بازخوانی انتقادی دیدگاههای نقد فرهنگی عبدالله غذامی پیرامون شعر عربی و بلاغتشیفتگی منتقدان | ||
| پژوهشنامهٔ نقد ادب عربی | ||
| مقاله 1، دوره 14، شماره 27، مهر 1402، صفحه 1-18 اصل مقاله (773.67 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/jalc.2023.231206.1230 | ||
| نویسندگان | ||
| علی سلیمی* 1؛ علی پروانه2 | ||
| 1استاد گروه عربی . دانشگاه رازی | ||
| 2دانشآموخته دانشگاه رازی | ||
| چکیده | ||
| نقد فرهنگی رویهایی جدید از نقد ادبی است که به بررسی متن ادبی، از منظر کشف زیرساختهای فکری و فرهنگی پنهان در زیر لایههای ظاهری آن میپردازد. غذامی ناقد معاصر سعودی از جمله منتقدانی است که به تحلیل شعر عربی با رویکرد نقد فرهنگی پرداخته است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، مهمترین دستاوردهای نقدی او را با دیدی انتقادی بازخوانی نموده و کوشیده به این سؤال پاسخ گوید که مبانی نظری غذامی در نقد فرهنگی چیست و چه انتقادیهایی به آن وارد است. نتایج به دست آمده از این پژوهش گویای آن است که شعر عربی، به باور غذامی، در کنار محاسن موجود در ظاهر آن که طی سالیان، دل-مشغولی ناقدان بوده، عیوب پنهان و قابل نقدی داشته و دارد که نقد سنتی و حتی نقد نو، به سبب دلبستگی شدید به زیباییهای شکلی، از کشف آنها ناتوان مانده است. او در جایجای آثار نقدی خود و به شکلی افراطی بر این باور خود تأکید میکند و معتقد است این معایب، با گذشت زمان، در ناخودآگاه قوم عرب، رسوخ کرده، جزئی از وجود آنها شده که در نتیجه به شکل یک نظام مولد فرهنگ درآمده است و این (الشعرنه= شعرشدگی) و شعرزدگی رفته رفته در همه افکار و رفتارهای این قوم تسری یافته، بنمایه فرهنگی آنها شده است. او شعر را بستر و زمینهساز این انحراف میداند و غفلت منتقدان در برابر این کج-روی را به شدت به باد انتقاد میگیرد. از نگاه وی، نقد فرهنگی با رویکرد نقد زیرساختها، ضرورتی اجتنابناپذیر برای رهایی از این معضل است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقد فرهنگی؛ شعرعربی؛ نقد عربی؛ عبدالله غذامی؛ نقد نقد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| AbdollahGhazami and the Necessity of Cultural Criticism in the Analysis of Arabic Poetry | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Salimi1؛ Ali Parvaneh2 | ||
| 1Razi university | ||
| 2Razi university | ||
| چکیده [English] | ||
| Cultural criticism is a new approach of literary criticism which studies literary texts in order to discover their latent intellectual and cultural infrastructures under their apparent layers. In other words, the critic tries to unravel the latent meanings and thoughts behind the text through introspection, without considering the apparent decorations and rhetoric. AbdollahGhazami the contemporary Arabic critic, has analyzed Arabic poetry by means of cultural criticism. This article, through descriptive-analytic approach, tries to review his most important achievements in the field of cultural criticism. The findings of this study indicate that Arabic poetry, to Ghazami, in addition to its positive aspects, has got some negative aspects which has been ignored by traditional criticism because of its obsession with formal beauties. He believes that through the passage of time, these deficiencies have been internalized in the unconscious of the Arabs and have become a producing cultural system. To him extreme obsession with the formal and apparent aspects of poetry gradually has overwhelmed the mentality of this people and has formed the general code of ethics. Ghazami believes that poetry can create an appropriate context in which cultural infrastructures grow and because of this function of poetry, to him, cultural criticism approach is an inevitable necessity. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| AbdollahGhazami, Cultural Criticism, System and Infrastructure, Arabic Poetry Discourse, Criticism | ||
| مراجع | ||
|
الأبشیهی (1981)؛ المستطرف، التصحصیح: عبدالله أنیس الطباع، بیروت: دار القلم.
ابنرومی (2002)؛ الدیوان، شرحه احمد حسن بسج، ج1، الطبعه الثانیه، بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابنسلام الجمحی (1974)؛ طبقات فحول الشعراء، التصحیح: محمود شاکر، القاهره: مطبعه المدنی.
ابنقتبه (1904)؛ الشعر والشعراء، التصحیح: قوییه، بیروت: دار الآداب.
ابنکلثوم (1993)؛ الدیوان، جمعه و حقّقه و شرحه: إمیل بدیع یعقوب، بیروت: دارالکتب الربی.
أبوتمام (1946)؛ الدیوان، تصحیح: محمد عبده عزام، مصر: دارالمعارف.
ادونیس، احمد علی سعید (1987)؛ زمن الشعر، بیروت: دارالوده.
ادونیس، احمد علی سعید (1988)؛ مفرد بصیغه الجمع، بیروت: دارالأداب.
أسابرگر، آرتور (1385)؛ نقد فرهنگی، ترجمه حمیرا مشیرزاده، انتشارات باز.
اصطیف، عبدالنبی (2004)؛ نقد ثقافی ام نقد ادبی (حوارات لقرن جدید)، الطبعه الأولی، دمشق: دارالفکر.
البحتری (1973)؛ الدیوان، التصحیح: حسن کامل الصیرفی، مصر: دارالمعارف.
البعلی، حفناوی (2007)؛ مدخل فی نظریه النقد الثقافی المقارن، الطبعه الأولی، الجزائر: منشورات الإختلاف.
پروانه، علی، سلیمی علی (1396) زنانه سرایی در شعر عربی، روندی نوظهور با پیشینهای کم رنگ، با تکیه بر دیدگاههای نقدی غذامی)، پژوهشنامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی، صص 32-45.
الجاحظ (1946)؛ رسائل جاحظ، التصحیح: عبدالسلام محمد هارون، القاهره: مکتبه الخانجی.
جریر (1986)؛ الدیوان، بیروت: داربیروت.
الحمادی، خلباص إسماعیل (2013م)؛ النقد: مفهومه، منهجه، إجراءته، مجله کلیه التربیه، العدد الثالث العشر، جامعه واسط، کلیه التربیه، قسم اللغه العربیه.
الربداوی، محمود (1999)؛ کشاف العبارات النقدیه والأدبیه فی التراث العربی، الریاض: مرکز الملک فیصل للبحوث والدراسات الإسلامیه.
الشوقی، احمد (1961)؛ الشوقیات، القاهره: مطبعه الاستقامه.
العجلی، أبوالنجم (1981)؛ الدیوان، تصحیح: علاءالدین أغا، الریاض: النادی الأدبی.
العصفور، جابر (بیتا)؛ فی محبه الأدب، القاهره: مکتبه الاسره.
غذامی،عبدالله (2005)؛ النقدالثقافی: قراءه فی الأنساق الثقافیه العربیه، بیروت، دارالبضاء، الطبعه الثالثه
فرزدق (1987)؛ الدیوان، شرحه: علی فاعور، بیروت: دارالکتب العلمیه.
فورکلاف، نورمن (1379)؛ تحلیل گفتمان، ترجمه فاطمه شایسته پیران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد.
قبانی، نزار (1971)؛ أحلی قصائدی، بیروت: منشورات قبانی.
ـــــــــ (1973)؛ الرسم بالکلمات، بیروت: منشورات قبانی.
ـــــــــ (1946)؛ طفوله نهد، بیروت: الکتب التجاری.
القرطاجنی، حازم (1996)؛ منهاج البلغاء و سراج الأدباء، تصحیج: محمد الحبیب ابنالخوجه، تونس: دارالکتب.
قطوس، بسام (2006)؛ المدخل إلی مناهج النقد المعاصر، طبعه الأولی، اسکندریه: دار الوفاء.
القیروانی، ابنرشیق (1972)؛ العمده، التصحیح: محمد محییالدین عبدالحمید، بیروت: دارالجیل.
الکیلانی، مصطفی (1992)؛ وجود النص نص الوجود، تونس: الدار التونسیه للنشر والتوزیع.المتنبی (1983)؛ الدیوان، بیروت: داربیروت.
المرزبانی، (1965)؛ الموشح فی مآخد العلماء علی الشعراء، تصحیح: علی محمد البجاوی، القاهره: دار نهضه.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 275 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 236 |
||