شایستگیهای حرفهای دانشآموختگان رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان: سنجش میزان تحقق شایستگیها و استنباط عوامل اثرگذار | ||
| مدیریت و برنامه ریزی در نظام های آموزشی | ||
| مقاله 11، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 34، 1404، صفحه 283-310 اصل مقاله (1.37 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/mpes.2025.237236.1514 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره عباباف* 1؛ ُسارا سلیمی2؛ مهدی نامداری پژمان* 1 | ||
| 1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران ، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد رشته برنامهریزی درسی، پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: کیفیت بخشی به نظام آموزش ابتدایی به عنوان یک دوره تحصیلی بنیادین، وابسته به تربیتِ معلمانی است که شایستگی های حرفه ای متناسب با نیازهای یادگیری دانش اموزان این دوره را کسب نموده باشند. دانشگاه فرهنگیان به عنوان اصلی ترین نهاد تربیت معلم، با برنامه های درسی این مأموریت را دنبال می کند. در این راستا، پژوهش حاضر میزان تحقق شایستگیهای حرفهای دانشآموختگان دانشگاه فرهنگیان رشته آموزش ابتدایی بر اساس سند طراحی کلان برنامه درسی تربیت معلم را بررسی نموده و در تکمیل به شناسایی عوامل تسهیلکننده و محدودکننده آن پرداخته است. مواد و روشها: این پژوهش بر مبنای سؤالهای پژوهش با استفاده از طرح پژوهش آمیخته مبتنی بر روش متوالی تبیینی انجام شده است. در بخش کمی پژوهش، برای شناسایی میزان تحقق شایستگیهای معلمی، پرسشنامهای بر اساس شایستگیهای حرفهای دانشآموختگان در سند طراحی کلان برنامه درسی تربیت معلم تنظیم شد. روایی صوری پرسشنامه توسط دو استاد رشته برنامهریزی درسی و آگاه به سند طراحی کلان برنامه درسی ملی دانشگاه فرهنگیان مورد تأیید قرار گرفت. برای برآورد پایایی پرسشنامه، در نمونه ای به تعداد 30 دانشآموخته (معلم) دانشگاه فرهنگیان اجرا شد و ضریب آلفای کرونباخ برابر با 89/0 محاسبه شد. پس از طی این مراحل پرسشنامه بین 272 نفر از دانشآموختگان دانشگاه فرهنگیان در رشته آموزش ابتدایی که در بازه زمانی 1397 تا 1399 فارغالتحصیل شده بودند، توزیع شد. برای شناسایی عوامل تسهیلکننده و محدودکننده تحقق شایستگیهای معلمی از روش پژوهش کیفی استفاده شد. در این مرحله از پژوهش به شیوهای هدفمند، با 6 نفر از استادان دانشگاه فرهنگیان و 10 نفر از معلمانی که بالاترین و پایینترین نمره را از پرسشنامه کسب کرده بودند، مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شد. دادههای کیفی با استفاده از نرمافزار مکسکیودیای تحلیل شدند. بحث و نتیجهگیری: یافتههای بخش کمی نشان داد از دید دانشآموختگان رشته آموزش ابتدایی شایستگیهای حرفهای در چهار حوزه دانش موضوعی، دانش تربیتی، دانش عمومی، و دانش پداگوژی محتوا (موضوعی- تربیتی) براساس سند طراحی کلان برنامه درسی تربیت معلم در حد مطلوبی تحقق یافته است. دانشآموختگان در کسب مؤلفههای استفاده از دانش تخصصی در طراحی موقعیتهای یادگیری در کلاس درس، برقراری ارتباط کلامی و عاطفی با دانشآموزان، عشق و علاقه به معلمی، ایفای نقش راهنما و تسهیلکننده یادگیری، استفاده از عبارات محبتآمیز در گفتگو با دانشآموزان از بالاترین میانگین برخوردار بودهاند. پایینترین میانگین در کسب شایستگیهای حرفهای مربوط به مؤلفههای برقراری ارتباط با گروههای علمی مرتبط با رشتههای تحصیلی خود، توانایی استفاده از یافتههای علمی حوزه تربیت اسلامی برای حل مسائل در موقعیتهای تربیتی تجربهنشده، رعایت عدالت با دانشآموزان دارای تنوع فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، استفاده از پژوهشهای اخیر در حوزه تربیت، تدریس و نظام تعلیموتربیت، آشنایی با الزامات فرایند یاددهی و یادگیری، توانایی تکلم و استفاده از زبان خارجی، توانایی ایجاد علاقه و هیجان یادگیری با تأکید بر ارزش، سودمندی، اهمیت دانش و مهارتهای گنجانده شده در درس، و توانایی پیوند بین یادگیری مدرسهای با زندگی خارج از مدرسه و تقویت باور دانشآموزان به یادگیری در طول عمر بوده است. از دید معلمان مؤثرترین عوامل تسهیلکننده تحقق شایستگیهای حرفهای به ترتیب وجود ارتباطات مؤثر علمی، گذراندن دروس تربیتی و موضوعی-تربیتی مانند کارورزی بوده است. از دید استادان مؤثرترین عوامل محدودکننده تحقق شایستگیهای معلمی سه عامل مجریان، مخاطبین و برنامه درسی به لحاظ محتوایی، فرهنگی و زیر ساختی بودهاند. بازاندیشی در زمینه تعدیل تعداد واحدهای درسی در چهار حوزه محتوایی برنامه درسی آموزش ابتدایی و توجه بیشتر به سازماندهی محتوایی دروس تخصصی و موضوعی-تربیتی ضرورت دارد. برای اثربخشکردن برنامه درسی آموزش ابتدایی، لازم است برنامه درسی از انعطاف و گشودگی متناسب با اقلیم و فرهنگ دانشجو معلمان در هر استان و تحولات علمی مبتنی بر آیندهپژوهی برخوردار باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه درسی تربیت معلم؛ شایستگیهای حرفهای؛ معلمان دوره ابتدایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Professional Competencies of Elementary Education Graduates at Farhangian University: Measuring the Level of Competency Realization and Inferring Influential Factors | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zohreh Ababaf1؛ Sara Salimi2؛ Mehdi Namdari1 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran. Iran | ||
| 2M.A. in Curriculum Planning, Nussibeh Campus, Farhangian University, Tehran. Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objectives: The quality of the primary education system, as a fundamental educational course, is dependent on the education of teachers who have acquired the professional qualifications appropriate to the learning needs of the students of this course. Farhangian University, as the main teacher education institution, follows this mission with its curricula. The present study aimed to measure the degree of realization of professional competencies of the graduates of Farhangian University in the field of elementary education based on the teacher education curriculum design document and to identify its facilitating and limiting factors. Materials and Methods: A mixed-method research design based on a sequential explanatory method was used for this purpose. In the quantitative part of the research, a questionnaire was prepared based on the professional competencies of the graduates in the teacher education curriculum design document to identify the degree of fulfillment of teacher competencies. The face validity of the questionnaire was confirmed by two professors in the field of curriculum planning, and familiar with the national curriculum design document of Farhangian University. To estimate the reliability of the questionnaire, it was implemented in a sample of 30 students (teachers) of Farhangian University, and Cronbach's alpha coefficient was calculated as 0.89. After these steps, the questionnaire was distributed among 272 graduates of Farhangian University in the field of elementary education who graduated between 2017 and 2019. In the qualitative part of the research, a semi-structured interview was conducted with 6 professors of Farhangian University and 10 teachers who got the highest and lowest marks from the questionnaire. Qualitative data were analyzed using MAXQDA software. Discussion and Conclusions: The findings of the quantitative section showed that from the perspective of primary education graduates, professional competencies in four areas of content knowledge, pedagogical knowledge, general knowledge, and pedagogical content knowledge (content-pedagogical) based on the document of the master curriculum design of teacher education at an optimal level have been achieved. Graduates in acquiring the components of using content knowledge in designing learning situations in the classroom, establishing verbal and emotional communication with students, love and interest in teaching, playing the role of a guide and facilitator of learning, and using affectionate expressions in conversation with students have had the highest average. The lowest average in the acquisition of professional competencies related to the components of communicating with scientific groups related to their fields of study, the ability to use scientific findings in the field of Islamic education to solve problems in unexperienced educational situations, respecting students with different cultural, economic and social diversity, the use of recent researches in the field of education, teaching and education system, familiarity with the requirements of the teaching and learning process, the ability to speak and use a foreign language, the ability to create interest and excitement in learning with an emphasis on value, usefulness, the importance of the knowledge and skills included in the lesson, and the ability to connect school learning with life outside of school and strengthen students' belief in lifelong learning. From the teachers' point of view, the most effective factors facilitating the realization of professional competencies have been the presence of effective scientific communication and passing pedagogical and content-pedagogical courses, such as internships. From the point of view of the professors, the most effective factors limiting the realization of teacher competencies are the three factors of presenters, audiences, and curriculum in terms of content, culture, and infrastructure. It is necessary to rethink the adjustment of the number of course units in the four content areas of the primary education curriculum and pay more attention to the content organization of specialized and thematic-educational courses. To make the primary education curriculum effective, it is necessary to have flexibility and openness under the climate and culture of student teachers in each province and scientific developments based on future studies. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Teacher Education Curriculum, Professional Competencies, Primary School Teachers | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,831 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,636 |
||