امر اخلاقی و حق | ||
| فصلنامه تحقیقات حقوقی | ||
| مقاله 2، دوره 22، شماره 87، آذر 1398، صفحه 19-48 اصل مقاله (371.99 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/lawresearch.22.87.19 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد راسخ* 1؛ مائده تسخیری2؛ علیرضا اسکندری2؛ فائزه عامری3 | ||
| 1استاد گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3پژوهشگاه ابن سینا، گروه حقوق و اخلاق زیستی | ||
| چکیده | ||
| حق یکی از مهمترین ادعاهای بنیادینِ هنجاری است که نقشی محوری در تحولات چند صد سالة اخیر در حیات فردی و جمعی آدمیان در سراسر جهان ایفا کرده است. این مفهوم و نهاد، همانند هر مفهوم و نهاد هنجاری، نیازمند موجهسازی است. با این حال، موجهسازی حق، به سبب چیستی خاص آن، بسیار دشوار مینماید. آیا حق بر بنیاد اخلاق بنا میشود؟ برای پاسخ دادن به این پرسش، نخست باید از چیستی امر اخلاقی و نیز چیستی حق پرسید. پرسش از چیستی آن دو، به ویژه اخلاق، ناگزیر بحث را به وجوه مشترک و تمایزبخش آنها از دیگر حوزههای مشابه سوق میدهد. نقطة تمرکز این نوشتار اما بر ابعاد متمایزکنندة امر اخلاقی و حق است. پس از معرفی وجوه ممیّز «امر اخلاقی» و «حق»، رابطة منطقی میان این دو را در زمینة موجهسازی یا دفاع نظری از حق تحلیل و ارزیابی خواهیم کرد. این تحلیل و ارزیابی زمینة شناخت و به کار گیری دقیقتر مفاهیم یادشده را فراهم خواهد آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق؛ اخلاق؛ امر اخلاقی؛ موجهسازی حق | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Moral and Rights | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Rasekh1؛ Maedeh Taskhiri2؛ Alireza Eskandari2؛ Faezeh Ameri3 | ||
| 1Public Law Department, Law College, Shahid Beheshti University | ||
| 2Shahid Beheshti University | ||
| 3Avicenna Research Institute, Biolaw and Ethics Department | ||
| چکیده [English] | ||
| Rights are among the most important fundamental normative claims that have played a pivotal role in the development of individual and social lives of human beings over the last centuries. This concept and institution, the same as any other normative concept and institution, is in need of justification. However, justification of rights, due to their particular nature, seems to be too hard. Are rights established on the basis of morality? In order to answer this question, it is first imperative to inquire into the nature of the moral and also that of rights. Inquiring into the nature of them, in particular that of morality, shall inevitably lead the discussion towards the common and distinguishing features of them from similar fields. This paper is, however, focused on the differentiating dimensions of the moral and rights. Having introduced distinguishing features of “the moral” and “rights”, we shall investigate and conclude on the logical relationship between the mentioned two in the context of justification or theoretical defence of rights. Such investigation and conclusion will pave the way for a more precise understanding and application of the aforesaid concepts. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Rights, Morality, The Moral, Rights Justification | ||
| مراجع | ||
منابعفارسی
10. راسخ، محمد، «حق» و «تکلیف» در عصر قدیم و جدید، حق و مصلحت، جلد دوم، تهران: نشر نی، 1392، صص 240-229. 11. راسخ، محمد، نظریة حق، حق و مصلحت، جلد دوم، تهران: نشر نی، 1392، صص 289-241. 12. راسخ، محمد، درسگفتارهای فلسفة حق و فلسفة حقوق عمومی، تهران: خانة اندیشمندان علوم انسانی، 1394. 13. سهروردی، یحی بن حبش، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، به تصحیح سیدحسین نصر، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1380، جلد 3. 14. صدرالدین شیرازی، محمد، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، قم: مکتبه المصطفوی، 1410 ق.، جلد 9. 15. صدرالدین شیرازی، محمد، شرح و تعلیقه بر الهیات شفا، به کوشش نجفقلی حبیبی، جلد 1، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1382. 16. طباطبائی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1393 ق.، مجلد 1. 17. غزالی، ابوحامد محمد بن محمد، احیاء علوم الدین، محقق حافظ عراقی، بیروت: دار الکتاب العربی، بیتا، جلد 8. 18. غزالی، ابوحامد محمد بن محمد، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیو جم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1380. 19. فارابی، ابونصر، رساله التنبیه علی سبیل السعاده، محقق سبحان خلیفات، عمان: الجامعه الاردنیه، 1987. 20. فارابی، ابونصر، تحصیل السعاده، بیروت: دار و مکتبه الهلال، 1995. 21. فیض کاشانی، محمدمحسن، الحقائق فی محاسن الاخلاق، بیروت: دار الکتاب العربی، 1399 ق. 22. قاریسیدفاطمی، محمد، حقوق بشر در جهان معاصر، جلد اول، چاپ دوم، تهران: شهر دانش، 1388. 23. نراقی، محمدمهدی، جامع السعادات، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1209 ق.، جلد 1. 24. نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اخلاق ناصری، تهران: نشر علمیه اسلامیه، 1413 ق. 25. هریسون، راس، حکومت و اخلاق، حق و مصلحت، ترجمة محمد راسخ، حق و مصلحت، جلد اول، ویراست دوم، تهران: طرح نو، 1393، صص 103-75.
لاتین
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,236 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,732 |
||
