در یک نگاه کلی، ارادهگرایی و قرینهگرایی دو رویکرد رقیب درباره اخلاق باور بوده است. لوئیس پویمن فیلسوف آمریکایی معاصر با انتقاد از این دو رویکرد، نظریه ارادهگرایی غیر مستقیم تجویزی را ارائه نموده است. در این نظریه برای تحلیل شکلگیری باور، هم به نقش «ادله» و «عوامل زمینهای» بطور توأمان توجه شده و هم، «عقلانیت» مبنای داوری بین قرائن و ادله متعارض قرار گرفته است. پویمن با تکیه به این تحلیل، کوشیده است تا با تعیین شرایط خاصی، از ارادهگرایی غیرمستقیم در کسب و حفظ باور، با وجود قرائن کافی بر خلاف، دفاع اخلاقی نماید.در این مقاله ضمن ارائه توصیفی دقیق از نظریه پویمن درباره اخلاق باور، به تحلیل و بررسی این نظریه و شرایط ذکرشده برای جواز اخلاقی ارادهگرایی میپردازیم.
Assessment of Louis Pojman's theory about ethics of belief
چکیده [English]
Generally speaking, voluntarism and evidentialism have been two competing approaches to the ethics of belief. Criticizing these two approaches, Louis Pojman, the contemporary American philosopher, sets forward the theory of normative indirect voluntarism. In its analysis of the belief formation process, the theory takes into consideration the role of both reasons and the background parameters. Furthermore, it uses rationality to adjudicate between conflicting evidence and reasons. Relying on such an analysis, Pojman tries to defend indirect voluntarism with respect to acquiring and maintaining a belief in spite of sufficient evidence to the contrary.
کلیدواژهها [English]
Pojman, rationality, evidentialism- voluntarism, ethics of belief
مراجع
فهرست منابع
آذربایجانی، مسعود(1383 ). « توجیه ایمان از دیدگاه ویلیام جیمز»، پژوهشهای فلسفی ـ کلامی، ش 13.
آذربایجانی، مسعود(1387). درآمدی بر روانشناسی دین، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ایلخانی، محمد(1382). تاریخ فلسفه قرون وسطی و رنسانس، تهران، سمت.
آئودی، رابرت(1385 ). معرفتشناسی، ترجمه علی اکبر احمدی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ اسلامی.
پویمن، لوئیس پائول(1387 ). معرفت شناسی(مقدمهای بر نظریه شناخت)، مترجم و محقق رضا محمد زاده، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
دکارت،رنه(1381). تاملات در فلسفه اولی، ترجمه احمد احمدی، تهران، سمت.
طباطبایی، سید محمد حسین(1387). مجموعة رسائل(علامه طباطبائی) ، ترجمه هادی خسروشاهی، قم، بوستان کتاب