تبیین عوامل تاثیرگذار بر تفکر نقادانه دانشآموختگان مهندسی شیمی دانشگاه تهران با استفاده از معادلات ساختاری تفسیری ISM و تحلیل MICMAC | ||
| مدیریت و برنامه ریزی در نظام های آموزشی | ||
| دوره 19، شماره 1 - شماره پیاپی 36، فروردین 1405 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/mpes.2025.237116.1505 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا اکبری پردنجانی1؛ اکرم حسینیان2؛ کیوان صالحی* 3؛ محمد جوادی پور4 | ||
| 1رشته آموزش مهندسی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه آموزشی علوم پایه وآموزش مهندسی دانشکده علوم مهندسی، دانشکدگان فنی دانشگاه تهران،تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علومتربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 4دانشیار ،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران،تهران،ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: تفکر نقادانه یکی از مهمترین شایستگیهای لازم برای دانش آموختگان مهندسی، به ویژه مهندسی، به شمار میآید. این مهارت به افراد کمک میکند تا بتوانند مسائل را با دیدی منطقی و تحلیلی شناسایی و تحلیل کنند و در نهایت راهحلهای مؤثری برای آنها ارائه دهند. در دنیای پیچیده امروز، توانایی تصمیمگیری آگاهانه و حل مسائل بهطور مؤثر برای موفقیت در محیطهای کاری از اهمیت بالایی برخوردار است. تفکر نقادانه نهتنها به بهبود کیفیت تصمیمگیری کمک میکند، بلکه باعث میشود که افراد در مواجهه با چالشها و مشکلات بصورت خلاقانه و منطقی فکر کنند. این شایستگی به دانشآموختگان این امکان را میدهد که در فرآیندهای صنعتی، تولیدی و مدیریتی، تأثیرگذار باشند و به بهبود عملکرد کلی سازمان کمک کنند. با این حال، بررسیها نشان میدهد که توجه کافی به پرورش این مهارت در برنامههای آموزشی مهندسی وجود ندارد. این کمتوجهی میتواند عواقب منفی بر کیفیت آموزش و کارایی دانشآموختگان داشته باشد. در این پژوهش، محققان تلاش کردهاند تا عوامل مؤثر بر تفکر نقادانه را شناسایی کنند و با استفاده از روشهای تحلیلی، ارتباطات میان این عوامل را تبیین نمایند. مواد و روشها: این پژوهش با تمرکز بر دانشآموختگان مهندسی دانشگاه تهران انجام شده است محققان برای دستیابی به این هدف، از ترکیب روشهای کیفی و کمّی بهره میبرند به طوری که در بخش کیفی از مطالعه اسنادی برای شناسایی عوامل استفاده شد و نیز در بخش کمّی از روش همبستگی و مبتنی بر دو روش معادلات ساختاری تفسیری (ISM) و تحلیل MICMAC استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل دانشآموختگان رشتهها و گرایشهای متفاوت مهندسی دانشگاه تهران است که در صنایع مختلف و سازمانها شاغل هستند می باشد. بحث و نتیجهگیری: طبق یافتهها هفت عامل کلیدی که بر تفکر نقادانه تأثیر میگذارند شامل: 1- شایستگیهای حل مسئله: توانایی در تحلیل و رفع مشکلات بهصورت منطقی و مؤثر. 2- پشتیبانی سازمانی: حمایتهای مالی و معنوی که سازمانها از کارکنان خود به عمل میآورند. 3- تجربه عملی: تجربههای واقعی و عملی که در طول دوران کاری به دست میآید. 4- کارگروهی: همکاری و تعامل با دیگران برای حل مسائل پیچیده. 5- نظام پاداشدهی: نظامهای تشویقی که عملکردهای خوب را مورد تقدیر قرار میدهند. 6- فرهنگ سازمانی: ارزشها، باورها و رفتارهای مشترک در یک سازمان که بر رفتار افراد تأثیر میگذارد. 7- تعاملات میانرشتهای: ارتباط و همکاری میان رشتههای مختلف علمی و حرفهای می باشد. عوامل مرتبط با شایستگیهای حل مسئله، پشتیبانی سازمانی، تجربه عملی، کارگروهی، نظام پاداشدهی، بهعنوان متغیرهای ارتباطی شناخته میشوند، زیرا قدرت هدایت و وابستگی بالایی دارند. تغییر در این متغیرها میتواند تأثیر عمدهای بر تفکر نقادانه داشته باشد و علاوه بر این بازخورد سیستم میتواند این متغیرها را مجدداً تحت تأثیر قرار دهد. همچنین فرهنگ سازمانی به عنوان متغیر مستقل و یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تفکر نقادانه شناسایی شد. این متغیر دارای قدرت نفوذ بالا و وابستگی کم است؛ بنابراین با تغییر آن، میتوان بر کل سیستم تأثیر گذاشت. به عبارت دیگر، تغییرات در فرهنگ سازمانی میتواند باعث تقویت تفکر نقادانه در کارکنان شود. و تعاملات میان رشته ای به عنوان متغییر وابسته شناخته شده است که دارای قدرت هدایت کم، و وابستگی شدید هستند. فرهنگ سازمانی بهعنوان عامل کلیدی شناسایی شده است. این نتایج میتواند بستری را برای برطرفسازی موانع بهبود کیفیت آموزش تفکر نقادانه در دورههای آموزشی و ارتقای عملکرد شغلی دانشآموختگان مهندسی در محیطهای شغلی فراهم نماید. نتایج میتواند بهعنوان یک راهنما برای ارتقای کیفیت آموزش تفکر نقادانه در برنامههای آموزشی دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین میتواند به مدیران و سازمانها کمک کند تا موانع موجود در راستای بهبود کیفیت تفکر نقادانه را شناسایی و برطرف کنند، که در نهایت منجر به ارتقای عملکرد شغلی دانشآموختگان مهندسی خواهد شد. بهطور کلی، این پژوهش به اهمیت فرهنگ سازمانی و سایر عوامل مؤثر در تقویت تفکر نقادانه در دانشآموختگان تأکید میکند و راهکارهایی برای بهبود آن ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تفکر نقادانه؛ مهندسی شیمی؛ دانش آموختگان؛ معادلات ساختاری تفسیری؛ ISM/MICMAC | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Identification and Explanation of Factors Influencing Critical Thinking in Chemical Engineering Graduates of the University of Tehran Using Interpretive Structural Modeling (ISM) and MICMAC Analysis | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zahra AkbariPordanjani1؛ Akram Hosseinian2؛ Keyvan Salehi3؛ Mohammad Javadipour4 | ||
| 1Faculty of Engineering Education, Faculty of Engineering, University of Tehran, Iran | ||
| 2Associate professor, School of Engineering Science, College of Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| 3Associate professor, Division of Research and Assessment, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| 4Associate Professor, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objectives: Critical thinking is considered one of the most important competencies required for engineering graduates, especially in engineering fields. This skill enables individuals to identify and analyze problems with a logical and analytical perspective, and ultimately provide effective solutions. In today's complex world, the ability to make informed decisions and solve problems effectively is of great importance for success in work environments. Critical thinking not only improves the quality of decision-making, but also enables individuals to think creatively and logically when faced with challenges and problems. This competency allows graduates to be influential in industrial, manufacturing, and management processes, and contributes to improving the overall performance of the organization. However, studies show that there is insufficient attention to the development of this skill in engineering education programs. This lack of attention can have negative consequences on the quality of education and the efficiency of graduates. In this research, the researchers have tried to identify the factors affecting critical thinking and explain the relationships between these factors using analytical methods. Materials and Methods: This research was conducted with a focus on engineering graduates from the University of Tehran. To achieve this goal, the researchers used a combination of qualitative and quantitative methods. In the qualitative part, document study was used to identify factors, and in the quantitative part, correlation method based on two methods of interpretive structural modeling (ISM) and MICMAC analysis was used. The statistical population of this research includes graduates of different engineering fields and majors of the University of Tehran who are employed in various industries and organizations. Discussion and Conclusion: According to the findings, seven key factors that affect critical thinking include: 1- Problem-solving skills: the ability to analyze and solve problems logically and effectively. 2- Organizational support: financial and moral support that organizations provide to their employees. 3- Practical experience: real and practical experiences gained during the career. 4- Teamwork: cooperation and interaction with others to solve complex problems. 5- Reward system: incentive systems that recognize good performance. 6- Organizational culture: shared values, beliefs, and behaviors in an organization that affect people's behavior. 7- Interdisciplinary interactions: communication and cooperation between different scientific and professional disciplines. Factors such as problem-solving skills, organizational support, practical experience, teamwork, and reward system are known as communication variables because they have high driving power and dependence. Changes in these variables can have a significant impact on critical thinking, and in addition, system feedback can re-influence these variables. Also, organizational culture was identified as an independent variable and one of the most important factors affecting critical thinking. This variable has high penetration power and low dependence; therefore, by changing it, the entire system can be affected. In other words, changes in organizational culture can strengthen critical thinking in employees and interdisciplinary interactions have been identified as a dependent variable that has low driving power and strong dependencies. Organizational culture has been identified as a key factor. In other words, if the organizational culture encourages critical thinking, other factors will naturally improve. These results can provide a platform to remove obstacles to improving the quality of critical thinking education in training courses and improve the job performance of engineering graduates in work environments. The results can be used as a guide to improve the quality of critical thinking education in university education programs. It can also help managers and organizations to identify and remove obstacles to improving the quality of critical thinking, which will ultimately lead to improving the job performance of engineering graduates. In general, this research emphasizes the importance of organizational culture and other effective factors in strengthening critical thinking in graduates and provides solutions for its improvement. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Critical Thinking, Chemical Engineering, Graduates, Interpretive Structural Modeling, ISM-MICMAC | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 571 |
||