تغییر پارادایم قانونگذاری در دوران گذار به عصر دیجیتال | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| مقاله 12، دوره 26، شماره 102، 1402، صفحه 301-318 اصل مقاله (346.16 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jlr.2022.228798.2314 | ||
| نویسندگان | ||
| عاطفه مرادی اسلامی* 1؛ مهناز بیات کمیتکی2 | ||
| 1پژوهشگر اندیشکده حکمرانی شریف (دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران) | ||
| 2حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| ادبیات حقوق و فناوری نقش قانونگذاری را در رابطه با نوآوری برای بیش از یک دهه ارزیابی کرده است. به عقیده برخی اندیشمندان «ما در آستانه تغییر در پارادایم حقوقی و انقلابی در قانونگذاری هستیم». برخی دیگر در مورد جابجایی حاکمیت قانون با «حاکمیت فناوری» صحبت میکنند. در این میان، تئوری حکمرانی پیشنگر با ارائه چارچوبی آیندهنگر، ابزارهایی جهت رصد تحولات نوآوری و بررسی جنبههای اجتماعی، اخلاقی و قانونی مسائل نوپدید آینده از جمله فناوریهای نوظهور ارائه مینماید. بدین ترتیب،آیندهنگری به مثابه تحلیل منظم آیندههای جایگزین رسالت حمایت و پشتیبانی از سیاستگذاران در اتخاذ تصمیمات آگاهانهتر با در نظرگیری احتمالات، سناریوها و پیامدهای آینده را دنبال میکند. به دلیل رشد روز افزون نوآوری و تحولات فناورانه، نهاد تقنین در کشورهای مختلف اقدام به اخذ راهبردها و ابزارهایی جهت سازگاری با این دوران گذار نمودهاند. در این مقاله ضمن بررسی اقدامات اتحادیه اروپا در راستای مقررهگذاری متناسب با محیط نوآوری، وضعیت نهادی مجلس شورای اسلامی در دوره گذار به عصر دیجیتال تبیین میگردد. با توجه به لزوم انعطافپذیری و پویایی قوانین ناظر به فناوریهای نوظهور، رسمیتبخشی و تفاهم به نهادهای تنظیمگر بخش خصوصی و تنظیمگریهای صنفی و حرفهای تحت نظارت قوه مقننه، استفاده از ظرفیت مرکز پژوهشهای مجلس جهت انجام ارزیابیهای کارشناسی میانرشتهای با رویکرد آیندهپژوهی در فرایند پیشاتقنینی و توسعه موضوعی اصل 85قانون اساسی جهت تنظیمگری آزمایشی مسائل نوپدید، میتواند ظرفیت بزرگی را در راستای هنجارگذاری متناسب با نیاز نوآوری فراهم نموده و از قانونگذاریهای بی پروا و شتابزده جلوگیری نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عصر دیجیتال؛ حکمرانی پیشنگر؛ تنظیمگری؛ فناوری؛ اصل نوآوری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Changing the legislative paradigm during the transition to the digital age | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ATEFEH MORADIESLAMi1؛ Mahnaz Bayatkomitaki2 | ||
| 1Governance and Policy thinkthank | ||
| 2public law.law faculty ,Beheshti university | ||
| چکیده [English] | ||
| law and technology literature has assessed the role of legislation in relation to innovation for over a decade. According to some thinkers, "we are on the verge of a change in the legal paradigm and a revolution in legislation". Others talk about replacing the rule of law with the "rule of technology". the theory of anticipatory governance by providing a forward-looking framework provides tools to monitor innovation developments and examine social, ethical and legal aspects of emerging issues of the future, including emerging technologies. Thus, foresight as a regular analysis of alternative futures pursues the mission of supporting policymakers in making more informed decisions by considering future possibilities, scenarios and consequences. Due to growth of innovation and technological developments, the legal institutions in different countries have taken strategies and tools to adapt to this transition period. In this article, while examining the actions of the European Union in line with the regulation appropriate to the innovation environment, the institutional status of the Majlis Shora in the period of transition to the digital age is explained. Considering the need for flexibility and dynamism of the laws related to emerging technologies, formalization and understanding to the co-regulatory bodies under the supervision of the legislature, Using the capacity of the Majlis Research Center to carry out interdisciplinary expert evaluations with a future research approach in the drafting process , can provide a great capacity in line with the standardization in line with the need for innovation and Prevent reckless and hasty legislations. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Digital age, anticipatory governance, regulation, technology, the innovation principle | ||
| مراجع | ||
فهرست منابعمقالات فارسی
1.منصوریان، ناصرعلی، آگاه، وحید، «جایگاه قوانین آزمایشی در حقوق عمومی ایران»، نشریه تحقیقات حقوقی- شماره 55- صص163-197، 1390.
2.حاجیعباسی، حمزه، «معرفی تفکر طراحی در سیاستگذاری: سیاستهای ایران در مقابله با کرونا»، فصلنامه سیاستنامه علم و فناوری، دوره 10،شماره دوم، صص 99-84 ، 1399.
3.مرادیاسلامی، عاطفه و ربیعی، حدیثه، «قانونگذاری آیندهگرا»، مرکز پژوهشهای مجلس، دفتر آیندهپژوهی،1401.
مقالات انگلیسی
1.Sofia Ranchordás & Mattis van ‘t Schip،" Future-Proofing Legislation for the Digital Age”,2019 , Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3466161
3.Rycroft.j, “Time and technological innovation: Implications for public policy”, Technology in Society 28(3):281-301,2006. 4.Mandel GN,”Regulating emerging technologies” Law, Innovation and Technology 1(1):75-92. 2009. 5.Brownsword R, Somsen H,”Innovation and technology: Before we fast forward–a forum for debate”, Law, Innovation and Technology 1(1):1-75,2009. 6.Carter,B & Marchant,E, “Principles-Based Regulation and Emerging Technology”, International Library of Ethics, Law and Technology, , vol:7,157-166. 2011. 7.Leonard,P, “The Innovation Principle”, Outlooks on Pest Management 27(2):77-77,2016. 8.Butenko,A and Larouche,P, “Regulation for Innovativeness or Regulation of Innovation?”, TILEC Discussion Paper No007, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2584863 ,2015
1.Ayres and John Braithwaite,Responsive Regulation:” Transcending the Deregulation Debate ,Oxford University Press, 1992.
3.Brownsword.R,”Rights, regulation and the technological revolution.” Oxford University Press, Oxford,2008.
4.Brownsword R, Goodwin M,”Law and technologies of the twenty-first century”,Cambridge University Press, Cambridge, 2012
5.Collingridge,D, “The Social Control of Technology”,New York: St. Martin's Press, 1980, Published online by Cambridge University Press: 01 August 2014
سایت های انگلیسی:
1https://www.eesc.europa.eu/en/news-media/news/future-proof-legislation 3.https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/strategy/support-policy-making/shaping-eu-research-and-innovation policy/foresight_en#latest 4.https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-5.programmes-and-open-calls/horizon-europe_en 6.https://knowledge4policy.ec.europa.eu/foresight/tool/scenario-exploration-system-ses_en
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,339 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 908 |
||