برآورد و پهنه بندی فرسایش خاک در حوضه ماملو (شرق تهران ) با استفاده از روش های معادله اصلاح شده جهانی فرسایش خاک و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 2، دوره 1، شماره 2، 1389 اصل مقاله (568.7 K) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| نویسندگان | ||
| امیر کرم* 1؛ آمنه صفریان2؛ شیلا حجه فروش نیا3 | ||
| 1استادیار گروه جغرافیای دانشگاه تربیت معلم | ||
| 2کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی | ||
| 3کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست | ||
| چکیده | ||
| فرسایش خاک مسئله ای بسیار مهم در اغلب کشورها، بویژه کشورهای در حال توسعه و با اقلیم های خشک ونیمه خشک است. هدررفت خاک، کاهش سطح اراضی زراعی و تولیدات کشاورزی، پرشدن مخازن سدها ، تخریب جنگل و مرتع و مهاجرت روستاییان از جمله تبعات فرسایش خاک است. در این نوشتار با استفاده از دو روش معادله ی اصلاح شده فرسایش جهانی فرسایش خاک و روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، میزان و شدت فرسایش خاک در حوضه ماملو در شرق تهران، برآورد شده است. برای این منظور با استفاده از نقشه های مختلف و تصاویر ماهواره ای و به کارگیری عوامل موثری چون مدل رقومی ارتفاعی، شیب زمین، بارندگی، پوشش زمین، سنگ شناسی و شاخص نرمال شده تمایز پوشش گیاهی، میزان و شدت فرسایش خاک در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی برآورد شده است. نقشه ی نهایی برآورد فرسایش به پنج گروه فرسایشی بسیار زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیارکم، بازطبقه بندی شد. نتایج نشان داد که حدود 13 درصد مساحت حوضه دارای شدت فرسایش زیاد و بسیار زیاد است. متوسط فرسایش خاک در سطح حوضه برابر 7/10 تن در هکتار، در سال تخمین زده شد. در برخی زیرحوضه ها ی جنوبی و غربی مقدار فرسایش خاک حداکثر به 80 تن می رسد، این زیرحوضه ها شرایط بحرانی و حادی را از نظر فرسایش نشان می دهند و با توجه به احداث و آبگیری سد ماملو باید در اولویت اجرای برنامه های حفاظت خاک و آبخیزداری قرار گیرند. نتایج همچنین نشان داد که روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی همراه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، رویه و ابزار توانمندی برای برآورد، نمایش و پهنه بندی میزان فرسایش خاک است. با این وجود برای این منظور، از مدل های جدید تر و کمی تر نیز می توان بهره گرفت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرسایش خاک؛ معادله ی اصلاح شده ی جهانی فرسایش خاک؛ فرآیند تحلیل سلسله مراتبی؛ سیستم اطلاعات جغرافیایی؛ حوضه ماملو | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,536 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,652 |
||