پایش تغییرات فضایی گستره برفی البرز مرکزی با استفاده از تابع طبقهبندی ماشین بردار پشتیبان و تصاویر ماهوارهای سری لندست | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 2، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 54، 1402، صفحه 20-37 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2023.103194 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن جمس1؛ داریوش یاراحمدی* 1؛ ابوذر نصیری2؛ حمید میرهاشمی1 | ||
| 1گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| 2گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، مرکز آموزش عالی فیروزآباد، فارس، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: برفهای رشتهکوه البرز در تأمین آبهای زیرزمینی و سطحی سکونتگاههای اطراف آن و جلگهی پرجمعیت خزر نقش مهمی دارد. گرمایش جهانی موجب تغییراتی در فراسنجهای جوی- اقلیمی کشور ایران شده است. این تغییرات موجب تغییراتی در متغیر وابسته که پوشش برفی نقاط مرتفع کوهستان البرز میباشد، خواهد شد. پیامدهای آن میتواند تسریع در ذوب برفها، افزایش روند سیلابیشدن رودخانهها و تخریب زیستگاهها و سکونتگاههای پاییندست گردد. بنابراین پایش گستره برفی البرز میتواند در تدوین راهبردهای مدیریتی آب و توسعه پایدار مورد استفاده قرار بگیرد. مواد و روشها: در پژوهش حاضر، کوهستان البرز مرکزی بهعنوان محدوده موردمطالعه انتخاب گردید. در این مطالعه، بهمنظور پایش تغییرات پهنههای برفی البرز مرکزی در سالهای 1985 تا 2020 در مقیاس زمانی فصلی، ابتدا تصاویر ماهوارهای لندست، سنجندههای TM، ETM و OLI برای فصلهای مربوطه در سالهای 1985، 1995، 2005، 2015 و 2020 از سایت سازمان زمینشناسی آمریکا تهیه گردید. بهمنظور استخراج پهنههای برفی از روی تصاویر لندست، از روش طبقهبندی تصاویر با الگوریتم ماشین بردار پشتیبان (SVM) استفاده گردید. بحث و نتایج: مساحت پهنههای برفی در زمستان بیشترین مقدار را به خود اختصاص داده است و کمترین آن نیز مربوط به تابستان است. در فصل زمستان، بیشترین مساحت پهنههای برفی در سال 1985 با 68/1 میلیون هکتار و کمترین آن در سال 2015 با 73/0 میلیون هکتار بود. در بهار بیشترین گستره برفی با 23/0 میلیون هکتار در سال 1995 و کمترین آن با 06/0 میلیون هکتار در سال 2015 بود. در تابستان میانگین آن 004/0 میلیون هکتار (4 هزار هکتار) بوده و بیشترین پهنه با 01/0 میلیون هکتار (10 هزار هکتار) در سال 1985 و کمترین آن با 001/0 میلیون هکتار (یک هزار هکتار) در سال 2020 مشاهده گردید. در پاییز میانگین پهنههای برفی طی 35 سال حدود 47/0 میلیون هکتار (470 هزار هکتار) بوده که بیشترین آن با مساحت 84/0 میلیون هکتار (840 هزار هکتار) در سال 1985 و کمترین آن با 15/0 میلیون هکتار (150 هزار هکتار) در سال 2020 بوده است. بهطور کلی، بررسی روند سالانه پهنههای برفی بیانگر این است که از سال 1985 تا 2020 از مساحت آن کاسته شده و روند خطی آن نزولی میباشد. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که دقت بیش از 91/0 درصدی الگوریتم ماشین بردار پشتیبان در طبقهبندی تصاویر لندست، میتوان از این روش برای استخراج پهنههای برفی استفاده نمود؛ بهگونهای که برفهای سایه و ابر را نیز از برف جدا نموده و در درهها نیز تجمع برف را شناسایی نمود. همچنین استفاده از تصاویر با قدرت تفکیک مکانی 30 متر و اعمال الگوریتمهای طبقهبندی برای استخراج برف بهتر از اعمال شاخص NDSI و همچنین تصاویر MODIS میباشد. از طرف دیگر روند پوشش برفی البرز مرکزی بهگونهای بوده که طی 25 سال از حدود 7/0 میلیون هکتار از مساحت برفها کاسته شده است و حجم بالایی از ذخیره آب شیرین در البرز از بین رفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| البرز؛ الگوریتم ماشین بردار پشتیبان؛ پهنه برفی؛ لندست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12,520 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8,074 |
||
| تعداد نشریات | 41 |
| تعداد شمارهها | 1,610 |
| تعداد مقالات | 14,141 |
| تعداد مشاهده مقاله | 97,698,636 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,362,561 |