خرمشاد, محمدباقر, حسین قزل ایاق, ایمان. (1402). تحولات کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران. , 14(4), 155-182. doi: 10.48308/piaj.2023.231403.1387
محمدباقر خرمشاد; ایمان حسین قزل ایاق. "تحولات کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران". , 14, 4, 1402, 155-182. doi: 10.48308/piaj.2023.231403.1387
خرمشاد, محمدباقر, حسین قزل ایاق, ایمان. (1402). 'تحولات کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران', , 14(4), pp. 155-182. doi: 10.48308/piaj.2023.231403.1387
خرمشاد, محمدباقر, حسین قزل ایاق, ایمان. تحولات کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران. , 1402; 14(4): 155-182. doi: 10.48308/piaj.2023.231403.1387
تحولات کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران
ماهیت و سمتوسوی کنشهای اجتماعی و سیاسی در عرصۀ اجتماعی، صرفنظر از متغیرهای زمان و مکان، هم تحت تأثیر تصمیمات، اقدامات و اولویتهای نظامهای سیاسی بوده و هم بر آنها تأثیر میگذارد و این نکتهای است که در تحولات سیاسی ـ اجتماعی دورۀ جمهوری اسلامی قابل تبیین است. با گذشت چهار دهه از پیروزی انقلاب اسلامی، بهتدریج کنشگری سیاسی شهروندان تحت تأثیر متغیرهای مختلف، متحول شده و با ظرفیتها و آسیبهایی همراه بوده است. با این نگاه، هدف این پژوهش بررسی سیر تحول تاریخی کنشگری سیاسی شهروندان در جمهوری اسلامی است. این مقاله درصدد پاسخگویی به این پرسش خواهد بود که روند کنشگری سیاسی در دورۀ جمهوری اسلامی چه فرصتها و چالشهایی را ایجاد کرده است؟ در این پژوهش، از روش کیفی با راهبرد جامعهشناسی تاریخی استفاده شده است. یافتۀ پژوهش نشان میدهد که در جمهوری اسلامی ایران عرصههای کنشگری شهروندان و نخبگان سیاسی در بیان تقاضاها و مطالبات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بهتدریج گسترده و متنوعتر شده است.
Changes in political activism of citizens in the Islamic Republic of Iran
نویسندگان [English]
MohhamadBagher Khoramshad1؛ Iman Hossein Ghezelayagh2
1دانشگاه علامه
2PhD. Candidate of Political Science, Allameh Tabatabai University.
چکیده [English]
The nature and direction of social and political actions in the social sphere, regardless of the variables of time and place, are influenced by the decisions, actions and priorities of political systems and influence them. This is a point that can be explained in the political and social developments of the Islamic Republic period. With the passing of four decades since the victory of the Islamic Revolution, the political activism of the citizens has gradually changed under the influence of various variables and has been associated with capacities and harms. With this perspective, the aim of this research is to examine the historical evolution of citizens' political activism in the Islamic Republic. This article will try to answer the question that the process of political activism in the period of the Islamic Republic has created what opportunities and challenges? In this research, qualitative method with historical sociology strategy has been used. The findings of the research show that in the Islamic Republic of Iran, the fields of activism of citizens and political elites have gradually expanded and diversified in expressing economic, social, cultural and political demands and demands.
کلیدواژهها [English]
Political Activism, Transclass Activists, Virtual Civil Society, Islamic Republic of Iran
مراجع
منابع
آپ، کارل دیتر (1395)، جنبش اجتماعی و اعتراض سیاسی، تهران، پزوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
آلموند. گابریل. جی و دیگران (1381)، چهارچوبی نظری برای بررسی سیاست تطبیقی، ترجمه علیرضا طیب، تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی.
اپتر، دیوید ای و اندریین، چالرز. اف (1380)، اعترض سیاسی و تغییر اجتماعی، ترجمه محمدرضا سعیدآبادی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
ازغندی، علیرضا (1385)، درآمدی بر جامعهشناسی سیاسی ایران، تهران، قومس.
الوانی، مهدی و شریفزاده، فتاح (1392)، فرآیند خطمشیگذاری عمومی، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی.
خواجهسروی، غلامرضا (1390)، سیاست و حکومت در جمهوری اسلامی ایران، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
دارابی، علی (1394)، «طبقه متوسط جدید و توسعه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی»، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هشتم، شماره اول، زمستان.
دال، رابرت و بریکنر، بروس استاین (1394)، تحلیل سیاسی مدرن، ترجمه حمیرا مشیرزاده، تهران، فرهنگ جاوید.
دلاپورتا، دوناتلا و دیانی، ماریو (1384)، مقدمهای بر جنبشهای اجتماعی، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران، کویر.
دورماگن، ژان ـ ایو و موشار، دانیل (1397)، مبانی جامعهشناسی سیاسی، ترجمه عبدالحسین نیکگهر، تهران، نشر آگه.
رحیمی، حسن (1400)، تحولات سیاسی ـ امنیتی ایران پس از انقلاب اسلامی (1368-1400)، همدان، دانشگاه بوعلیسینا.
رضایی، محمد (1394)، شکافهای جامعۀ ایرانی، تهران، آگاه.
روشه، گی (1393)، مقدمهای بر جامعهشناسی عمومی، ترجمۀ هما زنجانیزاده، تهران، سمت.
ریتزر، جورج (1386)، نظریۀ جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران، علمی.
سعیدی، محمدرضا (1391)، درآمدی بر مشارکت مردمی و سازمانهای غیردولتی، تهران، سمت.
سمیعی، محمد (1398)، نبرد قدرت در ایران؛ چرا و چگونه روحانیت برنده شد؟، تهران، نشر نی.
صادقی فسایی، سهیلا، عرفانمنش، ایمان (1394)، «مبانی روششناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی»، راهبرد فرهنگ، شماره 29، بهار 1394.
عظیمی دولتآبادی، امیر (1387)، منازعات نخبگان سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
عیوضی، محمدرحیم (1385 الف)، جامعهشناسی سیاسی اپوزیسیون در ایران، تهران، نشر قومس.
عیوضی، محمدرحیم (1385 ب)، مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
علیپور گرجی، محمود (1393) گفتمانهای سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
غفاری، مسعود و قاسمی، علیاصغر (1385)، «نقش جنبش جوانان شهری در گذار به دموکراسی در ایران 1380 – 1350»، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره 24، تابستان 1385.
غلامرضا کاشی، محمد جواد (1379)، جادوی گفتار؛ ذهنیت فرهنگی و نظام معانی در انتخابات دوم خرداد، تهران، مؤسسه فرهنگی آینده پویان تهران.
فوزی، یحیی و رمضانی، ملیحه (1388)، «طبقۀ متوسط جدید و تأثیرات آن در تحولات سیاسی بعد از انقلاب اسلامی در ایران»، فصلنامۀ مطالعات انقلاب اسلامی، سال پنجم، شمارۀ 17، تابستان.
فوزی، یحیی (1384)، تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران، جلد اول، تهران، مؤسسۀ چاپ و نشر عروج.
فوکویاما، فرانسیس (1397)، نظم و زوال سیاسی، ترحمۀ رحمن قهرمانپور، تهران، روزنه.
کریب، این (1397)، نظریههای مدرن در جامعهشناسی، ترجمۀ محبوبۀ مهاجر، تهران، سروش.
گیدنز، آنتونی (1384)، جامعهشناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی.
لارنا و دیگران، انریک (1389)، جنبشهای نوین اجتماعی، ترجمه محمدکمال سروریان و علی صبحدل، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
لیپست، سیمور مارتین (1383)، دایرهالمعارف دموکراسی، ترجمۀ کامران فانی و دیگران، تهران، کتابخانۀ تخصصیِ وزارت امورخارجه.
مارگتس، هلن و دیگران (1399)، آشفتگی سیاسی؛ شبکههای اجتماعی مجازی چگونه به کنش جمعی شکل میدهند، ترجمۀ محمد رهبری، تهران، کویر.
میرترابی، سعید و میرعباسی، مهدی (1393)، «نقدی بر تحلیلهای طبقاتی مبتنی بر رفتار انتخاباتی طبقۀ متوسط جدید در انتخابات»، پژوهش سیاست نظری، شمارۀ پانزدهم، بهار و تابستان.
میلبرث، لستر و گوئل، لیل، (1386)، مشارکت سیاسی، ترجمه رحیم ابوالحسنی، تهران، نشر میزان.
