شناسایی داراییهای حیاتی ایمنی و انتخاب استراتژی نگهداری آنها با رویکرد تلفیقی | ||
| چشمانداز مدیریت صنعتی | ||
| دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 59، پاییز 1404، صفحه 195-213 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/jimp.15.3.195 | ||
| نویسندگان | ||
| ناصر صدرا ابرقویی1؛ حسین ملایجردی2؛ آفرین اخوان* 3؛ روحالله فلاح مدواری4؛ سپیده کمالی5 | ||
| 1استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، یزد، ایران. | ||
| 2کارشناسی ارشد، گروه مهندسی ایمنی صنعتی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران. | ||
| 4استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. | ||
| 5کارشناسی ارشد، گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و اهداف: یکی از مهمترین فرآیندهای تصمیمگیری در سازمانهای صنعتی، تعیین استراتژی نگهداری و تعمیرات بهینه است. استراتژیهای نگهداری سبب کاهش ریسکها تا سطح قابل قبول میشوند. این موارد به صورت خلاصه با بکارگیری رویههایی چون حذف، جایگزین کردن، کنترلهای مهندسی و مدیریتی و بهرهگیری از تجهیزات حفاظت فردی قابل انجام است که با استفاده از استراتژیهای مشخصی چون تعمیر و نگهداری از اجرا تا خرابی (RTFM)، نگهداری پیشگیرانه (PM)، نگهداری مبتنی بر شرایط (CBM) و تعمیر و نگهداری مبتنی بر قابلیت اطمینان (RCM) میتوان به هدف دست یافت. انتخاب مناسبترین استراتژی نگهداری از میان مجموعهای از گزینههای موجود برای یک قطعه تجهیزات شامل معیارهای ارزیابی متعددی مانند هزینه، ایمنی، زمان، ارزش افزوده، قابلیت اطمینان، پایداری و غیره است. بنابراین، عوامل پایداری، نقش مهمی در ارزیابی استراتژیهای نگهداری و تعمیرات ایفا میکنند به طوری که به عنوان الزامات اجرای HSE در سیستمها میتواند نرخ حوادث را نزدیک به صفر و هزینهها را به حداقل برساند. از اینرو این تحقیق با هدف شناسایی داراییهای ایمنی و انتخاب استراتژی نگهداری آنها در کارخانه کاشی ایفاسرام صورت گرفته است. روشها: پژوهش حاضر بر حسب نوع روش، توصیفی- تحلیلی و از لحاظ نوع هدف، کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر روشهای اسنادی (کتابخانهای)، مشاهده (مطالعات میدانی) و مستندسازی میباشد. جامعه آماری تحقیق حاضر که بوسیله پرسشنامه انجام شده است، به تعداد 10 نفر از خبرگان کارخانه کاشی ایفاسرام بود. بر اساس مطالعات صورتگرفته معیارهای اصلی تحقیق شامل هزینه، ایمنی و پایداری بود. در ابتدا شاخصهای بدست آمده از مرور ادبیات با استفاده از تکنیک دلفی غربال شدند، سپس با استفاده از رویکرد تلفیقی شامل تکنیکهای ANP، DEMATEL و TOPSIS رتبه بندی، صورت گرفت. یافتهها: تعداد افراد انتخاب شده 10 نفر بودند شامل مدیران و کارشناسان با سابقه ایمنی صنعتی و بهداشت حرفهای. همهی خبرگان کارخانه کاشی ایفاسرام که در این تحقیق شرکت کردند مرد بودند. خبرگان با تحصیلات کاردانی 10 درصد، کارشناسی 70 درصد و تحصیلات تکمیلی 20 درصد کل جامعه بودند. از بین تعداد افراد پاسخ دهنده بیشترین فراوانی مربوط به بازه سنی 31 تا 40 سال است که با 157 نفر، 9/40 درصد حجم نمونه را تشکیل دادند. کمترین فراوانی مربوط به افراد با بازه سنی کمتر از 30 سال است که با 26 نفر، 8/6 درصد حجم نمونه را به خود اختصاص دادهاند. با توجه به مطالعهی مبانی نظری و بررسی سوابق موضوع معیارها و زیرمعیارهای مرتبط با داراییهای ایمنی، تعیین گردید و روابط میان هر یک از این معیارها و زیرمعیارها توسط گروهی از متخصصین مشخص شد. در مدل شبکهای این تحقیق، در سطح اول هدف پژوهش (انتخاب بهترین استراتژی نگهداری داراییهای حیاتی ایمنی) و در سطح دوم، 3 معیار (هزینه، ایمنی و پایداری) در نظر گرفتهشد و در سطح سوم، 10 زیرمعیار که با استفاده از تکنیک دلفی و با در نظر گرفتن نظر خبرگان باقی ماندند، قرار گرفتند. در ادامه به منظور تعیین روابط داخلی میان معیارها در سطح دوم از روش DEMATEL استفاده شده است. در مرحله بعد شبکه ANP با استفاده از روابط مشخص شده از روش DEMATEL ترسیم شد و وزن هر یک از معیارها و زیر معیارها نسبت به یکدیگر در نرم افزار Super Decision تعیین گردید. در آخرین مرحله، برای انتخاب بهترین استراتژی نگهداری داراییهای حیاتی ایمنی از تکنیک TOPSIS استفاده شد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که معیار هزینه در اولویت اول میان معیارها و تأثیرگذارترین معیار و معیار ایمنی، تأثیرپذیرترین معیار بود است که بالاترین تعامل را با سایر معیارها دارا بود. زیرمعیار ایمنی سلامت و ایمنی انسان در اولویت اول میان زیرمعیارها تعیین شد. همچنین از میان راهکارهایی مثل تعمیر و نگهداری از اجرا تا خرابی، نگهداری پیشگیرانه، نگهداری مبتنی بر شرایط و تعمیر و نگهداری مبتنی بر قابلیت اطمینان به عنوان مهمترین راهکارها برگزیده شدند. نتیجهگیری: در بررسی اولویتبندی معیارهای اصلی پژوهش، معیار هزینه در اولویت اول، معیار ایمنی در اولویت دوم و معیار پایداری در اولویت سوم قرار گرفت. در بررسی ارتباطات میان معیارها، معیار هزینه از بیشترین تاثیرگذاری و معیار ایمنی و پایداری از میزان تاثیرپذیری و تعامل بسیار زیادی برخوردار بودند. زیر معیار هزینه مواد و مواد مصرفی در اولویت اول و زیرمعیار هزینه نیروی انسانی در اولویت دوم قرار گرفت. همچنین زیرمعیارهای معیار ایمنی بدین صورت شد که زیر معیار ایمنی سلامت و ایمنی انسان در اولویت اول و زیرمعیار ایمنی تجهیزات در اولویت دوم قرار گرفت و در انتها در مورد زیرمعیارهای معیار پایداری بدین صورت حاصل شد که زیر معیار مصرف انرژی در اولویت اول و زیرمعیار سیستم مدیریت محیطی در اولویت دهم قرار گرفت. استراتژی تعمیر و نگهداری از اجرا تا خرابی در جایگاه اول، نگهداری پیشگیرانه در جایگاه دوم، نگهداری مبتنی بر شرایط در جایگاه سوم و در نهایت تعمیر و نگهداری مبتنی بر قابلیت اطمینان در اولویت آخر قرار گرفت. به کارخانه کاشی ایفاسرام در راستای بهبود وضعیت سلامت و ایمنی انسان، کاهش هزینههای تولید و محیط کار مناسب و ایمن پیشنهاداتی ارائه شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| داراییهای ایمنی؛ نگهداری و تعمیرات؛ استراتژی نگهداری و تعمیرات؛ دلفی؛ مقایسات زوجی؛ DEMATEL؛ TOPSIS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,057 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 332 |
||