بازنمایی مسئله محیطزیست در سینمای ایران (تحلیلگفتمان انتقادی سه فیلم سینمایی ایرانی با موضوع محیطزیست) | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| مقاله 3، دوره 7، شماره 14، مهر 1404، صفحه 1-14 اصل مقاله (1.86 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sdge.2024.233830.1169 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد سیف؛ زهرا صالح زاده* | ||
| گروه علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده ارتباطات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: کشور ایران با مسائل و مشکلات محیطزیستی فراوانی روبهرو است که رفع یا کاهش آنها مستلزم حرکت عمومی و همافزایی اقدامات در حاکمیت، نهادها، سازمانها و افراد جامعه است. پژوهش حاضر بهعنوان نخستین پژوهش جدی به بازنمایی محیطزیست در سه فیلم سینمایی ایرانی پرداخته است. با توجه به تولیدات اندک سینما و تلویزیون (تنها ۴ فیلم سینمایی در بازه زمانی بین سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۴) در این حوزه، انجام این پژوهش برای توسعه و افزایش تولیدات سینما و تلویزیون در حیطه محیطزیست امری ضروری به نظر میرسد. در واقع اهمیت این پژوهش در پیوند وظایف سینما در زمینه محیطزیست تعریف میشود. سؤالاتی که در این پژوهش به آنها پاسخخواهیم داد عبارتاند از: سینمای ایران چگونه محیطزیست را بازنمایی میکند؟ و چه حوزههایی از محیطزیست در فیلمها بازنمایی شدهاند؟ مواد و روشها: نمونههای موردنظر فیلمهایی هستند که بهطور کامل موضوع و مسئله محیطزیست روایت اصلی آنها بوده است. شیوه استخراج دادهها به این صورت است که پژوهشگران هر جمله و متنی که بهصورت صریح و ضمنی به مسئله محیطزیست اشاره دارد را استخراج و پس از دستهبندی، آنها را در تقسیمبندیهای مشخص در سطح «توصیف» جایگذاری و سپس به «تفسیر» و «تبیین» آنها در روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف پرداخته شد. یکی از بهترین و برجستهترین تحلیلهایی که شرایط شکلگیری یک گفتمان در موقعیت اجتماعی یک متن و روابط میان آن و زبان و کنشگران را نمایان میکند تحلیل گفتمان انتقادی است. این روش زبان را بهعنوان شکلی از کارکرد اجتماعی بررسی و بر بازتولید قدرت اجتماعی بهوسیله متن تأکید میکند. در این روش برخلاف تحلیلهای زبان شناسانه، فقط با عناصر نحوی و لغوی تشکیلدهنده جمله بهعنوان اصلیترین مبنای تشریح معنا، یعنی «زمینه متن» سرکار نداریم؛ بلکه با عوامل بیرون از متن، یعنی بافت موقعیتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ارتباطی و غیره روبرو هستیم؛ بنابراین، تحلیل گفتمان چگونگی تبلور و شکلگیری معنا و پیامهای واحدهای زبانی را در ارتباط با عوامل درونی زبانی (زمینه متن) و عوامل برون زبانی مثل زمینههای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مطالعه میکند. تحلیل متن از منظر فرکلاف دارای هفت بعد است؛ چهار بعد آن (گرامر، واژه، انسجام متن و ساختار کلی متن) به مالک متن و سه بعد آن (قدرت کلام، انسجام و بینامتنیت) به تفسیر و برداشت خواننده متن مرتبط میشود. بهطور خلاصه، فرکلاف در تحلیل هر یک رویداد ارتباطی، سه پدیده را بررسی میکند.1- متن: دربرگیرنده لغت، دستور، معنیشناسی و نظام آوایی 2- فعالیت گفتمانی: دربرگیرنده فرایندهای تولید و مصرف متن 3- فعالیت اجتماعی: جنبهای از گفتمان است که به موضوعات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میپردازد که گفتمان در آن شکلگرفته است. نتایج و بحث: مسائل مربوط به انرژیهای پاک، عدم اتکا به منابع نفتی و توسعه مبتنی بر منابع تجدید پذیر، مصرف بهینه آب و انرژی، تأکید بر تغییر سبک زندگی مسالمتآمیز با محیطزیست، عدم برنامهریزی دولت در استخدام، بهکارگیری و کمبود نیروهای جنگلبانی در این سه اثر بازنمایی شدهاست. همچنین به بحرانهای محیطزیستی چون فرسایش خاک، بیابانزایی، جنگلزدایی، توزیع ناعادلانه انرژی و آب، خشک شدن تالابها و دریاچهها، نابودی پوششهای گیاهی و جانوری و خطمشی و سیاستگذاریهای دولت اشارهای نشده و موضوعات به قاچاق چوب، زبالهها، آلودگی هوا و استفاده از انرژی پاک تقلیل دادهشده است. نتیجهگیری: بر اساس نتایج، فیلمی که بهطور منسجم و اخص چالشها و مشکلات محیطزیستی را روایت کند و در ژانر محیطزیستی باشد در سینمای ایران بسیار محدود است. بیشتر فیلم و سریالهای ساختهشده در این زمینه نتوانستند تمرکز ویژهای بر موضوعات محیطزیستی داشته باشند و با واردکردن موضوعات دیگر به فیلم، دچار چند پارگی روایت میشوند. همچنین عدم سیاستگذاریها و عملکرد دولت در فیلمهای موردبررسی بهصورت جدی به چشم میخورد. به عبارتی گفتمان محیطزیستی در فیلمهای سینمایی بررسیشده، مشکلات ساختاری محیطزیست را نادیده گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سینما؛ تحلیل گفتمان انتقادی؛ گفتمان محیط زیستی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the Environmental Issue in Iranian Cinema (Critical Discourse Analysis of Three Iranian Films on the Environmental Theme) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamed Seyf؛ Zahra Salehzadeh | ||
| Department of Communication Sciences, Allameh Tabatabaei University, Faculty of Communication, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: The country of Iran is facing many environmental issues and problems, the solutions to which require a broad movement and synergistic actions among government, institutions, organizations, and individuals in society. Given the limited number of cinema and television productions in this field, it seems necessary to conduct this research to develop and increase productions in environmental themes. In fact, the importance of this research lies in the link between cinema's environmental responsibilities. The questions we will answer in this research are: How does Iranian cinema represent the environment? Moreover, what areas of the environment are represented in the movies? Materials and Methods: The examples in question are films whose main narrative is entirely about environmental issues. The method of data extraction involves the researchers extracting every sentence and text that explicitly or implicitly refers to the environmental issue, categorizing them, and placing them in specific divisions at the levels of "description", "interpretation", and "explanation”. They were discussed in the context of Fairclough's critical discourse analysis method. One of the best and most prominent analyses of the conditions for the formation of a discourse in the social situation of a text and the relationships between it, the language, and actors is critical discourse analysis. This method examines language as a social function and emphasizes the reproduction of social power through texts. In this method, unlike linguistic analysis, we are no longer dealing with only the syntactic and lexical elements that make up the sentence as the main basis for explaining the meaning, i.e., the "context". Rather, we face factors outside the text, that is, the situational, cultural, social, political, communication context, etc. Therefore, discourse analysis studies the crystallization and formation of the meanings and messages of linguistic units in relation to internal linguistic factors (text context) and extralinguistic factors such as cultural, political, and social contexts. Text analysis from Fairclough's point of view has seven dimensions. Its four dimensions (grammar, vocabulary, text coherence, and the overall structure of the text) are related to the owner of the text, and its three dimensions (word power, coherence, and intertextuality) are related to the reader's interpretation and understanding of the text. In short, Fairclough examines three phenomena in the analysis of each communication event: 1-Text: includes words, grammar, semantics, and phonetic system. 2- Discourse activity: includes the processes of text production and consumption. 3-Social activity: it is an aspect of discourse that deals with the political, economic, and cultural issues in which the discourse is formed. Results and Discussion: The issues related to clean energy, reliance on oil resources, and development based on renewable resources, optimal consumption of water and energy, emphasis on a peaceful lifestyle with the environment, and the lack of government planning in recruitment and employment, as well as the lack of forestry forces, are represented in these three works. Also, environmental crises such as soil erosion, desertification, deforestation, the unfair distribution of energy and water, the drying up of wetlands and lakes, the destruction of flora and fauna, and government policies are not mentioned. Issues such as wood smuggling, garbage, air pollution, and the use of clean energy are reduced. Conclusion: Based on the results, a film that narrates environmental challenges and problems in a coherent and specific manner and falls within the environmental genre is very rare in Iranian cinema. Most of the films and series made in this field could not have a special focus on environmental issues, and by introducing other topics into the film, they did not move them in parallel and along the same path as the main stream of the film story, and thus suffered several tears in the narrative and the main line or stream of the film. which is the environment disappearing and confuses the audience. In addition to reducing these issues, the government's lack of policies and performance is clearly evident in the examined films; contrary to the views of environmental experts and activists, it is assumed that the government's policies for protecting the environment and natural resources are perfect and complete. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Cinema, Critical Discourse Analysis, Environmental Discourse | ||
| مراجع | ||
|
Bastani, S.; and Omidipour, Z.; and Rajab Lou, A., (2013). Analysis of Women's Microdiscourses in the Constitutional Era, Quarterly Journal of Historical Sociology: (5) 5-35 https://www.sid.ir/paper/243072/fa Bashir, H., (2019). Operational Method of Discourse Analysis, Tehran: Soroush. pp. 103-105 https://taaghche.com/book/105654/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86 Bicharanlou, A., (2014). The Necessities and Requirements of Iran's Encounter with the Environment, Strategic Studies of Art: (1), 11-24 https://ssa.ricac.ac.ir/article_168035.html#:~:text=10.22083/ssa.2023.168035 Fazli, M., (2019). Iran on the Edge of the Razor, Rozaneh Publications, First Edition, Tehran, pp. 36-37 Farclough, N., (2008). Critical Discourse Analysis. Translators Group, Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance. pp. 81-81 https://www.gisoom.com/book/1742052 Hajer. M.A. (1995). the politics of environmental discourse: ecological modernization and the policy process, oxford: clarendon press. p264 https://doi.org/10.1093/019829333X.001.0001 Hamdali Newspaper., (2012). Forestry has once again killed a martyr. https://hamdelidaily.ir/?post=35466 Hannigan. J. (2007). Environmental Sociology, second edition, routledge, London and New York. P38. https://nile-center.com/uploads/P2RQPC32H6T8CWP.pdf Kovács.R(2022). A Screen New Deal and Ökologische Mindeststandards A Discourse Analysis of Environmental Sustainability in the British and German Film Industry. Master’s Thesis in Screen Cultures Department of Media and Communication P:1-160. http://urn.nb.no/URN:NBN:no-98944 Lutafipour Saedi, K., (2009). An Introduction to Speech Mining. Journal of Linguistics: (1) 9 – 39. https://ensani.ir/fa/article/author/28225 Motamednejad, K. (2011). Mass Communication Tools, Allameh University Press, First Edition, Tehran, p. 15 Mliless, M., & Azzouzi, L. (2020). Environmental Discourse in Moroccan Eco-documentary: The decryption of Scientists’ Narratives. International Journal of Language and Literary Studies, 2(1), 199-217. https://doi.org/10.36892/ijlls.v2i1.201 Motamednejad, K. and Mehdizadeh, M., (2007). Representation of Iran in Western Press. Journal of Social Sciences: (36) 1 – 35. https://qjss.atu.ac.ir/article_5323_983f81f4d455b7544323f2f300f49748.pdf Podeschi, C. W. (2011). The nature of future myths: Environmental -discourse in science fiction film, 1950- 1999. Sociological Spectrum, 22(3), 251-297. https://www.jstor.org/stable/26474627 Parsapour, Z. and Hassanpour, H., (2014). The Role of Literature in the Evolution of Environmental Discourse, Two Quarterly Journals of Literature History, 3(1).1. https://hlit.sbu.ac.ir/article_102656.html Paszkiewicz, K. (2021). Kino i środowisko: sztuka uważności w antropocenie,Rhetoric of Ecology in Visual Culture 8 (2) P: 1- 21. file:///C:/Users/PARADISE-2024/Downloads/Cinema_and_Environment_The_Arts_of_%20(1).pdf
Zaeri, Q. and Mohammadi, A., (2020). Discourse Analysis of Environmental Culture in Iran. Quarterly Journal of Sociology of Culture and Art: (1). pp. 106–127. https://doi.org/10.34785/J016.2020.371 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 643 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 63 |
||