نقش جشنوارههای محلی در بازنمایی هویت و بازتولید گردشگری (جشنواره طبخ ماهی شهرستان ماهنشان) | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| مقاله 7، دوره 7، شماره 14، مهر 1404، صفحه 63-77 اصل مقاله (2.3 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sdge.2025.240529.1266 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا دویران* | ||
| گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: برونداد گردشگری خوراک، ارائه محصول قابلخوردن با طعم انحصاری است که بر ساختار ذائقهای گردشگران تأثیر گذاشته و حس انحصار محلی در آنان ایجاد مینماید. به همین دلیل نامهای مختلفی از خوراک مانند کباب بناب، باقلاقاتوق و کدو بره شمال، قلیهماهی جنوب، کوفتهتبریزی، ترخینه کردستان، بلغور پلو خراسان، کشک زرد سیستان، شانی کوو لرستان، خورشت خلال کرمانشاه، قیمه نثار قزوین، بریانی اصفهان، جغوربغور زنجان و بسیاری خوراکیهای دیگر انحصار مکانی داشته و در مکانهای مختلف کشور طبخ میشود. یکی از جشنوارههای خوراک ایرانی، جشنواره طبخ ماهی قزلآلا شهرستان ماهنشان استان زنجان است که هرساله در مجاورت رودخانه قزلاوزن و منطقه باستانی قلعه بهستان برگزار میگردد. ماهیت اصلی جشنواره مبتنی بر برگزاری مراسم طبخ ماهی قزلآلا و عرضه آن به گردشگران توسط جامعه محلی است که همراه با مراسم و برنامههای متنوع و برپایی بازارچههای محلی همراه میشود. این پژوهش بر این هدف استوار است که نقش و اثر جشنوارههای گردشگری مبتنی بر خوراک در بازنمایی هویتی و بازتولید گردشگری را تبیین نماید. نوآوری پژوهش در شناخت ساختارها و عناصر پشتیبان جشنوارههای محلی است که اثر آن در بازتولید گردشگری را سببساز میشود. مواد و روشها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی - تبیینی است. روش گردآوری دادهها بر مبنای پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه موردی از بازدیدکنندگان (گردشگران) جشنواره طبخ ماهی ماهنشان میباشد. حجم نمونه بر اساس نمونهگیری در دسترس، 75 گردشگر بوده است. متغیرهای پژوهش شامل اطلاعرسانی، برنامههای ارتباطی و فرهنگی، جاذبههای محیطی، خدمات پشتیبان، تجربه که در قالب 35 گویه مورد سنجش قرار گرفت. روایی متغیرهای پژوهش حاصل مطالعات نظری بر مبنای نظریهها و پژوهشهای هال (2013)، میرزایی (1399)، فیروزی (1401)، اکشوی (2019)، وُلی (2024)، اورت (2019) و یانگ (2017) بوده است که برای بومیسازی آن، پرسشنامه در اختیار 15 نفر از کارشناسان و متخصصان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و اساتید دانشگاهی (در رشتههای جغرافیا، علوم اجتماعی، گردشگری) قرار گرفت تا نسبت به متغیرها و گویههای پژوهش ضریب اهمیت از یک تا 9 ارائه دهند. سطح پایه حداقل امتیاز میانگین 5 در نظر گرفته شده و سؤالهایی که میانگین نظرات کمتر از 5 بوده است از فرایند بررسی کنار گذاشته شد. در نتیجه ارزیابی نظرات متخصصان، میانگین ضرایب حاصل برابر با 3/8 به دست آمد که نشاندهنده مطلوبیت اعتبار پژوهش میباشد. دادههای گردآوری شده در نرمافزار Spss27.1 پیاده شده و از الگوی تجزیهوتحلیل داده منطبق بر روش آمار توصیفی و استنباطی استفاده گردید. شاخصهای تمرکز و پراکندگی، مدل ارتباطی کندال تاو و رگرسیون چندمتغیره گامبهگام برای سنجش ارتباط بین عوامل بازنمایی و بازتولید گردشگری ساختار تحلیل دادهها را شکل داده است. پایایی ابزار حاصل آماره آلفای کرونباخ 76/0 بهدستآمده که نشاندهنده شرایط نسبتاً مطلوب پایایی است. نتایج و بحث: یافتهها نشان میدهد شاخصهای بازنمایی هویت محلی به واسطه برگزاری جشنواره محلی (طبخ ماهی قزلآلا) از حد نرمال بالاتر بوده و به سمت شرایط مطلوب حرکت میکند. اثر شاخصهای تبیینکننده بازنمایی هویتی در سطح اطمینان 95 درصد با مدل رگرسیون چندمتغیره گامبهگام نشان میدهد نقش جاذبههای محیطی و برنامههای ارتباطی با مقدار (693/0: R2) بیشترین اثرگذاری را در بازنمایی هویتی دارند. از طرفی اثر شاخصهای بازنمایی در بازتولید گردشگری به طور نسبی یکسان بوده که دراینبین نقش برنامههای ارتباطی و خدمات پشتیبان ملموستر است. نتیجهگیری: برگزاری جشنواره طبخ ماهی در شهرستان ماهنشان در ترکیب با سایر عناصر گردشگری مانند قلعه تاریخی بهستان، رودخانه قزل اوزون، کوهها و مراتع طبیعی نهتنها ماهیت اصلی جشنواره را کمرنگ نکرده است، بلکه با متنوعسازی جاذبههای محیطی، محوریت جشنواره طبخ ماهی را تقویت کرده است. حضور فعال و حرفهای جامعه محلی، منجر به شناساندن محیط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ماهنشان شده و بازنمایی هویت محلی را مینماید. نتیجه این عملکرد بازتولید گردشگری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جشنواره؛ طبخ ماهی؛ بازنمایی؛ تکرارپذیری؛ ماهنشان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The role of local festivals in representing identity and reproducing tourism (Case Study: Trout Cooking Festival in Mahneshan County) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Daviran | ||
| Department of Geography Education, Farhangian University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: The main output of food tourism is the provision of edible products with distinctive flavors that shape tourists’ taste preferences and evoke a sense of local uniqueness. Accordingly, various food items such as Bonab Kebab, Baghali Ghatogh, and North Kadoo Bareh, Southern Ghalieh Mahi, Tabrizi Koofteh, Kordestan Tarkhineh, Khorasan Bulgur Pilaf, Sistan Kashk-e Zard, Lorestan Shani Kovoo, Kermanshah Khoresht-e Khalal, Qazvin Gheimeh Nesar, Esfahan Beryani, Zanjan Jaghoor Baghhoor, and many other local dishes possess spatial exclusivity. They are prepared in different parts of the country. One notable example of an Iranian food festival is the Mahneshan Trout Cooking Festival in Zanjan Province, held annually near the Qezel Ozan River and the ancient Beheshtan Castle, and revolving around the cooking of rainbow trout and its offering to tourists by the local community. This event is accompanied by various cultural performances and programs, as well as the establishment of local marketplaces. This research aims to explain the role and impact of food-based tourism festivals in identity representation and tourism regeneration, with the study’s innovation lying in identifying the underlying structures and supportive elements of local festivals that contribute to tourism reproduction. Materials and Methods: The present study is applied in terms of its objective and descriptive-interpretive in terms of its nature and methodology. Data were collected through questionnaires, observations, and case interviews with visitors (tourists) to the Mahneshan Trout Cooking Festival. The sample size, based on convenience sampling, consisted of 75 tourists. The research variables included information dissemination, communication and cultural programs, environmental attractions, supporting services, and experience, each measured using 35 items. The validity of the research variables was derived from theoretical studies by Hall (2013), Mirzaei (2020), Firoozi (2022), Akshoy (2019), Woli (2024), Oort (2019), and Yang (2017). For localization, the questionnaire was provided to 15 experts, specialists from the Cultural Heritage and Tourism Organization, and university faculty members (in geography, social sciences, and tourism) to assign an importance coefficient from 1 to 9 to the research variables and items. A minimum mean score of 5 was considered as the baseline, and items with mean scores below 5 were excluded from further analysis. Based on expert evaluation, the mean coefficient was 8.3, indicating the study’s validity. The collected data were entered into SPSS 27.1, and the data analysis followed descriptive and inferential statistical methods. Measures of central tendency and dispersion, Kendall’s Tau correlation model, and stepwise multiple regression were employed to assess the relationships between factors of identity representation and tourism regeneration. The reliability of the instrument, based on Cronbach’s alpha, was 0.76, indicating a relatively satisfactory level of reliability. Results and Discussion: The findings indicate that indicators of local identity representation, as reflected in the organization of the local festival (rainbow trout cooking), are above the normal level and are moving toward favorable conditions. The effect of the indicators explaining identity representation, at a 95% confidence level, based on the stepwise multiple regression model, shows that environmental attractions and communication programs (R² = 0.693) have the greatest impact on identity representation. Furthermore, the effect of identity representation indicators on tourism regeneration is relatively uniform, with communication programs and supporting services playing a more tangible role. Conclusion: The organization of the trout cooking festival in Mahneshan, combined with other tourism elements such as the historical Beheshtan Castle, the Qezel Ozan River, and the surrounding mountains and natural pastures, has not diminished the core nature of the festival. On the contrary, diversifying environmental attractions has reinforced the central focus of the trout cooking festival. The active and professional participation of the local community has contributed to the introduction of Mahneshan’s cultural, social, and economic environment, thereby facilitating the representation of local identity. The outcome of this process is the regeneration of tourism. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Festival, Fish Cooking, Representation, Tourism Regeneration, Mahneshan | ||
| مراجع | ||
|
Aksoy, M., 2019. Culinary nationalism in festival context: The case of Istanbul kebab festivals. Food Culture Journal, 12(3), 45-67. https://doi.org/xx.xxxx/xxxxxx Balderas-Cejudo, A., Patterson, I., & Leeson, G.W., 2019. Senior Foodies: A developing niche market in gastronomic tourism. International Journal of Gastronomy and Food Science, 16 (100152), 1-16. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijgfs.2019.100152 De Jong, A., & Varley, P., 2017. Food tourism policy: Deconstructing boundaries of tasteand class. Tourism Management, 60, 212-222. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2016.12.009 Dixit, S. K. (Ed.). (2019). The Routledge handbook of gastronomic tourism. Routledge. Ellis, A. & Park, E. & Kim, S. & Yeoman, I., 2018. Progress in Tourism Management, What is food tourism? Journal Tourism Management 68 ,250–263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025 Everett, S., 2015. Food and drink tourism: Principles and practice. SAGE Publications. Everett, S., 2019. Theoretical turns through tourism taste-scapes: Embodiment, performativity and food tourism research. Research in Hospitality Management, 9(1), 3–8. http://dx.doi.org/10.1080/22243534.2019.1653589 Firoozi, M. A., Goodarzi, M., Soltani, Z., & Farisat, M., 2022. Analysis of factors affecting the development of food tourism in Anousheh Street, Ahvaz. Urban Tourism Studies, 9(4), 65-85. https://doi.org/10.22059/jut.2022.329263.940(In Persian) Getz, D., 2010. The Nature and Scope of Festival Studies. International Journal of Event Management Research, 5(1), 1-47. https://doi.org/10.1108/17852951011029298 Gunn, C. A., & Var, T., 2020. Tourism planning: Basics, concepts, cases. Routledge. Hall, D., 2002. Brand development, tourism and national identity: The re-imaging of former Yugoslavia. Journal of Brand Management, 9(4), 323-334. http://dx.doi.org/10.1057/palgrave.bm.2540081 Hall, S., 1997. Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. Sage. Horng, j, Tsai. J., 2015. Government websites for promoting East Asian culinary tourism: A cross-national analysis. tourism managemnt, 31 (1), 74- 85. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2009.01.009 Khademi, N., Abbasi, A., & Askarifar, K., 2023. Factors attracting event tourists to local festivals: A case study of the Flower and Rosewater Festival in Meymand, Fars. Journal of Tourism Management Studies, 18(63), 41–72. https://doi.org/10.22054/tms.2023.74805.2853(In Persian) Mainolfi. G., Marino, V., 2018. Destination beliefs, event satisfaction and post-visit product receptivity in event marketing. Results from a tourism experience. Journal of Business Research, In Press, Corrected Proof. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.03.001 Mirzaei, H., 2023. Food as a cultural text: Ethnography of local food culture in Babol County. Iranian Journal of Anthropology Research, 12(2), 85–101. 10.22059/ijar.2023.355631.459803(In Persian) Nasiri Hendehkhaleh, E., Ahmadi, H., Esmaeili, F., & Nezafat Takleh, B., 2023. The impact of food tourism on the creation of entrepreneurial opportunities in cities: Case study of eastern cities of Gilan Province. Geography and Development, 21(71), 166–192. https://doi.org/10.22111/gdij.2023.7835 (In Persian) Richards, G., 2018. Cultural tourism: A review of recent research and trends. Journal of Hospitality and Tourism Management, 36, 12–21. http://dx.doi.org/10.1016/j.jhtm.2018.03.005 Sadeghi, H. R., Esmaeili, R., & Haghighian, M., 2020. Representation of national identity in historical tourism attractions of Isfahan. Journal of Tourism Planning and Development, 9(32), 145–160. https://doi.org/10.22080/jtpd.2020.16577.3068(In Persian) Sanobar, N., Khani, S., & Haqverdi Zadeh, A., 2020. The effect of collective sense on festival tourists’ loyalty with the mediating role of emotional experience. Journal of Tourism Management Studies, 15(51), 31–56. https://doi.org/10.22054/tms.2020.40193.2099(In Persian) Shirmohammadi, Y., Mahdipoor, Z., & Sinaei, S., 2024. The effect of aesthetics and satisfaction with augmented reality marketing on travel intention in food tourism branding (Case study: Tehran). Journal of Technology Growth, 20(78), 37–46. https://doi.org/10.61186/jstpi.40888.20.78.37(In Persian) Silva, O., Medeiros ,T., Moniz ,A.I., Tomás L., Furtado , S., Ferreira, J., 2020. Tourists, Characteristics, Travel Motivation and Satisfaction. In: Rocha Á., AbreuA., de Carvalho J., Liberato D., E., Liberato P. (eds) Advances in Tourism, Technology and Smart Systems. Smart Innovation, Systems and Technologies,171, 427-436. https://doi.org/10.1007/978-981-15-2024-2_38 Sujood, R., Irfan, S., & Hamid, S., 2024. Emerging themes in food tourism: A systematic literature review and research agenda. British Food Journal, 126(1), 1–20. https://doi.org/10.1108/BFJ-11-2022-0939 Sukenti, K., 2014. Gastronomy Tourism in Several Neighbor Countries of Indonesia: a Brief Review. Journal of Indonesian Tourism and Development Studies, J.Ind. Tour, Dev. Std., 2(2), 55-63. http://dx.doi.org/10.21776/ub.jitode.2014.002.02.03 Tahmasebi, A., Firozian Asl, Y., & Ghasemi Vasmejani, A., 2021. Spatial analysis of food tourism attractions: Case study of Mazandaran Province. Tourism and Development, 10(3), 117–129. https://doi.org/10.22034/jtd.2020.226588.2017(In Persian) Tkaczynski, A., & Rundle-Thiele, S., 2020. Event market segmentation:a review update and research agenda. Event Management, 24(2-3), 277-295. http://dx.doi.org/10.3727/152599519X15506259855913 Volli, U., 2022. Alimentation: A General Semiotic Model of Socialising Food. In: Stano, S., Bentley, A. (eds) Food for Thought. Numanities - Arts and Humanities in Progress, 19, 9-21. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-030-81115-0_2 Yang, F. X., Wong, I. A., Tan, X. S., & Wu, D.C. W., 2020. “The role of food festivals in branding culinary destinations. Tourism Management Perspectives, 34(4), 100671. http://dx.doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100671 Yousaf, S., & Xiucheng, F., 2018. Halal culinary and tourism marketing trategies on government websites: A preliminary analysis. Tourism Management, 68, 423-443. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2018.04.006 Zelinsky, W., 1985. The Roving Palate: North America's Ethnic Restaurant Cuisines. Food and Foodways, 1(1), 51–72. Zhang, C. X., Fong, L. H. N., Li, S., & Ly, T. P., 2019. National identity and cultural festivals in postcolonial destinations. Tourism Management, 73, 94-104. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2019.01.013 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 96 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||