فرا تحلیل اثر کودهای زیستی و آلی بر عملکرد دانه سیاهدانه(Nigella sativa L.) و زیره سبز (Cuminum cyminum L.) | ||
| فصلنامه علوم محیطی | ||
| مقاله 9، دوره 23، شماره 3، 1404، صفحه 687-704 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/envs.2024.1438 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا شاه محمدی* 1؛ دکتر عبدالمجید مهدوی دامغانی1؛ مهناز سلاطین2؛ هانیه رشید رستمی3 | ||
| 1گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2مدیر تحقیقات هلدینگ کشاورزی و دامپروری سازمان اتکا، تهران، ایران | ||
| 3گروه هواشناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: کشاورزی پایدار و ارگانیک در حال تبدیلشدن به رویکرد تولیدی جایگزین با تأکید بر فرایندهای اکولوژیکی همراه با تضمین سلامت انسان و محیطزیست است. بااینحال، نگرانیهایی در مورد عملکرد تولید کشاورزی پایدار و ارگانیک و پاسخگویی به تقاضای جمعیت در حال رشد وجود دارد. هدف از این مطالعه تجزیهوتحلیل آماری آزمایشهای مستقل مطالعات گیاهان دارویی با بررسی تلفیقی و کمی مطالعات و تأثیر نهادههای مختلف بر عملکرد دانه گیاهان سیاهدانه (Nigella sativa L.) و زیره سبز (.Cuminum cyminum L) در 20 سال گذشته با روش فراتحلیل بود. مواد و روشها: فراتحلیل به بررسی و تحلیل یافتههای پژوهشی موجود در یک حوزه خاص میپردازد. این روش به پژوهشگر این امکان را میدهد که با بهرهگیری از اطلاعات بهدستآمده از تحقیقات پیشین، مقایسه و بررسی دقیقتری انجام دهد و در مورد پدیدهها، درک عمیقتری پیدا کند. بر اساس روش Roses و انتخاب مطالعات مرتبط مجموعاً 74 مقاله انتخاب شد که 42 مقاله مربوط به سیاهدانه و 32 مقاله مربوط به زیره سبز بود. در رابطه با هر گروه اندازه اثر هجس، خطای انتشار (با اسـتفاده از همبسـتگی بگ و مازومدار) و ضریب همبستگی تای کندال محاسبه و نمودارهای قیفی با استفاده از نرمافزار Comprehensive Meta-Analysis ترسیم شدند. بهمنظور برازش و اصلاح نمودارهای قیفی نیز از روش دوال و تیودی استفاده شد. نتایج و بحث: بر اساس نتایج، اندازه اثر هجس به ترتیب برای گروههای مایکوریزا، ورمی کمپوست، کود دامی، هیومیک اسید و کودهای زیستی (پایه باکتری) بالاترین تأثیر را بـر عملکرد دانه سیاهدانه داشتند. در مقابل برای زیره سبز اندازه اثر هجس به ترتیب برای گروههای کود دامی، مایکوریزا و هیومیک اسید با اختلاف اندکی تاثیر برابری بر عملکرد دانه زیره سبز داشتند. همچنین تیمار ورمی کمپوست مقدار اندازه اثر بیشتری نسبت به کود زیستی نشان داد. نتایج آزمون همبستگی بگ و مازومدار برای تمام تیمارهای کودی بالاتر از ضرایب تعیین شده بود که نشان دهنده همگن بودن مطالعات فراتحلیل است. بنابراین با اطمینان 95 درصد مصرف این کودها در گیاهان دارویی سیاهدانه و زیره سبز توصیه میشود. آزمون N ایمن از خطای کلاسیک نیز در تمام تیمارها مقدار مناسب و قابلتوجهی بود؛ که نشاندهنده دقت و صحت بالای مطالعات و نتایج بهدستآمده در این تحقیق بود. ارزیابی و تعدیل سوگیری انتشار با روش برازش دوال و تویدی نشان داد 5 مطالعه بهمنظور تقارن کامل نمودار قیفی در فراتحلیل گروههای کودهای زیستی در گیاه سیاهدانه نیاز است. همچنین برای باید 1 مطالعه به مطالعات اثر هیومیک اسید برای گیاه زیره سبز و 1 مطالعه به مطالعات اثر هیومیک اسید برای هر یک از گیاهان سیاهدانه و زیره اضافه گردد. نتیجهگیری: نتایج این مطالعه به تأثیر مثبت تیمارهای کودی زیستی و دامی بر رشد و عملکرد گیاهان دارویـی سیاهدانه و زیره سبز بر اساس شواهد علمی موجود تأکید دارد؛ بنابراین میتوان در سیستمهای کشت ارگانیک بهعنوان مواد مجاز و همچنین بهصورت تلفیقی با کودهای شیمیایی در سیستمهای رایج و عملیات خوب کشاورزی استفاده نمود. بهطورکلی نتایج تحقیق نشان داد اکوسیستمهای کشاورزی پایدار و ارگانیک توان تولید مناسب را علیرغم شکاف عملکردی نسبت به اکوسیستمهای کشاورزی رایج دارا هستند و میتوان با مدیریت یکپارچه شکاف عملکرد بین سیستمهای رایج و پایدار را کاهش داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کشاورزی پایدار؛ ارگانیک؛ اندازه اثر؛ کودهای زیستی؛ نمودار قیفی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Meta-analysis of the effect of biological and organic fertilizers on the yield of black seed (Nigella sativa L.) and cumin (Cuminum cyminum L.) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Shahmohammadi1؛ Abdolmajid Mahdavi Damghani1؛ Mahnaz Salatin2؛ Haniyeh Rashid Rostami3 | ||
| 1دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2Research Department Manager of Agriculture and Animal husbandry Holding of Etka Organization | ||
| 3Faculty of Agriculture, Ferdowsi University | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract Introduction: sustainable and organic agriculture is becoming an alternative production approach with an emphasis on ecological processes along with guaranteeing human health and the environment. However, there are concerns about the performance of sustainable and organic agricultural production and meeting the demand of a growing population. The purpose of this research was to analyze the statistical analysis of independent experiments of the studies of medicinal plants with a consolidated and quantitative review of the studies and the effect of different inputs on the seed yield of black seed plants (Nigella sativa L.) and cumin (Cuminum cyminum L.). Materials and methods: Meta-analysis examines and analyzes existing research findings in a specific field. This method allows the researcher to make a more detailed comparison and check by using the information obtained from the previous research and gain a deeper understanding about the phenomena.Based on the Roses method and the selection of related studies, a total of 74 articles were selected, of which 42 were related to black seed and 32 were related to cumin. In relation to each group, Hedges effect size, Bias (using Begg and Mazumdar rank correlation) and Kendall’s tau coefficient were calculated and funnel plots were drawn using Comprehensive Meta-Analysis software. In order to fit and modify funnel charts, dual and Tudy methods were also used. Results and Discussion: According to the results, the effect size of hedges had the highest effect on black seed yield for mycorrhiza, vermicompost, animal manure, humic acid and biofertilizers (bacteria base) respectively. On the other hand, for cumin, the size of the Hedges effect had an equal effect on the yield of cumin seeds for the manure, mycorrhiza and humic acid groups, respectively, with a slight difference. Also, vermicompost treatment showed a greater effect size than biofertilizer. The results of Begg and Mazumdar's correlation test for all fertilizer treatments were higher than the determined coefficients, which indicates the homogeneity of the meta-analysis studies. Therefore, it is recommended to use these fertilizers in black seed and cumin medicinal plants with 95% confidence. The classic fail-safe N test was also a suitable and significant value in all treatments; which showed the high precision and accuracy of the studies and the results obtained in this research. Evaluation and adjustment of publication bias with Duval and Tweedie's Fit method showed that 5 studies are needed in order to eliminate partial bias error in the meta-analysis of biofertilizer groups in black seed plant. Also, 1 study should be added to the study of the effect of humic acid for cumin and 1 study to the study of the effect of humic acid for each of black seed and cumin plants. Conclusion: The results of this study emphasize the positive effect of biological and animal fertilizer treatments on the growth and performance of black seed and cumin medicinal plants based on available scientific evidence. Therefore, it can be used in organic cultivation systems as permitted materials and also in combination with chemical fertilizers in common systems and good agricultural practice. In general, the results of the research showed that sustainable and organic agricultural ecosystems have adequate production capacity despite the yield gap compared to conventional agricultural ecosystems, and the yield gap between conventional and sustainable systems can be reduced with integrated management. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sustainable agriculture, Organic, Effect size, Biofertilizers, Funnel plot | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,213 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,476 |
||