بررسی جرم انگاری در حوزه ی فرهنگ و محدودیت های نظری این نوع از جرم انگاری | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| دوره 25، شماره 98، مرداد 1401، صفحه 119-144 اصل مقاله (349.35 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/jlr.2022.224221.2024 | ||
| نویسندگان | ||
| یزدان بخش براتی* 1؛ حمید روستایی صدر آبادی2؛ جعفر کوشا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری جزا و جرم شناسی، دانشگاه میبد | ||
| 2استادیار دانشکده حقوق دانشگاه میبد | ||
| 3دانشیار دانشکده حقوق شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| یکی از قلمروهایی که قانونگذار کیفری ایران به جرمانگاری در آن مبادرت نموده حوزه فرهنگ میباشد. حوزهای که مواردی نظیر؛ مطالب چاپی و ادبیات، سینما و عکاسی، نقاشی، امور سمعی و بصری، نحوه پوشش افراد، ماهواره و اوقات فراغت را در برمیگیرد. جرمانگاریهای موجود در عرصۀ فرهنگ با چالشهای فراوانی مواجهاند. چالشهایی که در پرتو بیتوجهی قانونگذار کیفری به محدودیتهای نظری و عملی جرمانگاری، ایجاد گردیدهاند. بیتوجهی به اصول نظری و فلسفی راجع به جرمانگاری که در پرتو آنها هرگونه مداخله در حوزۀ آزادیهای شهروندان به اثبات میرسد، به واسطۀ بیتوجهی به اصول نظیر؛ اصل استقلال فردی و اتکای صرف و بیقاعده به اصل اخلاقگرایی و قیممآبی قانونی، حقوق کیفری ایران را در این عرصه با چالشهای نظری و فلسفی فراوانی روبرو ساخته است. بر فرض بپذیریم قانونگذار ایرانی با توجه به کرانیگاه فلسفی، اخلاقی و ارزشی خاص خود، محدودیتهای نظریاش راجع به جرمانگاری را تعیین و تفسیر و به واسطۀ این محدودیتها به حقوق کیفری متوسل میگردد، بدینسان قلمرو رفتاری که خود را مجاز به پیشروی از طریق حقوق کیفری میداند، بسیار گسترده و وسیع است. فلذا بسیاری از مواردی که تحت عنوان چالش نظری نام برده شده، اصلاً در جامعه ایران و برای نظام سیاسی چالش محسوب نمیشود. اما باید توجه داشت صرف اینکه رفتاری با توجیهات و استدلالهای فلسفی و نظری خاص در محدودۀ مداخله دولت قرار گرفت، برای جرمانگاری یک رفتار کافی نیست، بلکه باید در کنار توجه به محدودیتهای نظری راجع به جرمانگاری، یکسری از محدودیتها در جرمانگاریهای راجع به حوزه فرهنگ این عرصه را با چالشهای عملی زیادی مواجه کرده است. از یک سو، قانونگذار به موضوع ضرورت جرمانگاری؛ یعنی توسل به حقوق کیفری به عنوان آخرین راهحل و به کارگیری سایر ابزارها و وسایل کنترل اجتماعی غیرسمی قبل از هرگونه مداخلۀ کیفری، و مطابقت و هماهنگی عناوین مجرمانه در حوزۀ فرهنگ با انتظارات عمومی جامعه و اصل صراحت (حداکثر روشنی و معین بودن عناوین مجرمانه) بیتوجه بوده است. از دیگر سو، مسئله ارزیابی منافع و مضار جرمانگاری در عرصۀ فرهنگ، یعنی توجه به امکانات دستگاه عدالت کیفری، ایجاد قلمروهای تبعیضآمیز و امکان سوءاستفاده در اجرای قانون، خطر تضعیف قدرت اخلاقی حقوق کیفری، خلع سلاح کیفری و جرمزایی بالقوه حقوق کیفری در نتیجه فرایند برچسبزنی و شکلگیری شرایط مجرمانه به واسطۀ جرمانگاری برخی رفتارها در حوزۀ فرهنگ را مورد توجه قرار نداده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ؛ فرهنگ عمومی؛ جرم انگاری؛ جرم زدایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigation of Criminology in Culture and Its Theoretical Limitations | ||
| نویسندگان [English] | ||
| yazdan bakhshbarati1؛ Hamid Rousta sadrabadi2؛ Jafar Koosha3 | ||
| 1PhD student in Criminal and Criminology, Meybod University | ||
| 2Assistant Professor of Meybod University Law School | ||
| 3Associate Professor of Shahid Beheshti Law School | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the areas in which the Iranian criminal legislature has dealt with criminality is culture. Ethically, the criminal law of Iran has faced theoretical and philosophical challenges. The Iranian legislature, according to its own philosophical, moral, and value boundaries, determines and interprets the limitations of the theory of criminology and appeals to criminal law through these limitations. Within the scope of government, intervention is not a sufficient behavior for criminalization, but in addition to considering the theoretical limitations of criminalization, a number of limitations in the criminalization of the field of culture, this area faces many practical challenges and on the one hand, the legislator on the issue of criminal necessity. That is, resorting to criminal law and using informal social control tools before any criminal intervention and matching and coordinating criminal titles in the field of culture with the general expectations of society and the principle of explicit attention, and on the other hand, assessing the benefits and harms of criminality in culture The possibilities of the criminal justice system, the creation of discriminatory territories and the possibility of abuse in law enforcement, the risk of weakening the moral power of criminal law, disarmament and potential criminalization of criminal law as a result of the process of labeling and shaping the conditions Due to criminalization, some criminal behaviors in the field of culture have not been considered. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| culture, public culture, criminalization, decriminalization | ||
| مراجع | ||
|
فهرست منابع
الف)منابع فارسی
صادقی، فسایی، سهیلا؛ پروین، ستار، جرم: برساخته ذهنیت، گفتمان و قدرت، فصلنامه پژوهش حقوق، سال سیزدهم، شماره 33 ،1390
یوسفیان، نوید؛ موسوی کریمی، میرسعید (1389)، سازهانگاری معرفتی و برساختگرایی اجتماعی، جامعهپژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال اول، شماره اول
رستمی، هادی، جرم انگاری و کیفرگذاری در پرتو اصول محدود کننـده آزاد ی در نظریه لیبرال، پژوهشنامه حقوق کیفری، سال پنجم، 1393.
فرح بخش مجتبی، جرم انگاری فایده انگارانه، تهران، نشر میزان، 1392.
راسخ، محمد، حق و مصلحت، انتشارات طرح نـو، جلـ د اول، چـاپ چهـارم، تهران، 1393
راسخ، محمد، بنیاد نظری اصـلاح نظـام قانونگـذاری، [بـرای ] دفتـر مطالعـات حقوقی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تهران، مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهشها،1392.
حسینی، سیدمحمد، ( 1390 ). مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد
اردبیلی، محمد علی 1392حقوق جزای عمومی، چاپ سی و پنجم، تهران: نشر میزان
دانش ناری، حمیدرضا 1392. رویکردکثرتگرایی فرهنگی به تفسیرهای قاایی از قوانین کیفری، پایاننامۀ کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس
سلیمی، رسول 1391.جمعیت شناسی، چاپ نخست، مشهد مقدس: انتشارات استان قدس رضوی.
نوربها، رضا 1389. زمینۀ حقوق جزای عمومی، چاپ بیست و ششب، ت ران: انتشارات گنج دانش
محمودی، سیدعلی، عدالت و آزادی، مؤسسه فرهنگی اندیشه معاصر، تهران، 1376، ص 101
محمودی، سیدعلی، پیشین، ص 140، همچنین برای اطلاعات بیشتر در این زمینه بنگرید به فون هایک، فریدرش، قانون، قانونگذاری و آزادی، ترجمه مهشید معیری، موسی غنی نژاد، طرح نو، تهران 1380.
راسخ، محمد، حق و مصلحت(مجموعه مقالات)، ج اول، طرح نو، تهران، 1391، ص 279.
استوارت میل، جان، رساله درباره آزادی، ترجمه جواد شیخالاسلامی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، 1349، صص 150 و 151.
نورزاد، مجتبی، پوشش غیرمجاز در نظام کیفری ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حققو دانشگاه شهید بهشتی، نیمسال اول 78-77، صص 37، 38، 39.
کوراهی مقدم، کیانوش، ضمانت اجرای کیفی فعل حرام، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه تربیت مدرس، اسفند 1379، صص 123 و 124.
احمدیان حسینی، محمد، تحلیل و بررسی مفهوم فعل حرام از دیدگاه عملی و قانونی، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق مجزا و جرمشناسی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1377.
نوری، رضا، «جریحهدار ساختن عفت عمومی»، مهنامه قضایی، ص 12، ش 49، مردادماه 1357.
حبیب زاده، محمدجعفر، نجفی ابرند آبادی، علی حسین و کلانتری، کیومرث، پیشین.
راسخ، محمد، 1390.حق و مصلحت (مقاله نافرمانی مدنی)، انتشارات طرح نو.
فروغی، محمدعلی، سیر حکمت در اروپا، زواره، تهران 1335.
نجفی ابرندآبادی، علیحسین، تقریرات درس جرمشناسی، دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه امام صادق، بهار 1381.
استفانی، کاستون-لواسور، ژرژ و بولوک، برنار، حقوق جزای عمومی، جلد اول، ترجمه حسن دادیان، انتشارات دانشکاه علامه طباطایی، تهران، 1377.
کوشا، جعفر، «کارکردهای حقوق جزا»، فصلنامه پژوهشی علوم انسانی، مجله تخصصی دانشگاه علوم انسانی رضوی، س اول، ش 2، زمستان 1380.
نجفیابرندآبادی، علیحسین، مصاحبه (با صاحبنظران)، ترجمان حسبه، پیشین.
اردبیلی، محمدعلی، جزوه جامعهشناسی جنایی، دوره کارشناسی ارشد حقوق جزاء جرم شناسی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 80-1379.
کرمی، قاسم، حقوق جزا در آیینه سنت و مدرنیسم، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، زمستان 1378.
دورکیم، امیل، تقسیم کار اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، ج اول، کتابسرای بابل، تهران، 1361.
صانعی، پرویز، حقوق جزای عمومی، جلئ اول، چاپ هفتم، کتابخانه گنج دانش، تهران، 1376.
منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمه محمود صلواتی، ج 3، تفکر، قم، 1370.
ب)منابع انگلیسی
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,516 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,187 |
||