریر، فرزانه (1393). بررسی اصول حقوقی حاکم بر قراردادهای بالادستی صنعت نفتوگاز در ایران، دانش حقوق مدنی، پاییز و زمستان، شمارهی 6، ص 1 تا 13.
امانی، مسعود و حمیدزاده، محمدحسین (1394). تحلیل حقوقی قراردادهای مشارکت در تولید در صنایع بالادستی نفتوگاز و قابلیت اعمال آن در حقوق ایران، پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال 16، بهار و تابستان، شمارهی 1 (پیاپی 41)، ص 151 تا 180.
امیرمعینی، مهران (1385). کاربرد ابزارهای مالی در قراردادهای نفت و گاز: الگویی برای ایران، مطالعات اقتصاد انرژی، سال 3، بهار، شمارهی 8، 91 تا 129.
امینزاده، الهام و آقابابایی دهکردی، پیمان (۱۳۹۳). بررسی قرارداد مشارکت در تولید و مقایسه کارآیی آن با بیع متقابل. مجله حقوقی دادگستری، سال ۷۸، پاییز، شمارهی ۸۷، ص ۷ تا ۲۹.
امینزاده، الهام و نصراللهی، علی (1399). تبیین ماهیت قراردادهای نفتی از دیدگاه حقوق اداری، مطالعات حقوق انرژی، دوره 6، بهار و تابستان، شماره 1، ص 19 تا 38.
برامکییزدی، حجتالله و منظور، داود (1395). بررسی و تحلیل فقهی قراردادهای توسعه میدانهای نفتوگاز، فصلنامه اقتصاد اسلامی، سال 16، تابستان، شماره 62، ص 139 تا 164.
حاتمی، علی و کریمیان، اسماعیل (۱۳۹۳). حقوق سرمایهگذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایهگذاری، انتشارات تیسا.
خسروی فارسانی، مسعود؛ عطریان، فرامرز و شاهی، محمدشریف (1398). بررسی نظارت - مهار قراردادهای نفتی در پرتو اصول ذاتی نظارت، حقوق اداری، سال 7، پاییز، شماره 20، ص 67 تا 94.
رییسی، مینا (1391). امتیاز دارسی، مطالعات تاریخی، تابستان، شماره 37، ص 185 تا 209.
سازمان نظام مهندسی معدن (1392). قانون معادن، انتشارات سازمان نظام مهندسی معدن، چاپ اول.
شیروی، عبدالحسین (۱۳۹۳). حقوق نفت و گاز، نشر میزان، چاپ دوم.
صفاکیش کاشانی، حبیب اله و عباسی سرمدی، مهدی (1398). بررسی تحولات تاریخیحقوقی در قراردادهای بینالمللی امتیازی نفت و گاز، نشریه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات، بهار، شماره 52، ص 7 تا 22.
طاهریفرد، علی؛ شیریجیان، محمد و مهرافشان، محمدرضا (1394). بررسی تطبیقی اساسنامههای شرکت ملی نفت ایران در دوره زمانی 1333 تا 1356: ارائه اصولی برای اساسنامه جدید، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، بهار، شماره 14، ص 123 تا 152.
عامری، فیصل و شیرمردی دزکی، محمدرضا (1393). قراردادهای امتیازی جدید و منافع کشورهای تولیدکننده نفت: تحلیلی بر مالکیت نفت، نظارت و مدیریت دولت میزبان و رژیم مالی قرارداد، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال دوم، بهار، شمارهی 6، ص 63 تا 108.
قلیزاده، مژده و فرومند، لادن (1396). بررسی سیر تحولات قانونی قرارداد امتیاز در ایران، فصلنامه مطالعات حقوق، شماره 18، ص 45 تا 65.
کاشانی، جواد (1387). وضعیت حقوق منابع نفتوگاز واقع در مرز کشورها، حقوقی بینالمللی، سال 25، شمارهی 39، ص 165 تا 219.
کاظمی نجفآبادی، عباس (1396). مالکیت نفت در قراردادهای نفتی بینالمللی از منظر حقوق خصوصی، پژوهش حقوق خصوصی، بهار، شماره 18، ص 131 تا 165.
گودرزی، زهرا؛ رستمی، ولی (1397). تحلیل ماهیت درآمدهای شرکت ملی نفت ایران و نظام حقوقی حاکم آن، مطالعات حقوق انرژی، دورهی 4، پاییز و زمستان، شماره 2، ص 517 تا 545.
مبارکی، مصطفی؛ عمادزاده، محمدکاظم و مسعود، غلامحسین (1396) مراجع ذیصلاح داوری و دادرسی در قراردادهای اداری و نفتی ایران، پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال 18، پاییز و زمستان، شماره 2 (پیاپی 46)، ص 149 تا 170.
مجلس شورای اسلامی (1364). صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جلد سوم، اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
مرادی، عبدالرحیم و رنجبر، مسعودرضا (1395). مالکیت منابع نفتوگاز درجا و بهرهبرداری از آن در فقه اسلام، فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی، ص 69 تا 88.
منتظر، مهدی و ابراهیمی، سیدنصرالله (۱۳۹۲). جایگاه قراردادهای بیع متقابل در پروژههای بالادستی نفتوگاز ایران و مقایسه آن با قراردادهای مشارکت در تولید، مجله حقوقی بینالمللی، پاییز و زمستان، شمارهی ۴۹، ص ۲۱۵ تا ۲۳۲.
منظور، داود؛ کهنهوشنژاد، روحاله و امانی، مسعود (1395). ارزیابی مالی قراردادهای منتخب بیع متقابل نفتی و مقایسه آن با قراردادهای مشارکت در تولید، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال 5، بهار، شماره 18، ص 179 تا 217.
نیکبخت، حمیدرضا و آرین، محمد (1393). طراحی الگوهای قراردادی جدید برای توسعه میادین هیدروکربوری ایران: بررسی و نقد قانون جدید وزارت نفت، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شمارهی 71.
وحیدیراد، میکاییل (1396). روزنامهی (ندای) جنوب؛ بررسی مواضع نخستین روزنامهی مخالف قرارداد دارسی در ایران، پژوهشهای علوم تاریخی، پاییز و زمستان، شماره 16، ص 111 تا 130.
وزارت صنعت، معدن و تجارت (1392)، آییننامه اجرایی قانون معادن، مصوب وزیران عضو کارگروه توسعه بخش معدن مورخ 27/12/1391.
یاراحمدی، مهدی (1394). بررسی ویژگیهای اقتصادی و سیاسی قرارداد دارسی برای دولت قاجار، تاریخپژوهی، زمستان، شماره 65، ص 247 تا 264.
یثربی، سید علیمحمد و سبزواری، حبیب (1396). مالکیت و مدیریت معادن نفتوگاز در فقه و قوانین ایران، فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال 50، پاییز و زمستان، شماره 2، ص 495 تا 517.
Baloro, J. (1986). The legal status of concession agreements in international law. The Comparative and International Law Journal of Southern Africa, 19(3), 410–449. Bret-Rouzaut, N. and Favennec, J.P. (2011). Oil and Gas Exploration and Production: Reserves, Costs and Contracts. 3rd Edition, Editions Technip, Paris. De Alencar Xavier, Y.M. (2015). Energy Law in Brazil: Oil, Gas and Biofuels. Springer. Switzerland. Gao, Z. (1994). International Petroleum Contracts, 1st Edition, International energy and resources law and policy series. Lynch, J.C. (1987). Petroleum Licenses/Contracts Force Majeure and Renegotiation Issues in Relation to the Recent Oil Price Collapse, Dissertation submitted in part fulfilment for the award of the degree of LL.M. of the University of Glasgow, pp. 1-79. Mazeel, M. (2010). Petroleum Fiscal Systems and Contracts. Diplomica Verlag, Hamburg. Picton-Turbervill, G. (2009). Oil and Gas: A Practical Handbook, Globe Law and Business, London. Smith, E.E; Dzienkowski, J.S.; Anderson, O.L.; Lowe, J.S.; Kramer, B.M.; Weaver, J.L. (2010). Materials on International Petroleum Transactions, 3rd Edition, Rocky Mountain Mineral Law Foundation. Toriguian. (1972). Legal Aspects of Oil Concessions in the Middle East, Hamaskaine press.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,107 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,053 |
||
