تأملی بر چالشهای نظری مبحث علم نهایةالحکمة از نگاه غلامرضا فیاضی | ||
| آینه معرفت | ||
| دوره 25، شماره 2 - شماره پیاپی 83، تیر 1404، صفحه 19-36 اصل مقاله (786.56 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jipt.2025.238623.1605 | ||
| نویسنده | ||
| رضا آذریان* | ||
| گروه فلسفهی اسلامی، مدرسهی حکمت و ادیان، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کتاب نهایةالحکمة اثر برجستهی علامه طباطبایی از مهمترین متون فلسفی در اندیشهی اسلامی معاصر است که در آن مسائل بنیادین فلسفه با دقتی چشمگیر بررسی شدهاند. در طول سالها، این اثر با تفاسیر و نقدهای مختلفی مواجه بوده که ازجمله برجستهترین آنها حواشی غلامرضا فیاضی است. در این میان، نقدهایی چون اشکال در انتخاب عنوان برای مبحث علم، تردید در خصوص استدلال علامه در اثبات علم حضوری بر پایهی تشخص، و نیز نقدهایی بر تعریف علامه از علم حضوری و حصولی و نحوهی بازگشت علم حصولی به حضوری نشان از تفاوتهای روششناختی میان این دو متفکر دارد. مقالهی حاضر با رویکردی تحلیلی و انتقادی به بررسی این نقدها میپردازد و تلاش دارد روشن سازد که نقدهای فیاضی، با وجود دقت علمی، در برخی موارد نمیتواند خللی در اعتبار دیدگاههای علامه طباطبایی وارد کند. مقاله بر اهمیت شناخت دقیق این تفاوتهای دیدگاهی برای فهم بهتر مفاهیم فلسفی و ترویج تحلیل انتقادی در فلسفهی اسلامی معاصر تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نهایةالحکمة؛ علامه طباطبایی؛ غلامرضا فیاضی؛ معرفتشناسی؛ علم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Reflection on the Theoretical Challenges of the Issue of Knowledge in ʿAllāmah Ṭabāṭabāʾī’s Nihāyat Al-Ḥikmah from Gholamreza Fayyāzī’s Perspective | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Azarian | ||
| Assistant Prof., Department of Islamic Philosophy, Faculty of Philosophy and Religions, Al-Mustafa International University, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Nihāyat al-Ḥikmah, the magnum opus of ʿAllamah Tabatabaʾi, stands as one of the most significant philosophical texts in contemporary Islamic thought, meticulously examining fundamental philosophical issues. Over the years, this work has been the subject of various interpretations and critiques, among the most prominent being the glosses of Gholamreza Fayyazi. Notably, critiques such as the objection to the title chosen for the discussion on knowledge, doubts regarding Allamah's argument for the proof of presentational knowledge based on individuation, and criticisms of Allamah's definition of presentational and representational knowledge and the manner in which representational knowledge returns to presentational knowledge, indicate methodological differences between these two thinkers. This paper undertakes an analytical and critical examination of these critiques, endeavoring to clarify that Fayyazi's criticisms, despite their scholarly rigor, do not, in some instances, undermine the validity of Allamah Tabatabaʾi's viewpoints. The paper emphasizes the importance of a precise understanding of these differing perspectives for a better comprehension of philosophical concepts and the promotion of critical analysis in contemporary Islamic philosophy. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Nihāyat al-Ḥikmah, ʿAllāmah Ṭabāṭabā'ī, Gholamreza Fayyāzī, Epistemology, Knowledge | ||
| مراجع | ||
|
سهروردی، شهابالدین یحیی (۱۳۷۲). مجموعه مصنفات شیخ اشراق (با تصحیح و مقدمهی هانری کربن)، ۳ جلد. تهران: مؤسسهی مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
شیرازی، صدرالمتألهین (۱۴۱۰ق). الاسفار الاربعة فی الحکمة العقلیة الالهیة. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
طباطبایی، سیّدمحمدحسین (۱۳۸۵). اصول فلسفه و روش رئالیسم (مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری، جلد ۱ و ۲). قم: انتشارات صدرا.
طباطبایی، سیّدمحمدحسین (۱۳۸۶). نهایةالحکمة، تصحیح و تعلیق غلامرضا فیاضی. قم: مرکز انتشارات مؤسسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
طباطبایی، سیّدمحمدحسین (۱۴۲۴ق). بدایةالحکمة، تحقیق و تعلیق عباسعلی زارعی سبزواری. قم: مؤسسهی نشر اسلامی.
مطهری، مرتضی (۱۳۸۶). مجموعه آثار استاد شهید مطهری، جلد ۹ (چاپ نهم). قم: انتشارات صدرا.
مصباح یزدی، محمدتقی (۱۴۰۵ق). تعلیقه علی نهایةالحکمة. قم: مؤسسهی در راه حق. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 800 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 930 |
||