واکاوی بینامتنیت صریح و ضمنی در نمایشنامه«الحسین ثائراً و شهیداً» اثرعبد الرحمن الشرقاوی، بر اساس نظریهی بینامتنیت ژرار ژنت | ||
| پژوهشنامهٔ نقد ادب عربی | ||
| مقاله 9، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 28، دی 1403، صفحه 142-158 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jalc.2024.230729.1220 | ||
| نویسندگان | ||
| نجمه دهقان* 1؛ یوسف هادی پور نهزمی2؛ فرهاد دیو سالار3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان عربی و ادبیات عرب دانشگاه آزاد کرج | ||
| 2استاد گروه ادبیات عرب دانشکده زبانهای خارجه دانشگاه ازاد کرج | ||
| 3استادگروه ادبیات عرب دانشکده زبان های خارجه دانشگاه آزاد کرج | ||
| چکیده | ||
| ژرار ژنت (1930/2018م) معتقد است، هیچ متنی اصیل نیست، بلکه واگویهی متون پیشین است .او حضور عنصر یا عناصری از متون پیشین در متن حاضر را تحت عنوان بینامتنیت میداند و آن را به سه دسته صریح، غیر صریح و ضمنی تقسیم میکند. نویسندگان بسیاری با داشتن زمینههای اعتقادی جهت تعالی بخشیدن به نوشتار خود میان مطالب خویش و کتب پیشین با موضوعاتی همچون دینی و تاریخی ارتباط بینامتنی برقرار کردهاند. عبد الرحمن الشرقاوی (1921/1987م) از اهل سنت و جماعت است و نمایشنامهی «الحسین ثائراً و شهیداً» اثر اوست که در رابطه با واقعه عاشورا است که جزء مهمی از فرهنگ شیعه میباشد. بررسی رابطه بینامتنی و اشراف نویسنده بر متون گذشته جهت بیان صحیح و به دور از اشکال در این اثر امری ضروری به نظر میرسد که این جستار با روش کتابخانهای و با رویکرد تحلیلی-توصیفی به این مهم پرداخته است. یافتهها نشان میدهد، شرقاوی در راستای ارتقاء نوشتار خود بدون تعصب فرقهای ، به نقل عاشورا پرداخته و از متون معتبر در جای جای اثر خود بهره جسته است تا بر وثاقت علمی و اعتبار اثر به شیوهی آکادمیک بیفزاید او در رابطه بینامتنی با متون دینی موفق بوده ولی در بینامتنیت تاریخی چندان موفق عمل ننموده و به نظر میرسد در بیان برخی حوادث بر ذهن خود تکیه داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عبد الرحمن الشرقاوی؛ الحسین ثائرا؛ الحسین شهیداً؛ بینامتنیت؛ ژرار ژنت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing explicit and implicit intertextuality in the play "Al-Hussein, a rebel and a martyr" by Abd al-Rahman al-Sharqawi, based on the theory of intertextuality of Gerard Genet | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Najme Dehghan1؛ Joseph Hadipur Nahzmi2؛ Farhad Dev Salar3 | ||
| 1Najmedehgan, PHD student in Arabic language and literature , Islamic Azad Unversity karaj, Iran. | ||
| 2Professor of the Department of Arabic Literature, Faculty of Foreign Languages, Azad University of Karaj | ||
| 3Professor, Department of Arabic Literature, Faculty of Foreign Languages, Azad University, Karaj | ||
| چکیده [English] | ||
| Gérard Genet (1930/2018) believes that no text is original, but rather the expression of previous texts. He considers the presence of elements or elements from previous texts in the current text as intertextuality and divides it into three categories: explicit, non-explicit and implicit. he does. Many writers have established intertextual relationships between their content and previous books with subjects such as religion and history in order to elevate their writing. Abd al-Rahman al-Sharqawi (1921/1987 AD) is a Sunni and Jamaat, and the play "Al-Hussain Tha'er and Martyr" is his work, which is related to the event of Ashura, which is an important part of Shia culture. Examining the intertextual relationship between the author and the nobility of the past texts seems to be necessary for the correct expression and away from the problems in this work. The findings show that, in order to improve his writing without sectarian bias, Sharghavi quoted Ashura and used authentic texts in places of his work to increase the scientific reliability and credibility of the work in an academic way. He was successful in the intertextual relationship with religious texts. But he has not been very successful in historical intertextuality and it seems that he has relied on his mind in describing some events. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Abd al-Rahman Al-Sharqawi, Al-Hossein Thaera, Al-Hossein Shahidah, Intertextuality, Gerard Genet | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
نهج البلاغه(1396)، ترجمه ابوالفضل بهرامپور، قم: آوای قرآن.
ابراهیم، مصطفی او زملاؤه (1989م)، المعجم الوسیط، استنبول: مؤسسه دارالندعوة.
امامی، غلامرضا(1398)، سفر خروج، ترجمه کتاب الحسین ثائراً و الحسین شهیداً، تهران: امیرکبیر.
آلن،گراهام(1380)، . بینامتنیت، مترجم: پیام یزدانجو، چ7، تهران: مرکز.
بحیری، سعید حسین(1997م)، علم لغة النص المفاهیم و الاتجاهات، القاهره: الشرکة المصریة العالمیة
بلاذری، أنساب الأشراف( ۱۴۱۷)، ج۲، بیروت: دارالفکر.
توکلی ثانی، مریم(1393)، خون خدا، ترجمه کتاب الحسین ثائرا، تهران: دفتر نشر معارف.
جابر، ناصر(2007)، التناص القرآنی فی الشعر العمانی، مجلة جامعة النجاح للابحاث (العلوم الانسانیة)، ش4.
حاجیزاده، مهین؛ ابهن، محدثه(1391)« نقش قرآن و میراث دینی در اشعار استعمار ستیز یحیی سماوی»، نشریهٔ مطالعات ادبی متون اسلامی، ش3، صص125- 138.
حسین حبیب، محمد(1428)، «استثمار واقعة الطف فی مسرحیة العربیة»، مجله المنهاج، ش46، صص115-141.
زکی، نبیل(1969)، «عبد الرحمن الشرقاوی و ملحمة الحسین»،مجله ادب و هنر،ش101، صص128-142
الزهیری، رزیج عطشان(1398)، «الاشارات الشخصیة فی مسرحیتی الحسین ثائرا و الحسین شهیدا»، مجله القادسیة، ش2، صص359-375
سوزنی، جمیل(1389)، «تحلیل العناصر المسرحیة فی مسرحیتی الحسین ثائراً و شهیداً»،پایاننامه.
السید عید، محمد (1407)، «رؤیة نقدیة درامیة لمسرح عبد الرحمن الشرقاوی»، مجله ابداع، ش4، صص14-30.
الشرقاوی، عبد الرحمن(بی تا)، الحسین ثائراً، قاهره: مؤسسه روز الیوسف.
الشرقاوی،عبد الرحمن(بی تا)، الحسین شهیداً، قاهره: مؤسسه
روز الیوسف.
شمس، قیسرازی(1338ش)، المعج فی معاییر أشعار العجم، تصحیح محمد بن عبد الوهاب قزوینی، تهران: مدرس رضوی. ظفریزاده، سیامک؛ خاقانیاصفهانی، محمد(1394)، «روابط بینامتنی نهج البلاغه با اشعار کلاسیک فارسی»، فصلنامهٔ پژوهشنامهٔ نهج البلاغه، ش11،صص35-45.
عبدالمسیح ثروت، یوسف(1413)، «المأساة و الأصداء ثورة الحسین(ع) دراسة و عرض لأعمال عبد الرحمن الشرقاوی المسرحیة الحسینیة»،مجله الموسم، ش13،صص94-105.
فسنقری،حجت الله؛ سالمی مغانلو، بهروز(1397)، «جلوه های پیداری در نمایشنامه الحسین ثائرا و شهیدااثر عبدالرحمن الشرقاوی»،مجله ادب عربی، ش1،صص18-29.
کامیاب، مرجان؛ محمدی، سمیه(1396)،«بررسی تطبیقی انواع بینامتنیت ژنت با نظریه بلاغت اسلامی در نفثة المصدور زیدری نسوی»، نشریه زیبایی شناسی ادبی، ش31، صص 217 -232.
محمودی، خیرالله؛ هوشمند سروستانی، حمیدرضا(1400)، «بررسی بینامتنیت قرانی غزلیات فیض کاشانی»، پژوهش های ادبی- قرآنی، ش1،صص 179 -205.
مختاری، قاسم؛ عربی، سجاد(بی تا)،« بینامتنی قرآنی در شعر بدر شاکر سیاب»، مجله ادب عربی، ش4، صص169-196. مشایخ، پروین؛ سید صادقی؛ سید محمود؛ حمیدی، سیدجعفر(1396)،« بررسی تطبیقی انواع بینامتنیت ژنت با نظریه بلاغت اسلامی»، مجلهٔ علمی مطالعات زبانی و بلاغی، ش31، صص 217-242.
میرزایی، فرامرزر؛ واحدی، ماشاالله(1388)، «روابط بینامتنی قرآن با اشعار احمد مطر»، مجلهٔ نثرپژوهی ادب فارسی، ش22، صص299-322.
میرزایی، فرامرز، رضا تواضعی و سیدرضا موسوی(1394)، «ژرفساخت ناسازواری در شعر امل دنقل و بینامتنی قرآنی»، مجله ادب عربی، ش1، صص301- 324 .
نامورمطلق، بهمن(1395)، بینامتنیت از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم، چ 1. تهران: سخن.
نفیسی، شادی؛ افسردیر، حسین(1397)، «کارکرد بینامتنیت نهج البلاغه با قرآن براساس نظریه ژرار ژنت»، نشریه پژوهشنامه نهجالبلاغه، ش23، صص111-93. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 267 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 301 |
||