بررسی انحلال پذیری سنگ های گچی سازند گچساران و اثرات زیست محیطی آن در شرق استان خوزستان | ||
| فصلنامه علوم محیطی | ||
| مقاله 2، دوره 13، شماره 3، 1394، صفحه 11-24 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محمد محمدیان1؛ غلامرضا لشکری پور* 2؛ محمد غفوری2؛ محمد حسین قبادی3 | ||
| 1دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی، مشهد | ||
| 2گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی، مشهد | ||
| 3گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان | ||
| چکیده | ||
| سازند تبخیری گچساران در شرق استان خوزستان رخنمون زیادی دارد و ژیپس های آن به شدت انحلال یافته و کارستی شده اند. در این پژوهش بر اساس بازدیدهای صحرایی، مطالعات آزمایشگاهی و نرم افزاری، نحوه تشکیل کارست در ژیپس ها در مناطقی از شهرهای رامهرمز و میداوود، دشت رامهرمز و دشت میداوود-دالون مطالعه و مسائل زیست محیطی آن مورد بررسی قرار گرفته است. فراوانی ساختارها (درزه ها، گسل ها) و عملکرد آب های سطحی و زیرزمینی از عواملی اصلی تشکیل کارست در منطقه محسوب می گردد. در نتیجه انحلال یافتن سنگهای ژیپسی، میزان TDS و میزان یونهای سولفات در آب های سطحی و زیرزمینی افزایش یافته و موجب کاهش کیفیت آب شده است. برداشت بیش از حد آبهای زیرزمینی و کاهش سطح ایستابی، افزایش سرعت انحلال سنگهای ژیپسی را در پی داشته و فرونشست زمین و تشکیل فروچاله ها را موجب گردیده است. در طول سال های اخیر تعداد زیادی فروچاله بصورت ناگهانی و با ابعاد بزرگ در ژیپس های منطقه تشکیل شده که خوشبختانه خسارتی در پی نداشتند. در نتیجه انحلال ژیپس ها، میزان املاح و مقدار هدایت الکتریکی (EC) خاک در دشت رامهرمز افزایش یافته و گسترش زمینهای نامرغوب را در پی داشته است که محدودیت زمین های زراعی را به دنبال دارد. در نتیجه فرایند انحلال مقاومت سنگها کاهش پیدا کرده و درز و شکستگی توسعه می یابند و معابر جهت عبور جریان آب باز می شوند. این موضوع، تشکیل شیب لغزهایی را به دنبال داشته که در مخزن سد جره فراوان بوده که عموماً از نوع واژگونی و لغزش هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارسـت ژیـپس؛ سـازند گچسـاران؛ شـرق خوزسـتان؛ مسائل زیست محیطی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10,725 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,036 |
||