قلمروی قوانین بودجه ای در ایران (1357 تا 1400) | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| مقاله 10، دوره 26، شماره 102، 1402، صفحه 253-276 اصل مقاله (403.6 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jlr.2022.227404.2228 | ||
| نویسنده | ||
| سعید شجاعی ارانی* | ||
| استادیار دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| قوانین بودجهای در شمار قوانین عادی هستند و از همین رو باید دربردارنده موادی باشند که با عنوان آنها هماهنگ هستد. برپایه این ویژگی، که ریشه در اصل تخصصی بودن قوانین عادی دارد، تنها درآمدها و هزینههای عمومی باید در قوانین بودجهای گنجانده شوند. با این همه، در برخی کشورها مانند ایران دولت و گاه دستگاه قانونگذار موادی را به لایحه قانونی میافزیاند که هیچ پیوندی با بودجه و بودجهبندی ندراند. ناشناختهبودن قلمروهای قوانین بودجهای، گرایش دولت و پارلمان به قانونگذاری دور از کنترل رسانهها و شهروندان و نبود نهاد دادرسی اساسی سه علت پیدایش و گسترش چنین رویهای در تاریخ قانونگذاری هستند. با تصویب قانون اساسی 1358 و برآمدن شورای نگهبان زمینه قانونگذاری بودجهای بهتر فراهم شد. اما، یافتههای این پژوهش نشان میدهند که این نهاد نتوانست مانند الگوی خود، شورای قانون اساسی فرانسه، دو کاستی نخست را از میان ببرد زیرا نتوانست از دل قوانین بودجهبندی کنونی یا با گرتهبرداری از دستاوردهای سیستمهای حقوقی پیشرفته در این گستره، سنجههایی کارآمد برای شناسایی قلمروهای الزامی، اختیاری و ممنوع قوانین بودجهای بیرون آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قوانین بودجهای؛ قلمروی قوانین؛ شورای نگهبان؛ دادرسی اساسی؛ ایران | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Scope of Budget Acts in Iran (1979-2022) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Saïd Shojaei Arani | ||
| Assistant Professor at Shahid Beheshti University | ||
| چکیده [English] | ||
| Budget Acts are ordinary law and therefore should include items that are consistent with their title. Based on this feature, which is rooted in the principle of specialization of ordinary laws, only public revenues and expenditures should be included in budget acts. However, in some countries, such as Iran, the government and sometimes the legislature adde items to the bill that have nothing to do with budget or budgeting. Lack of knowledge of the scope of budget acts, the tendency of the government and parliament to legislate away from the control of the media and citizens, and the lack of a constitutional jurisdiction have been the three reasons for the emergence and spread of such a practice in the history of legislation. The emergence of the Guardian Council, with the approval of the 1979 constitution, provided the basis for better budget legislation. However, the findings of this study show that this institution, contrary to its model, the French Constitutional Council, could not eliminate the first two shortcomings because it could not extract, from the current budgeting laws, effective measures to identify the required, optional and prohibited scopes of budget acts. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Budget Act, Scope of laws, Guardian Council, Constitutional jurisprudence, Iran | ||
| مراجع | ||
|
کتابنامه
کتابها و مقالهها
مهرپور، حسین، مجموعه نظریات شورای نگهبان، جلد دوم، کیهان، ۱۳۷۱، 496 ص.
شجاعی ارانی، سعید، «سالانه بودن و فراسالانه بودن قوانین بودجهای»، مجله پژوهش حقوق عمومی، دوره ۱۹، شماره ۵۶، پاییز ۱۳۹۶، ص. ۱۶۰-۱۴۰.
شجاعی ارانی، سعید، «شیوه نوین نگارش و ساختار آرای شورای قانون اساسی فرانسه در زمینه سازگاری قوانین عادی و ساختاری با قانون اساسی»، فصلنامه دانش حقوق عمومی، دوره 10، ش. 33، پاییز 1400، ص. 83-110.
شجاعی ارانی، سعید، «قلمروی قوانین بودجهای در فرانسه»، دوفصلنامه مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 13، 1401، ش. 1.
قوانین
قانون بودجه سال 1361 کل کشور (26/12/1360)
قانون بودجه سال 1362 کل کشور (26/12/1361)
قانون بودجه سال 1380 کل کشور، (02/12/1379)
قانون بیمههای اجتماعی کارگران ساختمانی (09/08/1386)
قانون بودجه سال 1387 کل کشور (01/12/1386)
قانون رفع موانع اجرایی قانون بیمههای اجتماعی کارگران ساختمانی و نحوه مجازات متخلفان (29/09/1391)
قانون بودجه سال 1393 کل کشور (06/12/1392)
آرای شورای نگهبان
نظر شماره ۸۱۰۳ و ۸۱۰۴ درباره لایحه بودجه سال ۱۳۶۲ کل کشور (۲۶ و ۲۸/۱۲/۱۳۶۱)
نظر شماره 10895 درباره لایحه بودجه سال 1363 کل کشور (29/12/1362)
نظر ش. 3151 مکرر درباره لایحه بودجه سال 1364 کل کشور (29/12/1363)
نظر ش. 4193 درباره لایحه بودجه سال 1372 کل کشور (12/11/1371)
نظر شماره 5999 درباره لایحه بودجه سال 1373 کل کشور (23/12/1372)
نظر ش. 1519 درباره لایحه بودجه کل کشور سال 1375 (10/11/1374)
نظر ش. 2254 درباره لایحه بودجه 1377 کل کشور (17/11/1376)
نظر ش. 6892 درباره لایحه بودجه سال 1383 کل کشور (27/12/1382)
نظر ش. 29573، درباره طرح اصلاح بند 29 قانون بودجه سال 1387 کل کشور و قانون بیمههای اجتماعی کارگران ساختمانی (29/03/1387)
نظر ش. 31743 درباره لایحه بودجه سال 1388 کل کشور (25/12/1387)
نظر ش. 50906 دربار لایحه بودجه سال 1392 کل کشور (13/03/1392)
نظر ش. 53104 درباره لایحه بودجه سال 1393 کل کشور (24/11/1392)
نظر شماره 3850 درباره لایحه بودجه سال 1394 کل کشور (19/12/1393)
نظرهای ش. 16444 و 16462 درباره لایحه بودجه سال 1399 کل کشور (25 و 28/12/1398)
Livres & Articles
BOUVIER M. et al., Finances Publiques, 20e éd., LGDJ, 2021, 1002 p.
COLLET M., Finances publiques, Montchrestien, 2e éd., 2017, 528 p.
DAMAREY S., Finances publiques, Gualino, 2e éd. 2008, 602 p.
OLIVA É., Finances publiques, Dalloz, 2e éd., 2008, 512 p.
ORSONI G., Science et législation financières. Budgets publics et lois de finances, Economica, 2005, 753p.
SAÏDJ L., Finances publiques, Dalloz, 5e éd., 2007, 723 p.
SHOJAE-ARANI, S., « L’usage controversé des cavaliers budgétaires en Iran », Revue française de finances publiques, n°157, février 2022, pp. 269-281.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,298 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,058 |
||