حمل اولی و شایع در منطق قدیم و جدید | ||
| آینه معرفت | ||
| مقاله 6، دوره 9، شماره 2، تیر 1388 اصل مقاله (241.99 K) | ||
| نویسنده | ||
| اسدالله فلاحی* | ||
| داﻧﺸﮕﺎه زﻧﺠﺎن | ||
| چکیده | ||
| تفکیک حمل اولی ذاتی و حمل شایع صناعی، یکی از مهمترین نوآوریهای منطقدانان مسلمان است که با صراحت برای اولین بار در آثار علامه دوانی طرح و به کار گرفته شده است و منطقدانان بعدی مانند ملاصدرا و دیگران از این تفکیک در حل بسیاری از مسائل منطقی و فلسفی بهره جستهاند. با وجود این، تفکیک به صورت غیرصریح در آثار ارسطو، فارابی، ابنسینا و دیگران طرح و به صورت شگفتآوری با حمل اولی ذاتی مخالفت شده است. این مقاله، با بررسی آثار منطقی در دو دورة پیش و پس از علامه دوانی، پنج دلیل منطقی و غیرمنطقی (= دلیل و علت) در مخالفت با حمل اولی در آثار دورة نخست یافته است که بدون پاسخگویی به این دلایل، امکان خروج از پارادایم دورة نخست و ورود به پارادایم دورة دوم، چندان محتمل به نظر نمیرسد. قطب رازی و قوشجی از دورة نخست و دوانی از دورة دوم، سه منطقدانی هستند که با پاسخگویی به دلایل پنجگانه توانستند نقطه عطفی در منطق اسلامی پدید آورند و حمل اولی ذاتی را از حضیض بیتوجهی خارج کنند و به محور مهمی در حل مسائل فلسفی بدل سازند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حمل اولی ذاتی و حمل شایع صناعی؛ منطق قدیم؛ منطق جدید؛ منطق تطبیقی | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,391 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,674 |
||