رویکرد معمار به طبیعت و عالم طبیعت از منظر برخی از متفکران اسلامی | ||
| صفه | ||
| دوره 33، شماره 2 - شماره پیاپی 101، 1402، صفحه 23-34 اصل مقاله (307.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sofeh.33.2.23 | ||
| نویسندگان | ||
| علی کبیری سامانی1؛ مریم قاسمی سیچانی* 2؛ سیدمهدی امامی جمعه3 | ||
| 1دانشجوی دکتری معماری، دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان) | ||
| 2دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان) | ||
| 3استاد دانشکدۀ الهیات و معارف، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| مفاهیمی چون طبیعت و عالم طبیعت همواره در طول تاریخ محملی برای تفکر و نظریهپردازی اندیشمندان بوده است. متفکران اسلامی نیز همچون دیگر اندیشمندان تعاریفی در مورد این دو مقوله بیان کردهاند. کنکاش بین این تعاریف و یافتن چگونگی رویکرد معمار به طبیعت و عالم طبیعت از نظر متفکران اسلامی، در فهم رویکرد معماران معاصر به این دو مقوله راهگشا خواهد بود؛ بدینمنظور در تحقیق حاضر ابتدا، به روش توصیفی ـ تحلیلی، مفهوم طبیعت و عالم طبیعت از نظر برخی از متفکران اسلامی بررسی میشود و سپس با استنتاج و استدلال منطقی، با توجه به نقش انسان و بهتبع آن معمار در عالم هستی، نوع رویکرد مشخص میگردد، بنابراین طبق نظر برخی از متفکرانْ طبیعت قوۀ ملهم و نفسانی و عالم طبیعت عالمی ذیشعور و قانونمند است، حال با توجه به صفت خلیفگی و بندگی انسان، معمار تنها بر سیاق همدلی، تبعیت، پیروی، و تسلیم در برابر افعالِ قوۀ طبیعت و قوانین عالم طبیعت به مقام خلیفگی بر عالم طبیعت دست مییابد، درواقع این صفت خلیفگی از مجرای بندگی بهدست می آید. در ادامه برای تبیین رویکرد حاصله، در فرایند ساخت بناهای معماری، فعل معمار، با توجه به مفاهیم طبیعت و عالم طبیعت، بررسی میشود. در پایان نوشتار چنین نتیجهای برمیآید که معماران، با توجه به پیشرفتهای بیشمار در زمینۀ معماری، باید مبانی نظری خود را در زمینۀ ارتباط با طبیعت و عالم طبیعت بازنگری و بازخوانی کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طبیعت؛ عالم طبیعت؛ معمار؛ متفکران اسلامی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Some Islamic Thinkers’ View about the Architect’s Approach towards Nature and the Natural World | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Kabiri Samani1؛ Maryam Ghassemi Sichani2؛ Seyed Mehdi Imami Jom’e3 | ||
| 1Ph.D. Candidate, Faculty of Architecture and Urban Plannig, Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch | ||
| 2Associate Professor, Professor, Faculty of Architecture and Urban Plannig, Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch | ||
| 3Professor, Faculty of Theology and Education, University of Isfahan | ||
| چکیده [English] | ||
| Concepts such as nature and the natural world have always been a source of thought and theorisation for thinkers throughout history. Like other thinkers, Islamic thinkers have provided their definitions about these two categories. An exploration of these definitions in the context of architecture can be a way to understand the approach of contemporary architects to these two categories. For this purpose, the present research starts with examining the concept of nature and the world of nature from the point of view of some Islamic thinkers in a descriptive-analytical way, and then by inference and logical reasoning with regard to the role humans and consequently the architect in the world of existence. According to some thinkers, the nature of the inspiring and sensual powers is intelligent and regulated. Considering the concept of the architect as the caliphate and the servant of man attributed to him/her, s/he can achieve the position of caliphate over the natural world only in the context of empathy, obedience, compliance and submission to the acts of the power of nature and the laws of the natural world. In fact, this attribute of caliphate is obtained through servitude. In what follows, in order to explain the resulting approach in the process of building, the act of architect is examined according to the concepts of nature and the natural world. To conclude, it appears that architects should revise and reread their theoretical foundations regarding their relationship with nature and the natural world, in the context of countless advances in the field of architecture. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Nature, Natural scientist, Architect, Islamic thinkers | ||
| مراجع | ||
|
احمدی دیسفانی، یدالله. «پرورش معمار حکیم». در مجلۀ مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، ش۳۸ (تابستان 1378)، ص۷۰-۸۶.
بیرونی، ابوریحان. آثار الباقیه. ترجمۀ اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر،1390.
تقی، شکوفه. دو بال خرد، عرفان و فلسفه در رسالة الطیر ابن سینا. تهران: مرکز، 1387.
ثقفى، سیدمحمد. «آراء و نظریات اخوانالصفا»، در حکومت اسلامی، ش4 (تابستان 1376)، ص۱۴۲-۱۶۵.
خاکی، غلامرضا. روش تحقیق با رویکردی به پایاننامهنویسی. تهران: فوژان، 1401.
رضایی، ابراهیم و جعفر شانظری. «بررسی و تحلیل نسبت انسان با طبیعت در فلسفۀ ملاصدرا». در مجلۀ پژوهشهای فلسفی کلامی، ش۷۳ (پاییز 1396)، ص۵-۲۴.
عبداللهزاده، محمدمهدی. «معماری طبایع: تبیین رویکردی دربارۀ نسبت انسان و محیط مصنوع بر مبنای چهارگانهها». در مطالعات معماری ایران، ش8 (پاییز و زمستان 1394)، ص۱۳۷-۱۵۶.
عمادیان رضوی، سیدهزینب و محمدمهدی فخرالدین تفتی. «پژوهشی در طبیعتشناسی اخوانالصفا در نسبت با معماری اسلامی ایران». در صفه، ش۵۹ (زمستان 1391)، ص۵-۱۴.
غفاری، حسین و امیر مازیار. معرفتشناسی در فلسفۀ اسلامی. تهران: حکمت، 1395.
فلاحت، محمدصادق و صمد شهیدی. «تحولات مفهوم طبیعت و نقش آن در شکلگیری فضای معماری». در نشریۀ هنرهای زیبا، ش42 (تابستان 1389)، ص۳۷-۴۶.
کوچنانی، قاسمعلی. «سنتهای الهی در نهج البلاغه». در فصلنامۀ پژوهشهای نهج البلاغه، ش36 (بهار1392).
محمدزاده، رضا. «چشماندازی به آراء فیلسوفان پیرامون طبیعت». در مقالات و بررسیها، ش65 (تابستان 1378)، ص۹۷-۱۱۶.
محمودینژاد، هادی. معماری زیست مبنا. تهران: انتشارات هله و انتشارات طحان، 1388.
ملاصدرا، محمد بن ابراهیم صدرالدینشیرازی. حکمت متعالیه در اسفار عقلی اربعه؛ سفر دوم از حق به حق. ترجمۀ محمد خواجوی، تهران: مولی، 1392.
نصر، سیدحسین. انسان و طبیعت، بحران معنوی انسان متجدد. ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1379.
ــــــــ . نظر متفکران اسلامی دربارۀ طبیعت. تهران: خوارزمی، 1378.
ــــــــ . نیاز به علم مقدس. ترجمۀ حسن میانداری. تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی طه، 1379.
نقرهکار، عبدالحمید و فرهنگ مظفر و سمانه تقدیر. «تناظر انسان و هستی در اندیشۀ اسلامی و بازتاب آن در معماری اسلامی». در معماری و شهرسازی آرمانشهر، ش19 (تابستان 1396)، ص۷۹-۹۳.
نقیزاده، محمد. جایگاه طبیعت و محیط زیست در فرهنگ و شهرهای ایرانی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد علوم و تحقیقات، 1384. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 819 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 839 |
||