بررسی امواج سرمای ناحیه غرب ایران | ||
| پژوهشهای دانش زمین | ||
| مقاله 4، دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 35، 1397، صفحه 51-67 اصل مقاله (2 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/esrj.9.3.51 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا یارمرادی1؛ قاسم کیخسروی* 2؛ بهروز نصیری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه لرستان | ||
| 2استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3استادیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه لرستان | ||
| چکیده | ||
| وقوع سرمای شدید و یخبندان باعث خسارات فراوان به محصولات کشاورزی و تأسیسات میشود. واکاوی همدیدی آماری این یخبندانها به پیشبینی وقوع آنها کمک میکند. در این پژوهش به منظور واکاوی همدیدی امواج سرمای غربکشور، آمار دمای حداقل روزانه ایستگاههای همدان، خرم آباد، سنندج و کرمانشاه طی دورهی آماری 1961 تا2010 تهیه شد سپس با استفاده از شاخصهای آماری میانگین و انحراف معیار بلندمدت، آستانه عددی امواج سرمایی بدست آمد؛ و براساس آن 56 روز توأم با امواج سرما شناخته شد. به منظور استخراج و واکاوی الگوهای فشار سطح زمین و ارتفاع ژئوپتانسیل به ترتیب از دادههای HGT و SLP اقدام به خوشهبندی سلسله مراتبی به روش ادغام ward شد. نتایج واکاوی خوشهای نشان داد که یک الگوی گردشیجوی عامل اصلی امواج سرمای منطقه است. در این الگو در تراز سطح دریا هسته مرکزی پرفشار با فشار مرکزی بیش از 1032 هکتوپاسکال بر روی شمالغرب و غرب کشور قرار دارد که با گردش واچرخندی خود باعث ریزش هوای بسیار سرد عرضهای بالا بر روی منطقه شده است. در تراز 500 هکتوپاسکال نیز قرارگیری قطاع غربی ناوه عمیق بر روی مناطق غربی ایران که موجب نصفالنهاری شدن جریان بادهای غربی و شمالی شدن جریانات مذکور و در نتیجه نزول هوای سرد عرضهای شمالی از طریق فرود بلند میگردد، نقش بسیار مهمی در وقوع فرارفت و وزش دمایی سرد دارد که نتیجه آن رخداد امواج سرمایی در منطقه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موج سرما؛ خوشهبندی؛ همدید؛ غرب ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,045 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,737 |
||