واکاوی اثر الگوهای پیوند از دور نوسان اطلس شمالی و مدیترانه بر تغییرات ابرناکی زمستانه ایران | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 1، دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 25، 1395، صفحه 1-15 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رضایی1؛ یوسف قویدل رحیمی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری آب و هواشناسی ماهوارهای، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| ابرها به عنوان یکی از پیچیدهترین عناصر سیستم آبوهوا، علاوه بر تغییر در بودجه انرژی، در توزیع زمانی و مکانی بسیاری از عناصر آب و هوایی موثرند. نوسانات فشار در پهنههای آبی دور دست میتواند موجب تغییرپذیری در عناصر آب و هوایی ایران شود. این پژوهش سعی در آشکارسازی اثر الگوهای پیوند از دور نوسان اطلس شمالی و مدیترانه بر روی ابرناکی زمستان ایران دارد. به این منظور ابتدا دادههای بازکاوی شده ابرناکی ماهانه، در یک دوره 35 ساله (1979- 2013) برای 53 نقطه در ایران با قدرت تفکیک 86/1 درجه اخذ گردید. سپس به منظور آشکارسازی ارتباط، همبستگی بین سری زمانی پوشش ابر ماههای دسامبر تا مارس با دادههای الگوی پیوندازدور نوسان مدیترانه (1979-2000) و نوسانات اطلس شمالی (1979-2013) محاسبه گردید. نتایج نشان داد که در بهترین حالت، بین شاخص نوسان مدیترانه و اطلس شمالی با ابرناکی، به ترتیب بالاترین مقادیر ضریب همبستگی به میزان 62/0- برای ماه ژانویه و 59/0- برای ماه فوریه، در شمال غرب ایران قابل مشاهده بوده و در تمامی ماههای زمستان ارتباط معکوس و معنی داری بین شاخصهای مذکور و ابرناکی حداقل در یک پهنه از ایران وجود داشته است. همچنین یافته ها نشان داد که اثر الگوهای مذکور بر ابرناکی، ضمن قوی تر بودن، از نظر فضایی نیز یکنواخت تر از عنصر بارش بوده است؛ به گونهای که در فازهای منفی ابرناکی به طور یکنواختی در سطح ایران افزایش داشته، اما این امر در مورد بارش (با توجه به مطالعاتی که قبلاً انجام شده) کمتر صادق است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابرناکی؛ پیوند از دور؛ نوسان مدیترانه؛ نوسان اطلس شمالی؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9,895 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,051 |
||