سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

بوستانی, منصور, قاسمی, مجتبی. (1403). بررسی تطبیقی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران و کشورهای منتخب با نگاه به قانون جدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. , 2(4), 73-108. doi: 10.48308/eclr.2025.236620.1075
منصور بوستانی; مجتبی قاسمی. "بررسی تطبیقی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران و کشورهای منتخب با نگاه به قانون جدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران". , 2, 4, 1403, 73-108. doi: 10.48308/eclr.2025.236620.1075
بوستانی, منصور, قاسمی, مجتبی. (1403). 'بررسی تطبیقی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران و کشورهای منتخب با نگاه به قانون جدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران', , 2(4), pp. 73-108. doi: 10.48308/eclr.2025.236620.1075
بوستانی, منصور, قاسمی, مجتبی. بررسی تطبیقی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران و کشورهای منتخب با نگاه به قانون جدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. , 1403; 2(4): 73-108. doi: 10.48308/eclr.2025.236620.1075

بررسی تطبیقی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران و کشورهای منتخب با نگاه به قانون جدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری
دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 8، اسفند 1403، صفحه 73-108    اصل مقاله (1.12 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/eclr.2025.236620.1075
نویسندگان
منصور بوستانی* 1؛ مجتبی قاسمی2
1دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
2استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
تنظیم‌گری و نظارت بر بازارهای مالی از چهار رکن قوانین و مقررات مالی، ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی، عملکرد اجرایی تنظیم‌گری و استقلال یا همگرایی نهادهای تنظیم‌گر تشکیل شده است که از میان آنها ساختار نهادی تنظیم‌گری دارای اهمیت ویژه‌ای است. پس از وقوع بحران‌های مالی بین‌المللی، کشورهای مختلف اقدام به طراحی مجدد ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی خود کرده‌اند تا با جبران ضعف‌های تنظیم‌گری در این بازارها از وقوع مجدد بحران‌ها جلوگیری نمایند. در ایران نیز برخی رخدادهای بی‌ثبات کننده در نظام مالی، بسیاری از صاحب نظران حوزه مالی را بر آن داشته است که ساختار نهادی نظارت و تنظیم‌گری مالی در کشور باید مورد بازبینی و بازطراحی قرار گیرد. در همین راستا، مسئله اصلی که این مقاله به دنبال بررسی آن است، بررسی ضرورت بازنگری ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران با نگرشی به تجربه سایر نظام‌های حقوقی است. هدف اصلی این مقاله آن است که با بررسی مدل‌های ساختار نهادی تنظیم‌گری مالی در سطح بین‌المللی، محورهای اصلی که باید در بازطراحی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران مورد توجه قرار گیرد شناسایی گردد. در این بررسی مشخص می‌گردد که دو موضوع اصلی «همگرایی و ارتباط میان نهادهای تنظیم‌گر مالی» و «تقویت نظارت احتیاطی کلان بر نهادهای بازارهای مالی»، مهمترین محورهای تغییرات ساختاری در کشورهای مختلف بوده است. با بررسی ساختار نهادی تنظیم بازارهای مالی در ایران مشخص می‌گردد که این ساختار در ایران فاقد نهاد هماهنگ‌کننده تنظیم‌گری مالی و نهاد نظارت احتیاطی کلان بر نهادهای موجود در بازارهای پول، سرمایه و بیمه است.
کلیدواژه‌ها
حقوق اقتصادی"؛ ساختار نهادی تنظیم مالی"؛ بازار مالی"؛ بازار پول"؛ "؛ بازار سرمایه"
عنوان مقاله [English]
The Comparative Study of the Institutional Structure of Financial Market Regulation in Iran and Selected Countries with Look to the New Law of the Central Bank of the Islamic Republic of Iran
نویسندگان [English]
Mansour Boostani1؛ mojtaba ghasemi2
1Shahid Beheshty University
2Assitanteprofessor of Law.Shahid Beheshti University
چکیده [English]
Regulation of financial markets consists of four pillars of financial laws and regulations, the institutional structure of financial market regulation, the executive function of regulation, and the independence or convergence of regulatory institutions, among which the institutional structure of regulation is of special importance. After the occurrence of international financial crises, various countries have tried to redesign the institutional structure of their financial market regulation in order to prevent the recurrence of crises. In Iran, some destabilizing events have made many financial experts believe that the institutional structure of financial regulation should be redesigned. In this regard, the main issue that this article seeks to examine is the necessity of reviewing the institutional structure of financial market regulation in Iran with an attitude towards the experience of other legal systems. The main goal is to identify the main axes that should be taken into consideration in redesigning the institutional structure of financial market regulation in Iran by examining the models of the institutional structure of financial regulation at the international level. In this review, it is clear that the two main issues of "convergence and communication between financial regulatory institutions" and "strengthening macro-prudential supervision of financial market institutions" have been the most important axes of structural changes in different countries. By examining the institutional structure of financial market regulation in Iran, it is clear that this structure in Iran lacks a coordinating institution for financial regulation and a macro-prudential supervision institution for institutions in the money, capital and insurance markets.
کلیدواژه‌ها [English]
Economic Law", Institutional Structure of Financial Regulation", Financial Market", Money Market", ", Capital Market"
مراجع
کتاب

  1. بهادری، علی، ارکان نهادی لازم برای زمینه‌سازی ثبات در بخش مالی، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، 1395.
مقاله

  1. عطاطلب، فاطمه و احمدرضا انصاری، بررسی ساختار و کارکرد نهاد ناظر بیمه ای در ایران و کشورهای منتخب، پژوهشکده بیمه،1394، شماره 31، صص 86-1.
  2. مجتهد، احمد، بررسی ابزارها و سیاست­های پولی بانک مرکزی ایران، فصلنامه پول و اقتصاد، تابستان و پاییز، 1388، شماره 1، صص 24-1.
  3. منوری، حسین و محمد راسخ، سبک‌های تنظیم بازار مالی در ایران و انگلستان، دانش سرمایه‌گذاری، تابستان 1396، دوره 6، شماره 22، صص 147-163.
  4. مصطفی پور، منوچهر، مجید یاوری و مجید برزگری، نظام نظارت بر بازارهای مالی، مدل یک پارچه، مجله اقتصادی، سال پانزدهم، 1394، شماره 7 و 8، صص 42-23.
  5. نجفی، روح­الله، مهدی معدنچی، میرفیض فلاح شمس و علی سعیدی، «مطالعه تطبیقی ساختار و الگوی نظارت بر نهادهای مالی در بازار سرمایه ایران و کشورهای منتخب»، فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه­گذاری، سال نهم، ش 36، زمستان 1399، صص 488-451.
 

 

References

Books

  1. Bahadori, Ali, Necessary Institutional Elements for Establishing Stability in the Financial Sector, Tehran: Monetary and Banking Research Institute of the Central Bank, 2016. (in Persian)
  2. Carmichael, Jeffrey; Fleming, Alexader; Llewellyn, David T. Aligning Financial Supervisory Structures with Country Needs (English). WBI Learning Resources series Washington, D.C.: World Bank Group.
  3. Goodhart, C.A.E., P. Hartmann, D. Llewellyn, L. Rojas, Suarez, and S. Weisbrod, ‘The Institutional Structure of Financial Regulation’ in Financial Regulation, Why, How and Where Now?, Routledge Publication, London and New York, 1998.
  4. Group of 30, ’The Structure of Financial Supervision: Approaches and Challenges in a Global Marketplace’, Washington, 2008.
  5. Olea, Federico De Noriega, Lizardi Becerra, Enrique, chapter 23: Mexico in: The Banking Regulation Review: eleventh edition, Law Business Research Ltd, London, 2021.

Articles

  1. Abrams, R.K, Michael Taylor, "Issues in the Unification of Financial Sector Supervision. Washington", DC, IMF Working Paper No. 00/123, 2000.
  2. Arner, Douglas W.; Hsu, Berry F.C.; & Da Roza, Antonio M. "Financial Regulation in Hong Kong: Time for a Change," Asian Journal of Comparative Law: Vol. 5: Iss. 1, Article 8, 2010.
  3. Attaleb, Fatemeh, Ansari, Ahmad Reza, “Study of the Structure and Function of the Insurance Supervisory Institution in Iran and Selected Countries”, Insurance Research Institute, No 31, 2015, pp: 1-86. (in Persian)
  4. Calvo, Daniel, Juan Carlos Crisanto, Stefan Hohl and Oscar Pascual Gutiérrez, "Financial Supervisory Architecture: What Has Changed After the Crisis?" FSI Insights on Policy Implementation, 8, Bank for International Settlements, 2018.
  5. Masciandaro, M. Quintyn, "Regulating the Regulators: The Changing Face of Financial Supervision Architectures Before and After the Crisis", 6/5 European Company Law, 2009.
  6. Fernandez-Bollo, Édouard, "Structural Reform and Supervision of the Banking Sector in France", OECD Journal: Financial Market Trends, Volume 2013-Issue1.
  7. HM Treasury, "A New Approach to Financial Regulation: the Blueprint for Reform", A response Paper by the Futures and Options Association, Presented to Parliament by the Chancellor of the Exchequer by Command of Her Majesty, 2011.
  8. "International Monetary Fund Country Report", Mexico: Financial System Stability Assessment, No. 12/65, 2012.

14.              International Monetary Fund, "Monetary and Capital Markets Department", Italy: Financial System Stability Assessment, March 20, 2020.

  1. Jackson, James K, "Financial Market Supervision: Canada’s Perspective", Congressional Research Service, 7-5700, 2013.
  2. Kazuo, Ueda, "The Structure of Japan's Financial Regulation and Supervision and the Role Played by the Bank of Japan," CARF F-SeriesCARF-F-200, Center for Advanced Research in Finance, Faculty of Economics, The University of Tokyo, 2009.
  3. Mojtahed, Ahmad, "Evaluation of Monetary Policy and Instruments in Central Bank of Iran", Journal of Monetary & Banking Researches, Volume:1 Issue: 1, 2010, pp: 1-24. (in Persian)
  4. Monavari, Hossein, Rasekh, Mohammad, "Styles of Financial Regulation in Iran & U.K'", Journal of Investment Knowledge, 6, No 22, 2017, pp: 147-163. (in Persian)
  5. Mostafapour, Manouchehr, Yavari, Majid, Barzegari, Majid, "Financial Markets Supervision System, Integrated Model", Economic Journal, Year 15, 2015, No. 7 and 8, pp: 23-42. (in Persian)
  6. Najafi, Rouhollah, Madanchi, Mahdi, Fallahshams, Mir Feiz, Saeedi, Ali, "Comparative Study of the Structure and Pattern of Supervision of Financial Institutions in the Iranian Capital Market and Selected Countries". Journal of Investment Knowledge, 2020; 9, No 36, pp: 451-488. (in Persian)
  7. Pan, Eric, "Structural Reform of Financial Regulation", Cardozo Legal Studies Research Paper No. 250, 2009.
  8. Pluchino, Francesca, "Deposit Insurance in Italy: From Italian Banking Law to EU Reform, in: Siclari, Domenico", Italian Banking and Financial Law, Vol IV, 2015.
  9. Schmulow, Andrew, "Approaches to Financial System Regulation: An International Comparative Survey", CIFR Paper, 53/2015.
  10. Schmulow, Andrew. "The Four Methods of Financial System Regulation: An International Comparative Survey". University of Western Australia School of Law, Legal Studies Research Paper Series, 2015.
  11. Siu, Alan," Hong Kong’s Mandatory Provident Fund, Hong Kong Institute of Economics and Business Strategy: The University of Hong Kong", Cato Journal, Vol. 22, No. 2 (Fall 2002).
  12. Taylor, M, ‘Twin Peaks Revisited’, Centre for Study of Financial Innovation, London. December 1995.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 712
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 324