بررسی تطبیقی مبانی نظری امام خمینی (ره) و رشیدرضا درحکومت اسلامی | ||
| آینه معرفت | ||
| دوره 22، شماره 1 - شماره پیاپی 70، 1401، صفحه 131-158 اصل مقاله (411.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/jipt.2022.225399.1222 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالمطلب عبدالله1؛ صالح حسن زاده2؛ مهدی شیخ* 3 | ||
| 1دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 3دانشجوی دکتری رشته معارف اسلامی ، دانشگاه علامه طباطبا ئی | ||
| چکیده | ||
| نظریة ولایت فقیه امام خمینی و خلافت اسلامی رشیدرضا در باب حکومت و سیاست، تشابهات بسیاری دارد طوری که در ساختار و اصول کلی مدلی یکسان را ارائه میدهند که در آن، هم بر نقش مردم تأکید شده و رأی ایشان اهمیت دارد و هم حکومت باید بر اساس مبانی و احکام دینی باشد. اجتهاد و مصلحت نیز موجب انعطافپذیری دین و زمینهساز اجرایی شدن حکومت دینی با توجه به شرایط روز خواهند شد. با وجوداین شباهت در نظریه، نتایج عینی و خروجی اجتماعی جریانهای وابسته به آنها با یکدیگر تفاوتهای زیادی دارند. با بررسی مبانی نظری این دو نظریه مشخص میشود نوع نگاه به دین و برخی ویژگیهای آن، شامل: کارکرد دین، جاودانگی و جامعیت آن، و همچنین مبانیای از الهیات و انسانشناسی، موجب بروز چنین رویکردی در حکومت و سیاست میشود. اما تفاوتهایی در نوع مواجهة شیعه و اهل سنت به این مباحث، موجب تفاوتهای مهمی در اجرای آنها میشود. رویکرد شیعه مبتنی بر عقل و نقل است و از پشتوانة عقلی غنیای بهره میبرد در حالی که دینشناسی اهل سنت، بیشتر بر اساس نقل بوده و بر پایة فقه است. این تفاوت موجب شده در عمل نظریة خلافت اسلامی نتواند به اهداف خود برسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکومت اسلامی؛ مبانی نظری اسلام؛ مردم سالاری دینی؛ امام خمینی (ره)؛ رشیدرضا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of Imam Khomeini’s and Rashid Reza’s Views on the Theoretical Foundations of the Islamic Government | ||
| نویسندگان [English] | ||
| abdolmotaleb abdollah1؛ saldeh hasanzadeh2؛ mahdi sheikh3 | ||
| 1Associate Professor, Department of Islamic Education, Allameh Tabatabai University | ||
| 2Faculty member of Allameh Tabatabai University | ||
| 3PhD Student (Responsible AuthorPhD student in Islamic Studies, Allameh Tabatabai University | ||
| چکیده [English] | ||
| The theory of velayate e faqih (Guardianship of the Islamic Jurist), as conceptualized by Imam Khomeini, has close affinities with Rashid Reza's theory of Islamic Caliphate regarding government and politics in the sense that both models are similar in their general structure and principles. They put emphasis on the role of the people and their vote and, at the same time, stress that the Islamic government should be based on religious principles and rules. Ijtihad (exegesis of divine law) and expediency are supposed to lead to the flexibility of religion and pave the way for the implementation of religious rule consistent with the realities of the time and place. Despite their similarity in theory, the concrete results and the social output of their related affiliates vary greatly. Examining the theoretical foundations of these two theories, it is made clear that the way religion and some of its characteristics including the function of religion, its immortality and comprehensiveness, as well as the origins of theology and anthropology are viewed, lead to such an approach to government and politics. However, differences in the way these issues are viewed by the Shiites and the Sunnis lead to important differences in their implementation. The Shiite approach is based on reason and narration and has a rich rational support, while the Sunni theology is more based on narration and jurisprudence. This difference has made the theory of Islamic Caliphate fail to achieve its goals in practice. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Islamic government, theoretical basis of Islam, religious democracy, Imam Khomeini, Rashid Reza | ||
| مراجع | ||
|
آخوند خراسانی، محمدکاظم، کفایـة الاصول، کتابخانه مجلس شورای اسلامی.
ابنمنظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، بیروت، دارصادر، 1414ق.
جوادی آملی، عبدالله، شریعت در آیینة معرفت، تهران، مرکز فرهنگی رجاء، 1372.
خمینی، سیدروح الله، ولایت فقیه(حکومت اسلامی)، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1371.
_______، شئون و اختیارات ولی فقیه،ترجمه مبحث ولایت فقیه از کتاب البیع،ترجمة جعفر کیوانی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1378.
رشیدرضا، محمد، الخلافه، القاهره، موسسه هنداوی للتعلیم و الثقافه، 2012.
عنایت، حمید، اندیشة سیاسی دراسلام معاصر، ترجمه خرمشاهی، تهران، خارزمی، 1398.
غزالی، ابوحامد محمدبنمحمد، احیاء علوم الدین، ج2، بیروت، دارالمعروفه، بیتا.
_______، فضاح الباطنیه، بیروت، المکتبـة المصریه، 1422ق.
فیرحی، داود، نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران، سمت، 1398.
قاضى عبد الجبار بن احمد، المغنی فی أبواب التوحید و العدل، قاهره، الدار المصریه، 1962.
قادری، حاتم، تحول مبانی مشروعیت خلافت از آغاز تا فروپاشی عباسیان، با رویکردی به آراء اهل سنت، ج1، تهران، بنیان، 1375.
کوربن، هانری، تاریخ فلسفة اسلامی، ترجمة جواد طباطبایی، تهران، کویر، 1373. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,651 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,813 |
||