سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شهید بهشتی

ایستگلدی, مصطفی, حسین زاده, رمضان, چمنی, عبدالله. (1404). بررسی اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان. , 23(4), 809-824. doi: 10.48308/envs.2025.236441.1423
مصطفی ایستگلدی; رمضان حسین زاده; عبدالله چمنی. "بررسی اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان". , 23, 4, 1404, 809-824. doi: 10.48308/envs.2025.236441.1423
ایستگلدی, مصطفی, حسین زاده, رمضان, چمنی, عبدالله. (1404). 'بررسی اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان', , 23(4), pp. 809-824. doi: 10.48308/envs.2025.236441.1423
ایستگلدی, مصطفی, حسین زاده, رمضان, چمنی, عبدالله. بررسی اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان. , 1404; 23(4): 809-824. doi: 10.48308/envs.2025.236441.1423

بررسی اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان

فصلنامه علوم محیطی
مقاله 1، دوره 23، شماره 4، دی 1404، صفحه 809-824    اصل مقاله (801.36 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/envs.2025.236441.1423
نویسندگان
مصطفی ایستگلدی* 1؛ رمضان حسین زاده2؛ عبدالله چمنی3
1گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2گروه اقتصاد و مدیریت دانشگاه سیستان وبلوچستان، زابل، ایران
3گروه علوم مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
چکیده
چکیده مبسوط
سابقه و هدف
تغییر اقلیم اثرات گسترده‌ای بر بخش‌های مختلف اقتصادی در مناطق مختلف در پی دارد. در این میان بخش کشاورزی به واسطه وابستگی شدید به متغیرهای اقلیم نظیر دما و بارش اثرپذیری بسیار بالایی از تغییرات اقلیم دارا می‌باشد. استان سیستان بلوچستان نیز منطقه ای محسوب می شود که بخش کشاورزی سهم زیادی را در اقتصاد آن دارا می باشد. بر این اساس هدف از انجام این مطالعه بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم تغییر اقلیم بر اقتصاد استان سیستان و بلوچستان می‌باشد. برای این منظور ابتدا اثر مستقیم تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی استان با استفاده از روش خودرگرسیونی با وقفه‌های گسترده (ARDL) برآورد شده است. سپس با استفاده از سه سناریوی مختلف، اثرات غیرمستقیم تغییر اقلیم بر تولید سایر بخش‌های اقتصادی استان (به واسطه ارتباط با بخش کشاورزی) بر اساس مدل داده- ستاده مشخص شده است.
مواد و روشها
تحقیق حاضر اثرات تغییر اقلیم بر ساختار اقتصادی استان سیستان و بلوچستان را در دو مرحله مورد تحلیل قرار می گیرد. در مرحله اول اثرات مستقیم تغییر اقلیم بر ارزش افزوده بخش کشاورزی با استفاده از مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی (ARDL) تحلیل می گردد. در مرحله دوم نیز اثرات غیرمستقیم تغییر اقلیم بر بخش‌های دیگر اقتصادی از طریق مدل داده- ستانده محاسبه می گردد. آمارهای مورد نیاز این مطالعه، شامل آمار ارزش افزوده بخش کشاورزی استان سیستان و بلوچستان، موجودی سرمایه بکار رفته در بخش کشاورزی استان، نیروی کار شاغل در در بخش کشاورزی از سالنامه‌های آماری استان در سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اخذ شد. برای جمع آری اطلاعات مربوط به دما و بارش استان از آمار سازمان هواشناسی کل کشور استفاده گردید.
نتایج و بحث
در این مطالعه از دو مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی (ARDL) و سناریو سازی با استفاده از مدل داده- ستانده جهت بررسی اثرات مستقیم و غیر مستقیم تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی استفاده شده است. بر اساس نتایج مدل ARDL از بین سه متغیر نیروی کار، موجودی سرمایه و شاخص تغییرات اقلیم، ضریب دو متغیر نیروی کار و موجودی سرمایه مثبت و ضریب شاخص اقلیم منفی و 33/0- به دست آمده است. میزان کاهش ارزش افزوده بخش کشاورزی در هر یک از سناریوهای سه گانه به ترتیب 85/98379 میلیارد ریال، 6/111324 و 7/139155 میلیارد ریال بوده است. همچنین نتایج بدست آمده از مدل داده- ستانده، بخش‌های "صنایع غذایی و آشامیدنی"، "منسوجات، پوشاک و چرم" و " هتل، خوابگاه و رستوران" بیشترین کاهش تولید ناشی از تغییر اقلیم را به واسطه کاهش تولید بخش کشاورزی داشته‌اند. کاهش تولید بخش صنایع غذایی و آشامیدنی در اثر کاهش ارزش افزوده بخش کشاورزی در هر یک از سناریوهای سه گانه‌ به ترتیب برابر 63/8143 میلیارد ریال، 16/9215 میلیارد ریال و 96/11518 میلیارد ریال بوده است.
نتیجه گیری
نتایج نشان می دهد که باید سیاست‌های مناسبی در جهت کاهش اثرات تغییر اقلیم در استان اتخاذ نمود. راهکارهایی مانند تغییر الگوی کشت به سمت محصولات مقاوم به دمای بالا و کم آبی، ذخیره سیلاب‌های ناشی از بارندگی‌های شدید و استفاده آنها در کشت محصولات، استفاده از انرژی‌های پاک مانند انرژی خورشیدی و انرژی بادی با توجه به پتانسیل‌های بالقوه استان و جایگزین نمودن این انرژی‌ها در فرایند‌های تولید و کاهش استفاده از سوخت های فسیلی می‌تواند برنامه های موثری در کاهش اثرات نامناسب تغییر اقلیم باشد.
کلیدواژه‌ها
تغییرات اقلیم؛ بخش کشاورزی؛ مدل داده- ستانده؛ روش ARDL
عنوان مقاله [English]
The Effect of Climate Change on Production of Agricultural and Other Economic Sectors of Sistan and Baluchestan Province
نویسندگان [English]
Mostafa Istgaldi1؛ Ramezan Hossein Zadeh2؛ Abdullah Chamani3
1Assistant professor in geography and urban planning, University of Zabol, Zabol, Iran
2Department of Economics, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
3Department of Sciences, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agriculture and Natural Resources,Gorgan , Iran
چکیده [English]
EXTENDED ABSTRACT
Introduction
Climate change has wide-ranging effects on different economic sectors in different regions. Meanwhile, the agricultural sector is highly affected by climate change due to its strong dependence on climate variables. The aim of this study is to study the direct and indirect effects of climate change on the economy of Sistan and Baluchestan province. For this purpose, the direct effect of climate change on the agricultural sector of the province has been estimated using the ARDL method. Then, using three different scenarios, the indirect effects of climate change on the production of other economic sectors of the province (due to the relationship with the agricultural sector) have been determined based on the input- output model.
Material and Methods:
The present research analyzes the effects of climate change on the economic structure of Sistan and Baluchistan province in two stages. In the first stage, the direct effect of climate change on the agricultural sector of the province has been estimated using the ARDL method. In the second stage, the indirect effects of climate change on the production of other economic sectors have been determined based on the input- output model. The statistics required for this study, including the added value statistics of the agricultural sector of Sistan and Baluchistan province, the capital used in the agricultural sector of the province, and the labor force employed in the agricultural sector were obtained from the statistical yearbooks of the province in the management and planning organization of the province. To collect information about the temperature and precipitation of the province, the statistics of the Meteorological Organization of the whole country were used.
Results and Discussion:
In this study of two models ARDL method and scenario building using data-output model has been used to investigate the direct and indirect effects of climate change on the agricultural sector. Based on ARDL model results, among three variables of labor force, capital inventory and climate change index, coefficient of labor and capital inventory was positive and coefficient of climatic index is negative(-0.33). The reduction of value added in agricultural sector in each of the three scenarios was 98379.85 billion Rials, 111324.6 and 139155.7 billion Rials, respectively. Also, the results of the input-output model, the sectors of the “food and beverage industry”, “textiles, apparel and leather”, and “hotel, dormitory and restaurant”, had the largest decrease in production in result of climate change due to declining agricultural production. The decline in output of the food and beverage industry due to the depreciation of the agricultural sector in each of the three scenarios was 8143.63 billion Rials, 9215.16.16 billion Rials and 1111518.96 billion Rials, respectively.
Conclusion:
The results show that appropriate policies should be adopted to reduce the effects of climate change in the province. Solutions such as changing the cultivation pattern towards crops resistant to high temperature and lack of water, storing floods caused by heavy rains and using them in crop cultivation, using clean energy such as solar energy and wind energy considering the potential of the province, and replacing these energies in production processes and reducing the use of fossil fuels can be effective programs in reducing the inappropriate effects of climate change.
کلیدواژه‌ها [English]
Climate Change, Agricultural Sector, input-Output Model, Sistan and Baluchestan Province, ARDL mothod
مراجع

References
Hajarpour, A., Soltani, A., Zeinali, E. & Sayyedi, F. (2013). Simulating The Impact of Climate Change on Production of Chickpea in Rainfed and Irrigated Condition of Kermanshah. Journal of Plant Production Research. 20 (2), 235-253. (In Persian). http://jopp.gau.ac.ir
Amirnejad, H. & Asadpour kordi, M. (2017). Effects Of Climate Change on Wheat Production in Iran. Journal Of Agricultural Economics Research. 9(3), 163-182. (In Persian). https://sanad.iau.ir/Journal/ jaem/Article/1159533
Carter, T. R. (1996(. Developing scenarios of atmosphere, weather and climate for northern regions. Agric. Food Sci. Finl, 5: 235–249. http://www.rmportal.net/library/content/frame/issa-master-dissertation-207.pdf/view
Chalise, S. Naranpanawa, A. Jayatilleke S. & Tapan S. (2017). A general equilibrium assessment of climate change–induced loss of agricultural productivity in Nepal, Economic Modelling 62. 43–50. https://www.sciencedirect. com/science/article/ pii/S0264999316305004
Chizari, AH., Najafi alamdarlou, H. & Kamali, GH. (2009). Economic study of the effects of climate change on dry wheat yield (case study: Maragheh). 7th National Conference of Agricultural Economics, 3 February, Province of Alborz – Karaj.
Darroudi, H, Shayesteh, K, Nouri, H, & GHaribi, SH. (2021). Investigating variations in climatic factors and drought trends in Sistan and Baluchestan Province, 10(32), 15-30. https://deej.kashanu.ac.ir/ jufile?ar_sfile=1063901.
Ebrahimzadeh, E. & Kazemeizad, SH. (2013). Satisfaction Evaluation and the Role of Citizen Participation in Municipal infrastructure Projects case study: Zahedan Munincipality, Journal of Geography and Development, 11(30). 1-22. https://gdij.usb.ac.ir/article_238.html?lang=fa
Esmaelnejad, M. & Karimi, S. (2020). Assessment of the adaptation of rural housing to the climate conditions in arid areas: A case study of Sistan and Baluchestan province, The Journal of Geographical Research on Deseret Areas, 7(2), 25-48. https://jgrd.ut.ac.ir/article_76788.html
Georgopoulou, E., Mirasgedis, S., Sarafidis, Y., Vitaliotou, M., & Lalas, DP. (2017). climate Change impacts and adaptation option for the Greek agriculture in 2021-2050: A monetary assessment, Climate Risk Management, 16. 164-182. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212096317300120
Ghosh, A. (1958). Input–output approach in an allocation system, Economical, 25: 58–64.

Huong, N., Shun bo, Y. & Fahad, S. (2019). Economic impact of climate change on agriculture using Ricardian approach: A case of northwest Vietnam. Journal of the Saudi Society of Agricultural Science. 18 (4). DOI: https://doi.org/ 10.1016/j.jssas.2018.02.006.
Islami, P. (2011). The role of greenhouse gases from fossil fuel combustion in relation to climate change. In National Conference on Climate Change and its Impact on Agriculture and the Environment, 24 July, Western Azarbayjan, Urmia. https://civilica.com/ doc/146541.
Khaleghi, S., Bazazan, F. & Madani, SH. (2015). The Effects of Climate Change on Agricultural Production and Iranian Economy. 7 (1). (In Persian). https://sid.ir/paper/238742/en
Kiani Ghalehsard, S., Shahraki, J., Akbari, A. & Sardar Shahraki, A. (2019). Planning and Studying the Effects of Climate Change on Iran's Agricultural Development; Application Techniques Positive Mathematical Programming (PMP). Journal of Regional Planning. 9 (34). 15-26. (In Persian). https://jrp.ut.ac.ir/article_70106.html
Maia, A., Bruno Césarm, B. & Junior, R. (2018). Climate Change and Agriculture: Do Environmental Preservation and Ecosystem Services Matter? Ecological Economics, 152(3). 27–39. https://www.sciencedirect.com/science/ article/pii/S0921800918301931.
Mallari, A. Z. (2015). Climate Change Vulnerability Assessment in the Agriculture Sector: Typhoon Santi Experience, Procedia- Social and Behavioral Sciences 216, 440 – 451. https://www.sciencedirect.com/science/article/ pii/S1877042815052537.
Mendelson, R. (2014). The Impact of Climate Change on Agriculture in Asia, Journal of Integrative Agriculture, 17, 660-666. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095311914600198.
Mohammadi, H., Moghbel, M. & Ranjbar, F. (2010). The Study of Temperature and Precipitation Changes in Iran with Magicc Scengen Model. Journal of Geography. 8 (25). 125-142. (In Persian). https://mag.iga.ir/issue_34782_ 34807.html
Molua, E. & Lambi, C. (2007). The Economic Impact of Climate Change on Agriculture in Cameroon, The working paper of World Bank Development Research Group. 356892. https://documents.worldbank.org/en/publication/ documents-reports/documentdetail/356892
Momeni, S. & Zibaei, M. (2013). The Potential Impacts of Climate Change on the Agricultural Sector of Fars Province. Journal of Agricultural

Economics & Development. 27 (3). 169-179. (In Persian). https://jead.um.ac.ir/article 31397.html
Morgan, P., Bollero, G. A., Nelson, R. L., Dohleman, F. G. & Long, S. P. (2005). Smaller than predicted increase in aboveground net primary production and yield of field-grown soybean under fully open-air [CO2] elevation. Global Change Biol., 11: 1856–1865. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/ 10.1111/j.1365-2486.2005.01014.x
Ouedraogo, I. (2006). Land use dynamics in Southern Burkina Faso. Master thesis. University of Cape Coast, Faculty of Social Science, Department of Geography and Tourism. https://pub.epsilon. slu.se/2355/1/Ouedrago _I_100928.pdf
Roshan, Gh. R., Owji, R., Najafi, M. S. & Shahkooye, E. (2012). The Prospect in Impact of Global Warming on Changes of Degree-Day for Requirement of Wheat, For Clusters of Different Climates in Iran. Journal of Regional Planning. 1 (4). (In Persian). https://sanad.iau.ir/fa/Article/1158762
Shahkarami, N., Marid, S., Masah Bavani, AL. & Fahmi, H. )2007(. Analysis of the risk of change in the water requirement of agricultural products due to the phenomenon of climate change in the irrigation network of Zayandeh Roud. Technical workshop on

the effects of climate change on water resources management. 123-137. (In Persian).
Toulabinejad, M., Toulabinejad, M. & Tabatabaei, S. (2017). Farmers adapt to climate change and its impact on food security of rural households Poldokhtar Township. Journal of Natural Environmental Hazards. 6 (13). 67-90. (In Persian). DOI: 10.22111/jneh.2017.3148.
Vaseghi, E. & Esmaeili, A. (2008). Investigation of the Economic Impacts of Climate Change on Iran Agriculture: A Ricardian Approach (Case study: Wheat). Journal of Water and Soil Science. 12 (45). 685-697. (In Persian). https://jstnar.iut.ac.ir/article-1-952-en. html.
Zarkhani, F., Kamali, Gh. & Chizari, A. H. (2014). The effect of climate change on the economy of rain fed wheat (a case study in Northern Khorasan). Journal of Agroecology. 6 (2). (In Persian). 301-310. DOI: 10.22067/jag. v6i2.39370.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 578
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 603