بررسی ساختار داستان کوتاه قرآنی صاحب دوباغ از دیدگاه نشانهمعناشناسی گفتمان | ||
| پژوهشنامهٔ نقد ادب عربی | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 27، مهر 1402، صفحه 34-48 اصل مقاله (951.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jalc.2024.232828.1264 | ||
| نویسندگان | ||
| بهرعلی رضایی1؛ محمودرضا توکلی محمدی* 2 | ||
| 1سایر | ||
| 2دانشگاه فرهنگیان، گروه آموزش زبان عربی | ||
| چکیده | ||
| فرایند معناسازی جلوه اصلی معناشناسی به حساب میآید. بر همین اساس، شناخت مسیر تولید معنا تا دریافت آن توسط مخاطب، اهمیتی دوچندان مییابد. یکی از این حوزههای معناسازی که باعث شکلگیری روایت میشود، نظامهای گفتمانی است که هم در بردارنده عناصر کنشی هستند که نظام شناختی را شکل میدهند و هم عناصر شوِشِی را شامل میشوند که نظام احساسی را شکل میدهند. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و براساس الگوی مطالعاتی گریماس به بررسی مؤلفههای نشانه- معناشناسی در داستان کوتاه صاحب دوباغ در سوره کهف پرداخته است. این داستان به علت در بر داشتن ماهیت گفتمان روایی، دربردارنده شوشها و کنشهایی است که کنشگر اصلی داستان یعنی صاحب دو باغ بر خلاف برنامه معاد که کنشگر اصلی داستان یعنی صاحب در حال کنشآفرینی است و توانش مادی او، محرک اصلی کنشهایش محسوب میشود. کنشگر را شیطان به عنوان کنشیار همراهی میکند. این داستان علیرغم کوتاه بودن، به مراحل آماده سازی و در ادامه آن به مرحله آزمون اصلی و در نهایت به آزمون سرافکندگی در داستان میرسد. گفتمان غالب در داستان، هوشمند میباشد و این امر در روند شکلگیری ارزش به شکلی است که گفتمان را به شکل مذموم= ناپسند شمردن اخلاق تکبر و نقش اصلی آن در ایجاد تفکر و منطق کفر قرار میدهد و در نتیجه تاثیر چنین تفکری در داستان فرایند احساسیعاطفی گفتمان را شکل میدهد که این مهم در شکل دهی ساختار معنایی روایت مخصوصا در ادراکات برونهای حسی- ادراکی (پدیدارشناختی) و درونهای روانشناسی آن، تاثیر گذاری ملموسی را بر فرایند معناسازی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظامگفتمان؛ گریماس؛ کنش؛ شوش؛ صاحب دوباغ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examining the structure of Owner of two gardens short Qur'anic narrative from the point of view of discourse semantics | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Bahrali Rezaei1؛ mammoodreza tavakoli mohamadi2 | ||
| 1سایر | ||
| 2Farhangian University Arabic language teaching group | ||
| چکیده [English] | ||
| path of meaning production until its reception by the audience becomes doubly important. One of these areas of meaning creation that causes the formation of narratives is the discourse systems that include both the action elements that form the cognitive system and the emotional elements that form the emotional system. . In this research, using the analytical-descriptive method and based on Grimas' study model, we have investigated the semiotic-semantic components in the short story of Owner of two gardens in Surah Kahf. Due to the nature of the narrative discourse, this story includes actions and actions, where the main actor of the story, the owner of two gardens, is acting contrary to Maad's plan, and his material power is considered the main driver of his actions. Satan accompanies the actor as an accomplice. Despite being short, this story reaches the stages of preparation and then to the stage of the main test and finally to the test of shamelessness in the story. The dominant discourse in the story is intelligent and the process of value formation is in a way that makes the discourse condemn the morality of arrogance and its main role in creating the thinking and logic of disbelief. The emotional-emotional process of the discourse, in shaping the semantic structure of the narrative, especially in its external sensory-perceptual perceptions (cognitive phenomenon) and its psychological internals, has a tangible impact on the meaning-making process. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| discourse system, grimace, action, reaction, Owner of two gardens | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
اسکولز، رابرت، (1383) درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات، ترجمه فرزانه طاهری، چ1، تهران: مرکز.
حسینی، اعظم السادات و مطیع(1397) تحلیل روایت شناختی داستان حضرت مریم در قرآن کریم، فصلنامه پژوهشی علوم قرآن و حدیث، دوره 15، شماره 3، صص34-1.
داوودی مقدم، فریده (1393) تحلیل ادبی داستان قرآنی موسی و خضر از منظر نظامهای گفتمانی، پژوهشهای ادبی قرآنی، دوره 2، شماره 3، صص182-158.
دهقانی، ناهید (1390) بررسی تحلیل ساختار روایت در کشف المحجوب هجویری بر اساس الگوی نشانهشناسی روایی گریماس، متن پژوهی ادبی، شماره 28، صص32-9.
روحانی، مسعود و شوبکلانی( 1391)تحلیل داستان شیخ صنعان منطق الطیر عطار بر اساس نظریه کنشی گریماس، پژوهشهای ادب عرفانی، دوره 8 شماره 2، صص112-89.
سلدن، رامان و پیتر ویدوسون، (1384) راهنمای نظریه ادبی معاصر، ترجمه عباس مخبر، چ 3، تهران: نو.
شعیری، حمید رضا، (1385) تجزیه و تحلیل نشانه- معناشناسی نوین، چ 1. تهران: سمت.
شعیری، حمید رضا، (1388)، «از نشانهشناسی ساختارگرا تا نشانه – معناشناسی گفتمانی»، فصلنامه تخصصی نقد ادبی، ش8، سال 2، صص: 33-51.
عباسی، علی و هانیه یارمن،(1390) «عبور از مربع معنایی به مربع تنشی: بررسی نشانه – معناشناختی ماهی سیاه کوچلو»، پژوهشهای زبان و ادبیات تطبیقی، ش3، دوره 2، صص 147- 172.
العموش، خلود، (1388) گفتمان قرآن، ترجمه سید حسین حسینی، تهران: انتشارات سخن.
قطب، سید، (1976م) فی ضلال القرآن، ط17 بیروت: دار الشروق.
گریماس، آلژیرداس، زولین(1389)، نقصان معنا، ترجمه و شرح حمیدرضا شعیر، تهران: علم.
نبیلو، علیرضا( 1389)«روایت شناسی داستان بوم و زاغ در کلیله و دمنه، فصلنامه ادب پژوهی،دوره 4 شماره 14، صص28-7.
نصیری، روح اله و همکاران( 1399)، بازسازی معناهای عاطفی در فرایند ارزش گفتمانی داستان ابراهیم؛ با رویکرد نشانه- معناشناختی، جستارهای زبانی دانشگاه تربیت مدرس، دوره 11، شماره 2،صص203-177.
نورسیده، علی اکبر و حقیقی( 1397) تحلیل نشانه- معناشناسی داستان قرآنی حضرت موسی و فرعون، فصلنامه مطالعات متون اسلامی ادبی، دوره 3 شماره 12، صص84-63.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 164 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 187 |
||