ارزیابی طرح ابهام از سوی شورای نگهبان نسبت به مصوبات مجلس شورای اسلامی | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| مقاله 12، دوره 26، شماره 101، 1402، صفحه 285-304 اصل مقاله (305.37 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jlr.2022.225241.2068 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدقاسم تنگستانی* 1؛ محمدرضا رفیعی2 | ||
| 1گروه آموزشی حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2قاضی شعبه تجدیدنظر، دیوان عدالت اداری | ||
| چکیده | ||
| حسب بررسی نظرات شورای نگهبان در تطبیق مصوبات مجلس شورای اسلامی، افزون بر ایرادهای مغایرت با قانون اساسی و شرع، موارد ابهامی متعددی نیز توسط شورای نگهبان مطرح شده و مجلس نیز غالبا برای رفع این ابهامها اقدام نموده است. طرح موارد ابهام توسط شورای نگهبان، در قانون اساسی و دیگر قوانین مربوط مورد تصریح قرار نگرفته است. پرسش اصلی این پژوهش این است که در مواجهه شورای نگهبان با ابهام مصوبات مجلس، بهترین گرینه پیشرو کدام است؟ در این نوشتار، با روش توصیفی- تحلیلی، تلاش بر این بوده است که با معرفی گزینههای بدیل، محاسن و معایب آنها تبیین شود و براساس مجموع مطالب بیان شده، پاسخ این پژوهش چنین است: نفی صلاحیت شورا در طرح ابهام و الزام بیچونوچرای مجلس به رفع این ایرادها، با عنایت به صلاحیتهای قانونی این نهادها، گزینههای قابل دفاعی به نظر نمیرسند. ضمن اذعان به امکان طرح ابهام (به صورت مشخص و دقیق) توسط شورای نگهبان، مجلس هم باید امکان تبیین ملاحظات خود را داشته باشد تا اگر شورای نگهبان آنها را قانعکننده دانست، از نظر قبلی خود عدول کند؛ اما در غیر این صورت، مجلس موظف به رفع ابهام باشد. در هر حال، تدوین فرایند مربوط در قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل 94 قانون اساسی؛ شورای نگهبان؛ مجلس شورای اسلامی؛ ابهام؛ صلاحیت تطبیق مصوبات | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of issues of ambiguity by the Guardian Council regarding the enactments of the Islamic Consultative Assembly | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Ghasem Tangestani1؛ Mohammad Reza Rafei2 | ||
| 1Department of International Law, Faculty of Law and Political Science, Kharazmi University, Tehran, Iran | ||
| 2Judge of Appeal Branch, Court of Administrative Justice | ||
| چکیده [English] | ||
| According to the opinions of Guardian Council in controlling the acts of the Islamic Consultative Assembly, in addition to objections to the constitution and sharia, several ambiguities have been raised by the Guardian Council, and the Assembly has often taken action to resolve these ambiguities. It should be noted that the Council has not specified competence about ambiguities in the constitution and other related laws. The main question of this research is that in the face of the Guardian Council with the ambiguity of parliamentary acts, what is the best way forward? In this article, with a descriptive-analytical method, an attempt has been made to explain their advantages and disadvantages by introducing alternative options. Based on the above, the answer of this research is as follows: denying the authority of the council in announcing ambiguous objections and the unreasonable obligation of the parliament to eliminate these objections, considering the legal competencies of these institutions, do not seem to be defensible options. While acknowledging the possibility of ambiguous objections (clearly and precisely) by the Guardian Council, the parliament should also be able to explain its considerations so that if the Guardian Council finds these considerations convincing, it will deviate from its previous view; Otherwise, the parliament is obliged to resolve the ambiguity. In any case, it is necessary to formulate the relevant process in the Act of Procedure of the Islamic Consultative Assembly. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Principle 94 of the Constitution, Guardian Council, Islamic Consultative Assembly, Ambiguity, Competence to Controlling Regulations | ||
| مراجع | ||
|
منابع
اماموردی، محمدحسن (1395)، «ابهامزدایی از طریق ویرایش قوانین»، حقوق خصوصی، دوره 13، ش 2.
انصاری، باقر (1387)، نقش قاضی در تحول حقوقی، تهران، میزان، چاپ اول.
جلیلوند، محمدشهاب و علیاکبر گرجیازندریانی (1399)، «ارزیابی مبانی نظارت بر کیفیت قانونگذاری از سوی شورای نگهبان»، مجلس و راهبرد، ش 103.
سلطانی، سیدناصر، (1399)، «شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمونهای از یک اصل نانوشتۀ قانون اساسی؟»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، ش 4.
خسروی، احمد و حامد نوروزی (1399)، «حق بر فهم قانون»، مجله حقوقی دادگستری، ش 110.
راسخ، محمد (1385)، «ویژگیهای ذاتی و عرضی قانون»، مجلس و پژوهش، ش 51.
صادقیمقدم، محمدحسن و محمدحسن اماموردی (1392)، «گونههایی از ابهام گزارههای قانونی»، مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره 5، ش 2.
کاتوزیان، ناصر (1398)، فلسفه حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ ششم، جلد دوم.
گرجیازندریانی، علیاکبر و محمدشهاب جلیلوند (1396)، «نظارت بر کیفیت قوانین در رویهی شورای نگهبان»، دانش حقوق عمومی، ش 18.
مارمور، آندره (1399)، فلسفه حقوق، ترجمه سعید عابدی و مجید نیکویی، تهران، نگاه معاصر، چاپ دوم.
محمدی، ابوالحسن (1386)، مبانی استنباط حقوق اسلامی، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ بیست و هشتم.
مزروعی ابیانه، یحیی و علی محمد فلاح زاده، (1399)، نظارت شورای نگهبان بر نحوه تصویب اساسنامه سازمانهای عمومی؛ نقد رویهها و عملکردها، فصلنامه دانش حقوق عمومی، ش 30.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 988 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 855 |
||