عباسی, ابراهیم, عزیزی, نوش آفرین. (1401). برنامه های توسعه و توانمندسازی زنان پس از انقلاب. , 14(2), 185-210. doi: 10.29252/piaj.2023.228964.1303
ابراهیم عباسی; نوش آفرین عزیزی. "برنامه های توسعه و توانمندسازی زنان پس از انقلاب". , 14, 2, 1401, 185-210. doi: 10.29252/piaj.2023.228964.1303
عباسی, ابراهیم, عزیزی, نوش آفرین. (1401). 'برنامه های توسعه و توانمندسازی زنان پس از انقلاب', , 14(2), pp. 185-210. doi: 10.29252/piaj.2023.228964.1303
عباسی, ابراهیم, عزیزی, نوش آفرین. برنامه های توسعه و توانمندسازی زنان پس از انقلاب. , 1401; 14(2): 185-210. doi: 10.29252/piaj.2023.228964.1303
این مقاله، برنامههای توسعه و عملکرد معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری تا پایان دولت دوازدهمرا بررسیکرده تا به این سوال پاسخ دهد که برنامهها و کارگزاران اصلی آن چه نقشی در توانمندسازی سیاسی زنان داشتهاند؟ مطابق نظریه توانمندسازی سارا لانگه فرضیهای که به آزمون گذاشته میشود این است که سیاست جامع و منسجمی جهت توانافزایی سیاسی و اجتماعی زنان در برنامههای توسعه وجود نداشته و این برنامهها، در بهترین حالت شکل حمایتگری و کمتر توانمندسازی داشتهاست. یافتهها نشان میدهد برنامههای توسعه، بیشتر به منظور افزایش فرصتهای ساختاری برای بهبود جایگاه حقوقی زنان با تفسیر خاصی از عدالت جنسیتی تدوین و اجرا گردیده و به دلیل عدم توان کافی در زنان ایرانی برای بهرهمندی از فرصتهای ایجاد شده، نتوانسته بر توانمندسازی آنها به ویژه در عرصه سیاسی، تاثیر قابل توجهی ایجادکند. در چنین شرایطی، بهنظر میرسد کاربست مراحل پنجگانه توانمندسازی مورد نظر سارا لانگه که به جای تغییرات ساختاری حقوقی بیشتر بر عاملیت زنان و تغییرات در شرایط اقتصادی به همراه آموزش مهارت محوری تاکید فراوان دارد بهتر میتواند راهی برای ارتقاء وضعیت زنان و توانمندسازی سیاسی-اجتماعی آنان باشد چرا که با رد نگاههای فمینسیتی با شرایط ایران تطبیق بیشتری دارد و به بومیسازی توانمندسازی در ایران کمک میکند. روش پژوهش کیفی و با رویکرد تبیینی است. دادهها با استناد به قانون برنامههای توسعه، گزارش عملکرد آن، گزارش نهادهای بینالمللی در حوزه زنان و گزارش عملکرد معاونت زنان ریاست جمهوری جمع آوری و تحلیل شدهاست.
development plans and empowerment of women after the revolution
نویسندگان [English]
Ebrahim Abbassi1؛ Nooshafarin Azizi2
1Associate Professor of Political Science, Shiraz University
2PhD student of Shiraz University
چکیده [English]
This article has studied the development programs and performance of the vice presidency for women and family affairs until the end of the 12th government to answer the question of what role these programs and their main agent have played in women's political empowerment? The mentioned article uses Sarah Lange's empowerment theory. The research method is qualitative and with a causal approach, and the data has been collected and analyzed, as per development plans law and its performance report, the report of international institutions in the field of women and the track record of the vice Presidency for women and family affairs. The findings show that these programs were Completed and implemented mostly in order to increase the structural opportunities to improve the legal status of women, with a special interpretation of gender justice, due to the lack of power in Iranian women to benefit from the created opportunities, they have not been able to make a significant impact on the status of women. In such a situation, it seems that the application of the five stages of empowerment proposed by Sara Lange, which instead of legal structural changes, emphasizes more on women's agency and changes in economic conditions along with skill-based training, can be a better way to improve the status of womenandIt should be their socio-political empowerment because it is more compatible with Iran's conditions by rejecting feminist views and helps to localize empowerment in Iran.
کلیدواژهها [English]
women, sociopolitical empowerment, Vice Presidency for Women
مراجع
منابع
آزمند زینب (1394)، آزادی کار و حق اشتغال، استاد راهنما: سلطانی سید ناصر ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر عباس، دانشکده علوم انسانی
آقابخشی حبیب اله و محتشمی مهرنوش( 1389)، «بررسی جایگاه زنان در محتوای برنامههای توسعه بعد از انقلاب »، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال سوم، شماره 7: صص47-71
باجلان اکرم (1398)، تحلیل سیاستگذاری اجتماعی جمهوری اسلامی در حوزه توانمندسازی زنان سرپرست خانوار، استاد راهنما: سلطانی علی اصغر، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده زن و خانواده
پرتال خبری وزارت کشور؛ کارنامه وزارت کشور-۴/ بازخوانی اهم اقدامات دفتر زنان و خانواده وزارت کشور در دولت های یازدهم و دوازدهم، بازدید(15/3/1401) ،/155343اخبار ir/fa/
پژوهشکده زن و خانواده، سیاستهاوعملکردهایدفتراموربانوان، بازدید(11/5/1401 )مرکزامورمشارکتزنانومرکز امور زنان و خانوادهریاستجمهوری، ir/hora/detail/3/6/1389/36/333
تاجالدین محمدباقر و لیلی رحمتی والا (1393)، «رسانه ملی و زنان سرپرست خانوار »، مطالعات راهبردی زنان، سال هفتم، شماره 67: صص119-161
خبرگزاری مجلس شورای اسلامی؛ تقویت ساختارها برای بهبود وضعیت زنان از برنامههای معاونت امور زنان در دولت دوازدهم است، بازدید (10/3/1401) ، icana.ir/Fa/News/346988
علیپور پروین (1396)، تحلیل گفتمان عدالت جنسیتی در برنامههای پنجساله جمهوری اسلامی ایران، استاد راهنما، زاهدی محمدجواد، مرکز تحصیلات تکمیلی
فاطمی هدی (1389)، تصمیم زنان، دوماهنامه علمی، فرهنگی و اجتماعی حوراء، شماره 35؛ بازدید(11/5/1401)، پژوهشکده زنان و خانوادهir/hora/detail/3/6/1389/36/333
فرخزاد پوران (1381)، کارنمای زنان کارای ایران، نشر قطره.
لانگه، سارا (۱۳۷۲)، معیارهایی برای تواناسازی زنان، نقش زنان در توسعه، تهران، روشنگران
مرکز آمار ایران، سامانه خدمات اطلاع رسانی آماری- سالنامه آماری؛ https://ssis.sci.org.ir
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه اول توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 11/11/1368
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه پنجم توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 15/10/1389
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه چهارم توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 11/06/1389
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه دوم توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 20/.09/1373
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه سوم توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 17/01/1379
مرکز پژوهشهای مجلس جمهوری اسلامی ایران، قانون برنامه شششم توسعه اقصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا ، مصوب 16/01/1396
مؤمنی فرشاد، ارضرومچیلر سمیه، هنردوست عطیه (1393)، «بررسی وضعیت زنان در برنامههای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پس از انقلاب»، نشریه زن در فرهنگ و هنر، دوره 6، شماره 1: صص1-28.
Gholipour Aryan, Zehtabi Mona, Amirkhani Tayyebe, Aghaz Asal (2009), “The consequences of women’s empowerment in Iran”, Problems and Perspectives in Management, Volume 7, No.4: 100-108.
Batliwala, S )1994(, Women’s Empowerment in South Asia: Concepts and Practices. Mumbai: Asian South Pacific Bureau of Adult Education.
Chamlou Nadereh (2022), “COVID-19 Depressed Women’s Employment Everywhere, and More So in Iran”, Freedom of Thought Journal, No. 11: 29-36.
Kian Azadeh (2014), “Gender Social Relations and the Challenge of Women's Employment”, Middle East Critique, Volume 23, No.3: 333-347.
Longwe Sara H (1991), Gender Awerness: The Missing Element in the Third World Development Project, a Chapter of “Changing Perceptions Writing on Gender and Development”, by Wallace T. & March C, Oxfam
Laudati, Dario, M. Hashem, Pesaran (2021), “Identifying the Effects of Sanctions on the Iranian Economy Using Newspaper Coverage,” Journal of Economic Literature, CESifo Working Paper, no. 9217: 50-97.
Sen G. & Grown C (1987), Development, crises, and alternative visions: third world women’s perspectives, New York, Monthly Review Press
Simon, B. L (1994), The Empowerment Tradition in American Social Work: A History Empowering the Powerless: A Social Work Series Empowering the Powerless, New York, Columbia University Press.
