استراتژی امنیتی ایندوپاسفیک: رقابت برای پیروزی (با تأکید بر قدرت نظامی- اقتصادی آمریکا) | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 66، 1405، صفحه 95-112 اصل مقاله (1.7 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/esrj.2026.107029 | ||
| نویسندگان | ||
| بهادر زارعی* ؛ زهرا پیشگاهی فرد؛ جلیل دلشاد | ||
| گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه در سال ۲۰۰۷، شینزو آبه، نخست وزیر وقت ژاپن، به ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک بُعد ژئوپلیتیکی بخشید. قدرت اقتصادی ژاپن، اصلاحات اقتصادی مترقی چین، تجربیات قابل توجه کشورهای تازه صنعتی شده و رشد اقتصادی آسهآن، مهمترین مراکز تحولات اقتصادی در ﻣﻨﻄﻘه شمال و شرق آسیا هستند. ساختار روابط در این منطقه بر اساس روابط بین دو قدرت بزرگ، ایالات متحده و چین، درحال شکلگیری است و در کنار آنها، بازیگرانی مانند آسهآن، ژاپن، کره جنوبی و هند تأثیرات خود را بر مسائل نظامی دارند. اما چرا این منطقه برای بسیاری از کشورها، بهویژه ایالات متحده، مهم است؟ اهمیت این منطقه در این واقعیت نهفته است که بخش قابلتوجهی از خطوط تأمین انرژی اقتصادهای آمریکا و اروپا از مسیرهای دریایی آن عبور میکند. از سوی دیگر، ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک از نظر جغرافیایی، یک کریدور و جایگزین بسیار مهم برای اِعمال قدرت نظامی ایالات متحده است. این مقاله سعی میکند تا استراتژی امنیتی کشورهای مهم ایندوپاسفیک بهویژه آمریکا را در این منطقه توضیح دهد و دلیل گرایش کشورهای مهم این منطقه به سمت مسابقۀ تسلیحاتی را بیان کند. مواد و روشها اول، ما قابلیتهای نظامی ایالات متحده را با سایر کشورهای بزرگ منطقه، با تأکید بر زمینشناسی نظامی و توپولوژی منطقهای، مقایسه کردهایم. دوم، بررسی کردهایم که چگونه این ارزشها و قابلیتهای اصلی، درک ما از تثبیت قدرت نظامی ایالات متحده در جهان و بهویژه در ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک را شکل دادهاند. ثالثا ً این تحقیق رابطۀ بین قدرت اقتصادی و قدرت نظامی برای کشورهای مهم این منطقه بهویژه آمریکا را نشان میدهد. روش جمعآوری اطلاعات و دادهها عموماً مبتنی بر روش کتابخانهای است. نتایج و بحث ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک بر اساس ویژگیهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی خود، ﻧﻘﻄﺔ تلاقی سیاستهای قدرتهای بزرگی مانند ایالات متحده آمریکا و چین است. در واقع، ساختار رقابت در این منطقه بر اساس روابط این دو قدرت در حال شکلگیری است و در کنار آن، بازیگرانی مانند آسهآن، ژاپن، کره جنوبی و هند تأثیرات خاص خود را بر این منطقه دارند. رقابت برای دریافت و خرید تسلیحات نظامی در بین کشورهای مهم ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک بسیار بالاست. شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی بیشترین فروش را در این منطقه نسبت به سایر مناطق ژئوپلیتیکی دارند. از جمله دلایل مختلف خرید تسلیحات توسط کشورهای منطقه، میتوان به رشد اقتصادی - نظامی کشورهای مذکور، بهویژه چین اشاره کرد. برخی از این کشورها با تشکیل اتحادهای نظامی مانند آکوس1 یا با پیشیگرفتن از یکدیگر، سعی در کاهش اختلافات نظامی خود با سایر کشورهای پیشرفته و مهم اقتصادی - نظامی منطقه دارند. نتیجهگیری ایالات متحده اکنون حدود درصد 7/41 درصد از نقل و انتقالات جهانی اسلحه را بهخود اختصاص داده است. نقش شرکتهای اسلحهسازی آمریکایی در رتبهبندی جهانی این کشور بسیار مهم است. تولیدکنندگان اسلحه آمریکایی تقریباً بیشترین سهم از فروش جهان را تولید میکنند. افزایش قدرت اقتصادی یکی از ویژگیهای متمایز کشورهای ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک است. ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک به سرعت درحال ورود به یک مساﺑﻘﮥ تسلیحاتی است. یکی از نکاتی که امروزه بسیاری از کشورهای آسیایی را به سمت خرید سلاحهای سنگین سوق داده است، افزایش سریع قدرت اقتصادی و نظامی چین است. کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی، تایوان، سنگاپور و استرالیا از جمله خریداران اصلی اسلحه در ﻣﻨﻄﻘﮥ اقیانوس آرام هستند که برای مقابله با چین سلاح میخرند. هند در سالهای اخیر به بزرگترین واردکنندﮤ اسلحه در جهان تبدیل شده است و ۱۴ درصد از واردات جهانی اسلحه را به خود اختصاص داده است. طبق آمار دقیق سیپری2، ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود 400/2 میلیارد دلار هزینه کرده است. ایالات متحده نه تنها درحال تثبیت و تحکیم اقتصاد خود است، بلکه با انعقاد قراردادهای نظامی (مانند آکوس) برای مهار کشورهای نوظهور در حوزﮤ تجارت و نظامی در ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک، در حال صرفهجویی در هزینهها نیز میباشد. به نظر میرسد ایالات متحده با فروش سلاح به کشورهای این منطقه میتواند بازار تسلیحاتی خود و شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی و تعادل امنیتی منطقه را حفظ کند و تا حدودی چین را مهار و جایگاه قدرت خود را در منطقه حفظ کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استراتژی ایالات متحده؛ توافقناﻣﺔ آکوس؛ رقابت تسلیحاتی؛ شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی؛ ﻣﻨﻄﻘﮥ ایندوپاسفیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 698 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 303 |
||