خدا، زمان و معرفت یقینی در فلسفه دکارت | ||
| شناخت | ||
| دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 89، 1403، صفحه 95-114 اصل مقاله (374.76 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/kj.2025.237356.1296 | ||
| نویسنده | ||
| نیره سادات میرموسی* | ||
| گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| خدا در نظام معرفتشناسی دکارت اساس و بنیانِ دوامِ معرفت و، درنتیجه، یقینیبودنِ آن است. او نه صرفاً موجودی متعالی و منفعل، بلکه موجودی فعال است که بهصورتِ مداوم در ساختار جهان دخالت دارد و استمرار وجود پدیدهها و، بهتبعِ آن، دوام معرفت را تضمین میکند. وابستگی یقین به خداوند معرفتشناسی دکارت را با یکی از بنیادیترین چالشهای آن مواجه میکند که از آن با عنوان «دور دکارتی» یاد میشود. اثبات وجود خدا برای اعتباربخشی به ادراکات واضح و متمایز ضروری است، درحالیکه خودِ این ادراکاتِ مبنایی برای اثبات وجود خدا هستند. در ای ن مقاله، با پیوند میان نظریۀ زمان و خلق مدام در اندیشۀ دکارت، راهی برای رفع این دور ارائه میشود. دکارت به پیوستگی ذاتی میان لحظات مختلف زمان قائل نیست. پیوستگیِ زمان و بقای هر لحظه از جهان محصول عمل دائمی خداوند است. مطابقِ این خوانش، نظام معرفتشناسی دکارت از الهیات جدا نیست و اعتبار و بنیان معرفت به وجود خدا و ارادۀ او پیوند خورده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دور دکارتی؛ خدا؛ خلق مدام؛ زمان؛ معرفت یقینی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| God,Time, and Certain Knowledge in Descartes' Philosophy | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Nayerehsadat Mirmousa | ||
| Department of Philosophy Faculty of Letters and Human Sciences Shahid Beheshti University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In Descartes' epistemological system, God is the foundation and basis for the duration of knowledge and its certainty. He is not merely a transcendent and passive being but an active entity who continuously intervenes in the structure of the world, ensuring the continuity of phenomena and, as a result, the coherence of knowledge. The dependence of certainty on God confronts Descartes' epistemology with one of its most fundamental challenges, the "Cartesian Circle." Proving the existence of God is necessary to validate clear and distinct perceptions, while these very perceptions serve as the basis for proving God's existence. This article offers a way to resolve this circularity by linking Descartes' theory of time to the notion of continuous creation. Descartes does not believe in the intrinsic continuity between different moments. The continuity of time and the survival of each moment of the world are the results of God's constant action. According to this interpretation, Descartes' epistemological system is not separate from theology, and the validity and foundation of knowledge are tied to the existence and will of God. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Cartesian circle, God, continuous creation, time, certain knowledge | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,434 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,151 |
||