سخن سردبیر | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| سخن سردبیر، دوره 7، شماره 14، مهر 1404 اصل مقاله (126.08 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sdge.2025.106979 | ||
| چکیده | ||
| توسعه پایدار؛ از بازنمایی گفتمانی تا راهبردهای اجرایی در جهانی که با چالشهای فزاینده زیستمحیطی، تغییرات اقلیمی، نابرابریهای فضایی و مخاطرات طبیعی مواجه است، مفهوم «توسعه پایدار» دیگر یک انتخاب یا شعار نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر در مسیر برنامهریزی و سیاستگذاری به شمار میآید. توسعهای که همزمان ابعاد محیط زیستی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در تعادلی پویا مدنظر قرار دهد، میتواند افقهای نوینی برای زیست انسانی ترسیم کند. توجه به توسعه پایدار به معنای بازنگری در شیوههای تولید و مصرف، مدیریت هوشمند منابع، کاهش نابرابریها و ارتقای کیفیت محیطهای زندگی است؛ امری که در نهایت به افزایش سلامت، امنیت، رضایتمندی و پایداری جوامع انسانی میانجامد. نگرش جدید به توسعه پایدار که بر تابآوری، مشارکت اجتماعی، هویت فرهنگی و پیوند میان محیطزیست و برنامهریزی فضایی تأکید دارد، بهخوبی در مجموعه مقالات شماره پاییز مجله بازتاب یافته است. مقالات این شماره از نشریه حاضر، با نگاهی میانرشتهای، تلاش کرده است ابعاد مختلف توسعه پایدار را در سطوح نظری و کاربردی مورد واکاوی قرار دهد. از بازنمایی مسئله محیطزیست در سینمای ایران و تحلیل گفتمانهای حاکم بر آن، تا ارزیابی خطر بیابانزایی با بهرهگیری از مدلهای نوین در محیطهای GIS، همگی نشاندهنده اهمیت شناخت، سنجش و مدیریت علمی منابع طبیعی در چارچوب پایداری هستند. در حوزه سکونتگاههای انسانی، به موضوعاتی چون توسعه راهبردی شهری در سواحل مکران، تابآوری محیطزیستی شهر کرمان در برابر تولیدات کربن، و تدوین الگوی تابآوری کالبدی در برابر زلزله با تأکید بر نظام برنامهریزی شهری پرداخته شده است. این پژوهشها بر این نکته تأکید دارند که شهر پایدار، شهری است که درمواجهه با مخاطرات طبیعی و انسانی مقاوم بوده و ظرفیت سازگاری، بازآفرینی و تحول خود را تقویت می کند. با نگاهی دیگربه مقالات، پرداختن به گردشگری و توسعه پایدار جوامع روستایی با رویکرد مشارکتپذیری، و نیز نقش جشنوارههای محلی در بازنمایی هویت و بازتولید گردشگری، بیانگر آن است که پایداری توسعه بدون توجه به سرمایههای اجتماعی، فرهنگی و مشارکت مردمی محقق نخواهد شد. توسعهای که ریشه در بوم، هویت و مشارکت جامعه محلی نداشته باشد، هرچند که در کوتاهمدت دستاوردهایی به همراه دارد، ولی در بلندمدت پایدار نخواهد ماند. تبیین مؤلفههای طراحی بایوفیلیک در ساختمانهای بلندمرتبه، افق جدیدی از پیوند معماری و طبیعت را پیشروی ما قرار میدهد؛ رویکردی که میکوشد گسست میان انسان و محیط طبیعی را کاهش داده و کیفیت زیست در فضاهای مصنوع را ارتقا بخشد. مجموعه مقالات این شماره نشان میدهد که توسعه پایدار مفهومی تکبعدی نیست، بلکه شبکهای از رویکردها، سیاستها و کنشهای آگاهانه در سطوح مختلف است؛ از بازنمایی فرهنگی و گفتمانی گرفته تا مدلسازیهای کمی، از برنامهریزی شهری تا طراحی و معماری، و از مدیریت منابع طبیعی تا تقویت هویت و مشارکت اجتماعی. امید است این مجموعه بتواند گامی هرچند کوچک برای تعمیق ادبیات علمی توسعه پایدار و فراهمسازی بسترهای تصمیمگیری آگاهانهتر در عرصههای محیطزیست، برنامهریزی و مدیریت سرزمین بردارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعه پایدار؛ تابآوری شهری؛ برنامهریزی فضایی؛ مشارکت اجتماعی؛ مدیریت منابع طبیعی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Editor’s Note | ||
| چکیده [English] | ||
| Sustainable Development: From Discursive Representation to Operational Strategies In a world increasingly confronted with environmental challenges, climate change, spatial inequalities, and natural hazards, the concept of sustainable development is no longer merely an option or a slogan; rather, it has become an unavoidable necessity in planning and policymaking processes. Development that simultaneously considers environmental, social, economic, and cultural dimensions within a dynamic balance can outline new horizons for human life. Attention to sustainable development implies reconsidering patterns of production and consumption, promoting intelligent resource management, reducing inequalities, and improving the quality of living environments. Ultimately, such an approach contributes to enhanced public health, security, satisfaction, and the long‑term sustainability of human societies. A contemporary perspective on sustainable development—emphasizing resilience, social participation, cultural identity, and the interconnection between environmental concerns and spatial planning—is clearly reflected in the collection of articles presented in this Autumn issue of the journal. Adopting an interdisciplinary perspective, the contributions in this issue seek to examine various dimensions of sustainable development at both theoretical and applied levels. From the representation of environmental issues in Iranian cinema and the analysis of the discourses shaping it, to the assessment of desertification risk using advanced models within GIS environments, these studies collectively highlight the importance of understanding, measuring, and scientifically managing natural resources within a sustainability framework. Within the domain of human settlements, several studies address topics such as strategic urban development along the Makran coasts, the environmental resilience of the city of Kerman in relation to carbon emissions, and the formulation of a framework for physical resilience against earthquakes with an emphasis on urban planning systems. These investigations emphasize that a sustainable city is one capable of withstanding both natural and human-induced hazards while strengthening its capacity for adaptation, regeneration, and transformation. From another perspective, articles focusing on tourism and the sustainable development of rural communities—particularly through participatory approaches—as well as the role of local festivals in representing identity and reproducing tourism dynamics, demonstrate that sustainable development cannot be achieved without attention to social and cultural capital and meaningful public participation. Development that lacks roots in local context, identity, and community participation may produce short-term achievements; however, it is unlikely to remain sustainable in the long run. Furthermore, the exploration of biophilic design components in high-rise buildings introduces a new horizon in the relationship between architecture and nature. This approach seeks to reduce the disconnection between humans and the natural environment while enhancing the quality of life within built environments. The collection of articles in this issue demonstrates that sustainable development is not a one-dimensional concept; rather, it represents a network of approaches, policies, and conscious actions operating at multiple levels—from cultural and discursive representation to quantitative modeling; from urban planning to design and architecture; and from natural resource management to the strengthening of identity and social participation. It is hoped that this collection will serve, even in a modest way, to deepen the scientific literature on sustainable development and to contribute to more informed decision-making in the fields of environmental management, spatial planning, and territorial governance. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sustainable Development, Urban Resilience, Spatial Planning, Social Participation, Natural Resource Management | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 17 |
||