تحلیل گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی (مطالعه موردی: شهرستان چابهار) | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| مقاله 5، دوره 8، شماره 18، پاییز 1405، صفحه 35-48 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sdge.2026.243477.1296 | ||
| نویسندگان | ||
| سیروس قنبری* 1؛ منیره غفران1؛ محمد علیزاده2؛ امیرحسین قنبری3 | ||
| 1گروه جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،دانشکده جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان،ایران. | ||
| 2گروه ایران شناسی،دانشکده ایران شناسی،دانشگاه ولی عصر(عج)،رفسنجان،ایران. | ||
| 3گروه شهرسازی،دانشکده معماری وشهرسازی،دانشگاه یزد،یزد،ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه:روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با آب و هوای مطلوب در فصول بهار تا زمستان، دارای پتانسیلهای زیادی برای جذب گردشگر هستند. گلفشانها، سواحل صخرهای، مساجد، بافت و زندگی سنتی بلوچها و آثار فراوان تاریخی از جمله جاذبههای توریستی این منطقه زیبا هستند. از سویی دیگر در روستاهای ساحلی شهرستان چابهار با توجه به انسداد مرزها، کمبود گزینههای امرار معاش و درآمد، به علت انزوای جغرافیایی، و همچنین پتانسیلهای مختلف این منطقه برای جذب گردشگر و اثراتی که گردشگری میتواند بر زندگی روستاهای ساحلی منطقه داشته باشد، بر اهمیت گردشگری در این منطقه افزوده است که میتواند پایداری روستایی در منطقه مورد مطالعه را بهبود ببخشد. با توجه به این تفاسیر، توجه به گردشگری ساحلی و اثرات آن بر پایداری روستاهای ساحلی شهرستان چابهار ضروری به نظر میرسد. مواد وروشها:تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی میباشد. مطالعات نظریهای با استفاده از روش اسنادی و دادههای میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه با مردم محلی گردآوری شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل روستاهای ساحلی در شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان میباشد (3441N=). 345 خانوار با استفاده از فرمول کوکران و به صورت تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب گردید. از آنجا که منطقه مورد مطالعه دارای 6 روستای بزرگ میباشد انتخاب آنها به صورت تمام شماری بود. برای جمعآوری اطلاعات و دادهها از پرسش نامه محقق ساخت در قالب طیف لیکرت استفاده شده است. از نرمافزار SPSS، نسخه 22 جهت تجزیه و تحلیل استفاده گردید. در نهایت برای تجزیه و تحلیل دادهها و اطلاعات از تحلیل واریانس و آماره فیشر و رگرسیون چند متغیره استفاده شد. نتایج وبحث:ارتباط خطی بین گردشگری ساحلی و پایداری روستایی،بررسی آماره فیشر (F) با توجه به مقدار (150/389) نشان داد که این متغیر (گردشگری ساحلی)را برای پیشبینی متغیر وابسته (پایداری روستایی) می توان استفاده نمود. بر اساس یافتههای آزمون ،ورود گردشگران و توسعه صنعت گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار اثرات مثبتی در پایداری روستایی منطقه مورد مطالعه داشته و باعث افزایش پایداری زندگی خانوارهای روستایی از طریق بهبود وضعیت اقتصادی، جذب سرمایههای دولتی و بهطورکلی بهبود وضعیت اهالی در سطوح مختلف اجتماعی-اقتصادی شده است.اثرات گردشگری ساحلی بر ابعاد پایداری روستاهای ساحلی،بررسی آزمون رگرسیون چند متغیره نشان داد که توسعه گردشگری ساحلی در روستاهای شهرستان چابهار گویای آن بوده که به ترتیب توسعه گردشگری ساحلی بیشترین تاثیرات را بر پایداری ابعاد اقتصادی (541/0)، اجتماعی ( 423/)، کالبدی (389/0) و محیطی (195/0) داشته است. نتیجه گیری:گردشگری ساحلی،افزایش تنوع بخشی به فعالیتهای اقتصادی روستاها ،افزایش قیمت زمینهای کشاورزی به خاطر ساخت و ساز هتل و مغازهها، افزایش تنوع فرصتهای شغلی، ایجاد اشتغال روستایی، جلوگیری از خروج نیروی را به دنبال داشته است.در زمینه پایداری اجتماعی نیز اثرات مثبتی در بهبود امکانات بهداشتی، افزایش تعاملات اجتماعی مردم محلی با گردشگران و افزایش تعلقمکانی داشته است. ازنظر کالبدی نیز سبب بهبود اصلاح و احداث معابر جدیدو افزایش قیمت خانههای مسکونی، توسعه مساکن جدید و میزان استفاده از مصالح بادوام و مقاوم در برابر حوادث، تغییر در کالبد روستا به لحاظ ساختوساز شده است. در نهایت نتایج اثرات زیست محیطی گردشگری ساحلی نشان داد که در این زمینه اثرات بیشتر منفی بوده و نه مثبت. چرا که از طریق ایجاد الودگی محیطی، آلودگی صوتی، تحریب سواحل و غیره تا حدودی به ناپایداری محیطی در روستاهای ساحلی کمک کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردشگری؛ گردشگری ساحلی؛ پایداری؛ روستاهای ساحلی؛ شهرستان چابهار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 172 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||