سعادت و کمال در ادیان ابراهیمی، تقرب به خدای متعال است. این تقرب را میتوان از ابعاد گوناگون, نظیر جایگاه آن در دین, تأثیر آن در زندگی دنیوی و اخروی, راههای تقرب به خدا و ... مورد بررسی قرار داد. اما یکی از موضوعات مهم، مبانی و زیرساختهای این قرب است. در اسلام و مسیحیت، قرب به خدا مبتنی بر یکسری مبانی الهیاتی و انسانشناختی است. این دو دین در برخی از مبانی انسانشناختی قرب به خدا، نظیر انسان طرف عهد با خدا، انسان در مسیر شدن، انسان طالب کمال مطلق بودن و خلیفة خدا و مسیح بودن انسان مشترک هستند. هرچند، با توجه به تفاوت بنیادین الهیات و انسانشناسی اسلام و مسیحیتِ مبتنی بر نوشتههای پولس، برخی از مبانی تقرب به خداوند نیز در این دو سنت متفاوت و مختص به یک دین است. در اسلام این مبانی اختصاصی عبارتند از: حامل امانت الهی بودن انسان، پاکسرشتی انسان و توانایی او برای نیل به کمال. و در مسیحیت عبارتند از: آلودهسرشتی انسان و ناتوانی او برای نجات و قرب, جز با فیض خدا و فدیة مسیح.
Anthropological foundations of approximation to God in Islam and Christianity
چکیده [English]
Happiness and perfection in the Abrahamic religions is nearness to God Almighty. This approach can be examined from different aspects, such as place of the approximation in religion, its influence in worldly and afterword life and so on. But an important issue, is foundations and infrastructures of this approximation. In Islam and Christianity, nearness to God is based on a series of anthropological and theological foundations. Some of these foundations are common in Islam and Christianity, like man has covenant with God, man is on the way of becoming, man seeking absolute perfection, man is the vicegerent of God and Christ. Although, given the fundamental differences between theology and anthropology of Islam and Christianity, based on the writings of Paul's, some of the foundations of nearness to God is different in these two traditions. Islamic specific foundations are carrying a divine trust by mankind, clean nature of man, his ability to attain perfection. Christian specific foundations are
infected nature of human, his inability to save and proximity, but by the grace of God and atonement of Christ.
کلیدواژهها [English]
"approximation to God", "perfection", "human", "Anthropological foundations", "Islam", "Christianity"
مراجع
قرآن کریم
نهج البلاغة
ابراهیمی دینانی، غلامحسین، ماجرای فکر فلسفی، تهران، طرح نو، 1379.
ابن عربی، محیالدین، الفتوحات المکیة، بیروت، دار صادر، بی تا.
انس الامیرکانی، جیمس، نظام التعلیم فی علم اللاهوت القویم، قاهره، مطبعة الامیرکان، 1890.
ایزوتسو، توشیکو، خدا و انسان در قرآن، احمد آرام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1368.
آندرهیل، اولین، عارفان مسیحی، احمدرضا مؤیدی و حمید محمودیان، قم، ادیان و مذاهب، 1384.
بارکلی، ولیم، تفسیر العهد الجدید، رسالة الرومیة، قاهره، دار الثقافه، 1987.
برانتل، جورج، آئین کاتولیک، حسن قنبری، قم، ادیان و مذاهب، ۱۳۸۱.
بروسی، الشیخ اسماعیل، تفسیر روح البیان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1405.