ارتباط بین اندازه و شکل لکههای زیستگاه با شاخصهای تنوع زیستی گیاهان حوضه آبخیز آدرشک (استان یزد) | ||
| فصلنامه علوم محیطی | ||
| مقاله 11، دوره 24، شماره 1، بهار 1405، صفحه 163-176 اصل مقاله (973.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/envs.2022.226993.1184 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه اراضی* ؛ محمد حسین ایران نژاد پاریزی؛ احد ستوده؛ بهمن کیانی | ||
| گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: سیمای سرزمین یک منطقه، شامل قطعههایی یکنواخت از آن سرزمین است که دارای اجزای لکه، گذرگاه و بستر سیمای سرزمین میباشد. از آنجا که تراکم و پراکنش پوشش گیاهی در بستر سیمای سرزمین، در گذر زمان تحت تأثیر متغیرهای بسیاری قرار میگیرد و تغییر میکند، این پژوهش با هدف اصلی بررسی رابطه دو متغیر اندازه و شکل لکههای زیستگاه حوضه آبخیز آدرشک با غنا، تنوع و یکنواختی گیاهان، به مطالعه میزان تأثیرپذیری شاخصهای غنا، تنوع و یکنواختی پوشش گیاهی از ساختار سیمای سرزمین میپردازد. مواد و روشها: در این پژوهش دو متغیر اندازه و شکل لکههای ساختار سیمای سرزمین حوضه آبخیز آدرشک انتخاب شدند، زیرا این دو متغیر از مؤلفههای مهم در برنامهریزی مناطق به جهت اهداف حفاظتی، شناخته شدهاند؛ بدین منظور، ابتدا به شناسایی و تهیه نقشه ساختار سیمای سرزمین آدرشک اقدام شد و سپس، نقشه مورد نظر در نرمافزار Arc GIS 10.3 با فرمت Image مناسب و آماده ورود به نرمافزار FRAGSTATS 4.2 شد و آنگاه دو متغیر نسبت محیط به مساحت و اندازه لکههای موجود در ساختار سیمای سرزمین آدرشک محاسبه شدند. دادههای بهدستآمده از شناسایی و شمارش پوشش گیاهی منطقه که حاصل روش ترانسکت خطی و پلاتاندازی بودند نیز در محیط نرمافزار SPSS وارد شدند و از طریق آزمونهای آماری شانون- وینر، سیمپسون، هیل، بریلویین و مک آرتور تنوع گیاهی و با استفاده از شاخص مارگالف، من- هینیک، غنای گیاهی در هر لکه از زیستگاه اندازه گرفته شد. همچنین، برای اندازهگیری یکنواختی گونهای از شاخص پیلو، آلاتالو و هیپ بهره گرفته شد. همبستگی میان متغیرها از همبستگی پیرسون تعیین شد. نتایج و بحث: در این پژوهش تعداد 60 گونه گیاهی در 338 پلات شناسایی و شمارش شد و یافتههای حاصل از این پژوهش نشاندهنده وجود رابطه معنیدار میان دو متغیر فیزیکی اندازه و شکل لکههای زیستگاه با غنا، تنوع و یکنواختی گونهای گیاهان مرتعی حوضه آبخیز آدرشک میباشد. نتیجهگیری: ارجحیت توجه به لکههای دایرهای شکل که از حداقل نسبت محیط به مساحت برخوردار هستند، در طراحی و مدیریت حوضه آبخیز آدرشک هنگام برنامهریزی و حفاظت از پوشش گیاهی اثبات شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنوعزیستی؛ سیمای سرزمین؛ همبستگی؛ یزد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,362 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 670 |
||