اثرات تغییرپذیری ادافیک بر دینامیک مکانی اکوسیستمهای خشک | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 7، دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 26، 1395، صفحه 101-116 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| ندا محسنی1؛ عادل سپهر* 2؛ سیدرضا حسین زاده3؛ محمود رضا گلزاریان4 | ||
| 1دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشگاه فردوسی مشهد- دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 4استادیار گروه مهندسی بیوسیستم، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| اکوسیستمهای خشک و نیمهخشک به دلیل عدم تنوع در ساختارها و متغیرهای خود، در معرض وقوع تحولات سریع در ترکیب جوامع گیاهی در پاسخ به تغییرات محیطی هستند. فرایندها و آشوبها با تغییر الگوهای متداول خاک در مقیاسهای کوچک میتوانند زمینه ظهور دینامیکهای بزرگ مقیاسی را در ساختار چشمانداز فراهم آورند. شکلگیری هتروژنیتیهای پراکنده در ویژگیهای خاک و به تبع آن تغییرات در توزیع پوشش گیاهی میتواند نشانهای از ظهور وضعیتهای پایدار متناوب (وضعیت همگن پوشش گیاهی و فاقد پوشش) در سطح چشمانداز باشد. چنین تضادی از لحاظ توزیع الگوهای خاک و پوشش گیاهی، منجر به ظهور فیدبکی مثبت بین خاک، آب و گیاه میشود. فیدبکی که میتواند نقش مهمی در روند دینامیک اکوسیستمهای خشک داشته باشد. افزایش فیدبکهای مثبت با کاهش انعطافپذیری سیستم، چشمانداز را مستعد وقوع گذری برگشتناپذیر به سمت وضعیتی تخریبی خواهند کرد. از آنجا که بررسی فیدبکهای بین این سه متغیر محیطی میتواند در درک دینامیک چشماندازهای خشک و نحوه پاسخ این سیستمها به تغییرات و تنشهای محیطی موثر باشد، در مقاله حاضر به تشریح اثرات فیدبکهای مثبت بین آب، خاک و گیاه بر روی روند تحول اکوسیستمهای خشک پرداخته شده است. نتایج این پژوهش نشان داده است که چگونه ظهور هتروژنیتیهای پراکنده در ویژگیهای خاک غالب چشمانداز با ایجاد فیدبک مثبت بین آب، خاک و گیاه میتواند منجر به کاهش انعطافپذیری سیستم، ظهور وضعیتهای ناتعادلی و تسریع روند بیابانزایی گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هتروژنیتی خاک؛ فیدبک مثبت؛ تابآوری؛ دینامیک چشمانداز | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Edaphic variability impacts on spatial dynamic of arid ecosystems | ||
| چکیده [English] | ||
| Arid and semi-arid ecosystems due to lack of diversity in their structures and variables are prone to rapid degradation of vegetation composition in response to environmental changes. Processes and disturbances with subtle changes of the soil current patterns can result in the emergence of large scale dynamics across landscape. Occurrence of diffuse heterogeneities in soil attributes and consequently variations in vegetation patches can be a sign of the emergence of alternative stable states (as uniform vegetated and barren states) in arid ecosystems. Such contrast in distributions of vegetation and soil patterns may result in activation of positive feedbacks between soil-vegetation which have main role on the arid landscapes dynamics. Increasing positive feedbacks with decreasing system’s resilience lead to irreversible transformation onto degraded states. Since information on the soil-vegetation feedbacks can promote our understanding of how arid landscape responses to external stresses, in this paper has been noted impacts of positive feedbacks in evolution trends of arid ecosystems. Here has been shown that how the emergence of heterogeneities on the landscape dominant soil with occurrence of positive feedbacks between soil-vegetation can result in decreasing resilience and intensification of desertification trends. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Soil Heterogeneity, Positive Feedback, Resilience, Landscape Dynamic | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,606 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,483 |
||
