تحلیل ابعاد معنایی، عملکردی و فرمی ساماندهی عناصر گردشگری ورودی شهری (مطالعه موردی: ورودی تبریز به خوی) | ||
| فصلنامه علمی توسعه پایدار محیط جغرافیایی | ||
| مقاله 7، دوره 8، شماره 18، پاییز 1405، صفحه 68-91 اصل مقاله (3.02 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48308/sdge.2026.243954.1308 | ||
| نویسندگان | ||
| خه بات درفشی* 1؛ ارشک مسائلی1؛ مریم سیدحمزه2؛ ناصر رضائی1 | ||
| 1گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران | ||
| 2گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: ورودیهای شهری، ارتباطدهنده محیط طبیعی خارج از شهر و محیط مصنوعی درون شهرها هستند که باید گردشگر یا مسافر را برای ورود به شهر آماده سازند. عناصر هویتی شامل حس سرزندگی، خوانایی و رفتار قابل پیشبینی، به خاطر سپردن و یادگیری، حس تعلق، وفاداری و قومیت هستند. در این راستا، هویت فرهنگی در نقاط ورودی میتواند از طریق کالبد منظر ورودی و ایجاد خاطرات جمعی در نقاط ورودی شهر ارتقا یابد. بر این اساس، پژوهش حاضر در صدد ارزیابی وضعیت موجود و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود ورودی شهر خوی از سمت تبریز به عنوان پایلوت است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. مواد و روشها:. با توجه به رویکرد پژوهش حاضر، این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. دادههای پژوهش با دو روش کتابخانهای و میدانی استخراج شده و از طریق پرسشنامه محققساخته با مقیاس لیکرت پنج درجه جمعآوری گردید. بدین منظور، سازماندهی ورودی شهر خوی از سمت تبریز با استفاده از روشSWOT و سه بعد معنایی، عملکردی و فرمی در قالب ۳۵ شاخص فرعی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند گلوله برفی، جامعه آماری ۴۵ نفری شامل کلیه نخبگان دانشگاهی، متخصصین، مسئولین و مدیران حوزه شهری انتخاب گردید. خصوصیات فیزیکی یا فرمی شامل کیفیت گذرها، ایمنی، تابلوها و تجهیزات، تأسیسات گردشگری و عناصر طبیعی؛ شاخصهای عملکردی شامل خدمات و تأسیسات و خدمات اورژانس و انتظامی، و اجزای معنایی شامل زیبایی منظر، بازنمایی هویت فرهنگی، اقلیمی، اقتصادی و معماری و حس زیبایی ناشی از پوشش گیاهی، تابلوها و بناها است. بیش از ۱۶ مطالعه داخلی و خارجی مورد بازبینی قرار گرفت که هر کدام به مطالعه موردی نقاط ورودی قوت، ضعف، فرصت و تهدید را تحلیل کردهاند. نتایج و بحث: مشکل اصلی ورودی مورد مطالعه این است که “ورودی تعریف شدهای به شهر خوی وجود ندارد”. وضعیت نامنظم میدان موجود در تقاطع خوی و ایستگاه عوارضی، ظاهر خوبی برای ورودی شهر ندارد. یکی دیگر از ضعفهای مهم تقاطع خوی، "نبود مجتمعهای خدماتی، رفاهی، تفریحی و اقامتی (رستوران، کافیشاپ، پمپ بنزین، سرویس بهداشتی، مسافرخانه و…) است. نبود “پارکینگهای مجزا و تعریف شده”، تعداد کم “فضاهای جایگاه سوختگیری” در این مسیر، و همچنین نبود “اورژانس”، “کلینیک درمانی” و “کیوسک پلیس” از دیگر مشکلات اساسی در طول مسیر از تقاطع خوی تا میدان هواشناسی است. نتیجهگیری: زیرشاخص عملکردی مزارع و باغات پیرامون مسیر، بهترین نقطه قوت این ورودی شهری بوده است. در کنار آن، ضعف اصلی در ارائه خدمات به مسافران و برآورده کردن نیازهای اصولی و برنامهریزی شده (عملکردی)، نقطه فرصت، پتانسیل فضای سبز، وجود کاربریهای کشاورزی و امکان بهرهبرداری از آنها (فرمی)، و نقطه تهدید، ورودی نامشخص (فرمی) برای شهر است؛ لذا توجه به ایجاد خدمات رفاهی-تفریحی و اقامتی برای گردشگران و بهرهگیری از فضای سبز و پوشش گیاهی مطلوب مسیر برای زیبا سازی آن در حد امکان و استفاده از نمادهای شاخص هویت-فرهنگی شهر خوی حائز اهمیت است. پیشنهادات در این بخش به شرح ذیل است: نصب تابلوهای گرافیکی شامل تابلوهای راهنما و تبلیغاتی، نورپردازی در شب، تفکیک راههای تندرو و کمربندی و ایجاد مجتمعهای خدماتی، رفاهی، تفریحی و اقامتی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ورودی شهری؛ عملکرد؛ فرم؛ معنا؛ خوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 159 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||