بررسی اثر حذف یارانهی کالاهای اساسی بر متغیرهای عمدهی اقتصاد کلان در چارچوب یک الگوی اقتصاد سنجی کلان ساختاری | ||
| اقتصاد و الگو سازی | ||
| مقاله 4، دوره 1، شماره 1، خرداد 1389، صفحه 81-105 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محمد نوفرستی1؛ مهدی جلولی2 | ||
| 1گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران | ||
| 2کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با وقوع جنگ تحمیلی و استقرار شرایط تورمی در ایران، دولتها تلاش کردند با پرداخت یارانه بر روی کالاهای اساسی، اقشار آسیب پذیر جامعه را مورد حمایت قرار دهند، اما استمرار پرداخت یارانه برای سالیانی دراز، سبب شده است تا قیمتهای نسبی به طور گسترده ای تحریف شده، از یک سو مانع تخصیص بهینه منابع شوند و از سوی دیگر با ایجاد کسری بودجه و افزایش هزینههای دولت، آثار سوئی را بر اقتصاد ملی بر جای گذارند. به تازگی دولت با مطرح کردن طرح تحول اقتصادی که یکی از محورهای اصلی آن هدفمند کردن یارانههاست، سعی دارد به منظور افزایش رشد اقتصادی و رسیدن به عدالت اجتماعی، نظام یارانهها را اصلاح کند. اما سؤال پیشِ رو این است که حذف یارانهی کالاهای اساسی، جدای از تغییر در قیمت حاملهای انرژی، چه اثرات احتمالی سوئی را بر اقتصاد کشور تحمیل خواهد کرد. این مطالعه در چارچوب یک الگوی اقتصادسنجی کلان ساختاری، به بررسی اثرات حذف یارانهی کالاهای اساسی بر متغیرهای عمدهی اقتصاد کلان همچون نرخ تورم و رشد اقتصادی، پرداخته است. در سناریوی اول که یارانهی کالاهای اساسی به صورت یکباره حذف میشود، نرخ تورم در سال اول اجرا، با 4/7 افزایش، به 2/22 درصد خواهد رسید. همچنین نرخ رشد اقتصادی با 06/4 درصد کاهش به 96/1 درصد تنزل خواهد یافت. در سناریوی دوم، چنانچه یارانهی کالاهای اساسی به تدریج و طی پنج سال حذف شود، نرخ تورم در سال اول اجرای سیاست نسبت به سناریوی اول 3 درصد کمترخواهد بود. نرخ رشد اقتصادی نیز در سال اول اجرا، نسبت به سناریوی اول حدود 4/0 درصد بیشتر خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| یارانه؛ متغیرهای اقتصاد کلان؛ الگوی اقتصادسنجی کلان ساختاری؛ پایایی؛ همجمعی؛ الگوی تصحیح خطا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the Impact of the Removal of Basic Commodity Subsidies on the Main Macroeconomic Variables within a Structural Macro Econometric Framework | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Noferesti1؛ Mehdi Jalouli2 | ||
| 1Department of Economics,Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University | ||
| 2M.A. in Economics | ||
| چکیده [English] | ||
| Following the Islamic revolution and the imposed war, Iranian economy was faced with a persistent inflationary era. To combat inflation and help the low income families, Iranian government subsidized the basic commodities for a long period of time. As a consequence, relative prices were distorted which resulted in misallocation of economic resources. Recently the government decided to announce an economic reform plan to eliminate indirect subsidies and instead follow a direct money transfer to the needed families. It is thought that this kind of subsidy program will boost economic growth and bring about social justice. But the question is what adverse possible consequences it will impose on the economy of the country. This article investigates the effect of eliminating basic commodity subsidies on the major macro economic variables, such as inflation and economic growth, within a structural macro econometric model framework. It is found that if all subsidies are removed immediately, inflation rate will increase by %22.2 in the first year of implementing the program. Also, economic growth will decrease by %4.06 and will reach reduced to %1.96. In an alternative scenario, if the program is implemented gradually in 5 years time, the inflation rate will increase by %19.2 in the first year, but will gradually decrease over the successive years. Moreover, economic growth will decrease by %4.2 and will lead to %2. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| subsidies, Macro Econometric Model, Error Correction Model, Stationary, Co-integration | ||
| مراجع | ||
|
1- بانویی، علی اصغر و پرمه، زورار؛ (1384) ، آثار سیاستهای اقتصادی بر رفاه خانوار، مطالعهی موردی، کاهش یارانهی حاملهای انرژی و کالاهای اساسی، مؤسسهی مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. 2- پرمه و همکاران؛ (1384) ، امکان سنجی شناسایی خانوارهای نیازمند از خانوارهای بینیاز در ایران (در راستای هدفمند کردن یارانهها)، موسسهی مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. 3- ترازنامهی انرژی ایران. وزارت نیرو، معاونت انرژی (سالهای مختلف) 4- حیدری، خلیل و همکاران؛ (1385) ، اصلاح نظام پرداخت یارانهی کالاهای اساسی درایران(با تأکید برهدفمندی)، مؤسسهی مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. 5- دفتر مطالعات اقتصادی؛ (1387) ، مروری بر مبانی نظری و مطالعهی تجربهی پرداخت نقدی یارانهها در برخی کشورها، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. 6- دفتر یارانهها، هدفمند سازی یارانهها، تجربهی کشورها، معاونت هدفمند کردن یارانهها و رفاه اجتماعی، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، 1387. 7- رحیمی، عباس و عباس کلانتری؛ (1375) ، بررسی اقتصادی یارانه، مؤسسهی مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، چاپ سوم . 8- زیبایی، حسن؛ (1388) ، بررسی وضعیت یارانهها با تأکید بر فعالیتهای اقتصادی، هفته نامهی خبری- تحلیلی برنامه، سال هفتم، شمارهی 312. 9- سالنامه آماری ایران، مرکز آمار ایران (سالهای مختلف) 10- قادری، سید فرید و همکاران؛ (1384) ، بررسی تأثیر پرداخت مستقیم انرژی بر شاخصهای کلان اقتصادی با نگرش سیستمی، نشریهی دانشکده فنی دانشگاه تهران، جلد 39، شمارهی 4. 11- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. 12- قوانین برنامهی اول، دوم، سوم و چهارم توسعهی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. 13- قوانین بودجهی سنواتی (سالهای مختلف) 14- کارگروه تحولات اقتصادی؛ (1387) ، تعاریف یارانه و مشکلات نظام فعلی پرداخت، ریاست جمهوری، گزارش شمارهی 6، جلد اول، ویرایش اول. 15- کارگروه تحولات اقتصادی؛ (1387) ، هدفمند کردن یارانه و روشهای پرداخت آن، ریاست جمهوری، گزارش شمارهی 6، جلد سوم، ویرایش اول. 16- کریمی، سعید و همکاران؛ (1386)، ارزیابی اقتصادی اثر یارانهی بنزین بر افزایش میزان تورم در ایران، یک تحلیل تجربی (1384- 1350) ، فصلنامهی پژوهشهای اقتصادی، سال هفتم، شمارهی اول. 17- مجتهد، احمد و همکاران؛ بررسی اثرات کاهش یارانهها در متغیرهای اقتصادی و تخصیص آن به هزینههای عمرانی در ایران، مجلهی برنامه و بودجه، شمارهی 69 و 70. 18- مه آبادی، مریم؛ (1370)، بررسی آثار حذف تدریجی یارانهی انرژی، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکدهی اقتصاد. 19- نسیبی پور آذر، فیروز؛ (1369) ، بررسی انواع سوبسیدها و جنبههای مختلف اقتصادی آن، تهران، مؤسسهی مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. 20- نوفرستی، محمد؛ (1387)، ریشهی واحد و همجمعی در اقتصادسنجی، انتشارات رسا، چاپ دوم. 21- نوفرستی، محمد و عباس عرب مازار؛ (1373)، یک الگوی اقتصادسنجی کلان برای اقتصاد ایران، پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سال دوم شمارهی 1. 22- نوفرستی، محمد و عباس عرب مازار؛ (1375)، شناخت ساختار الگوی اقتصادسنجی کلان ایران، معاونت امور اقتصادی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، 1373. 23- نوفرستی، محمد؛ (1382)، بررسی تأثیر سیاستهای پولی و ارزی بر اقتصاد ایران در چارچوب یک الگوی اقتصادسنجی کلان پویا، مجلهی تحقیقات اقتصادی، شمارهی 70. 24- نوفرستی، محمد؛ (1379)، تحلیل آثار سیاستهای پولی و ارزی به روش همجمعی در چارچوب یک الگوی اقتصادسنجی کلان پویا، پایاننامهی دورهی دکترا، دانشکدهی علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی.
25- Birol,F.Alegh,And Ferroukir (1995), "The Economics Impact of Subsidy Phase-Out in Oil exporting Developing Countries" Energy Policy.23(3).pp.209-215. 26- Brooks,R.and D.Gibbs (1994), A Model of the NewZealand Economy", Economic Modelling, 11(1),pp. 5-86. 27- Clements, Benedict and Gerd Schwartz. (1999), Government Subsidies", Journal of Economic Surveys, Vol. 13, No. 2, PP. 119-147. 28- Fetini, Habib and Rabert Bacon. (1999), Economic Aspects of Increasing Energy Prices to Border Prices in the Iran, Document of Word Bank. 29- Gupta ,Sanlar,Et .al.(2002), Issues in Domestic Petroleum Prices in Oil producing Countries".IMF working Paper, No. 02/140. 30- IEA (2001), Energy Subsidies in India, Economic Analysis Division, Working Paper. 31- IEA (2000), " Energy Subsidies in OECD Countries", Review 2001. 32- Mazraati, Mohammad and Reza Fathollahzadeh. (2000), Energy Subsidies, Energy demand, Inflation and Growth in Iran An Econometric Approach. 33- Sirvavastave, D.K, C. Bhujanga Roo. (2002), Governments Subsidies in India, National Institute for Public Finance and Policy in New Delhi. 34- Stone, J. R. Nicholas. And D.A. Rowe. (1960), The Durability of Consumers Durable Goods, Econometrica 28, 407-16. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,359 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 625 |
||