تقسیمات وجود و مناط آن در فلسفة اسلامی | ||
| آینه معرفت | ||
| مقاله 7، دوره 9، شماره 2، تیر 1388 اصل مقاله (163.89 K) | ||
| نویسنده | ||
| عبدالعلی شکر* | ||
| دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| اندیشمندان مسلمان برای وجود تقسیماتی ذکر کردهاند. یکی از آنها تقسیم چندضلعی از وجود است. شیخ الرئیس وجود را به محتاج و غنی تقسیم میکند. سهروردی بر پایة نور و با عبارتی متفاوت اما محتوایی مشابه، نور را به فی نفسهِ لنفسه و فی نفسهِ لغیره تقسیم میکند. به عقیدة او جایی که نور نباشد جوهر غاسق یا هیئت ظلمانیه است. حکمت متعالیه در همراهی با این دو حکیم مشایی و اشراقی، موجود را مقسم قرار داده و آن را به فی غیره و فی نفسه و سایر شاخههای آن تقسیم میکند. سبزواری این تقسیم را به شکل کاملتری ارائه میدهد. متکلمان و برخی عرفا نظیر ابن عربی نیز نوعی تقسیم از وجود را در آثار خود آوردهاند. برخی از متأخرین بر تقسیمات سبزواری اشکالاتی از جمله ناتمام بودن، خلط مفهوم با مصداق و خلط مفاهیم فلسفی با مفاهیم منطقی وارد ساختهاند که بر مبنای حکمت متعالیه پاسخ داده شده است. دیدگاه خاص صدرالمتألهین تقسیم دو ضلعی وجود به رابط و مستقل است. وجود رابط عین فقر و نیاز و ربط است، اما وجود مستقل عین بی نیازی و غناست. در ازای تقسیم وجود، عدم نیز متناظر با آن قابل تقسیم چند ضلعی است. این جستار علاوه برطرح دیدگاههای فوق، تقسیم چند ضلعی را با معیار دیگری ارائه می کند که اشکالات فوق متوجه آن نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وجود فی نفسه؛ وجود فی غیره؛ وجود رابط وجود مستقل؛ وجود محمولی | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,261 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,551 |
||